V SA/Wa 2100/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014 oddala skargę. 1. W związku z ustaleniem Urzędu Kontroli Skarbowej w L., przeprowadzonej w Powiecie [...] w zakresie celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi w 2014 r. Minister Finansów decyzją z dnia [...].06.2018 r.- stosownie do treści art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ( Dz.U.2017, poz.1453 ze zm.) zobowiązał Powiat [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2014 r. w wysokości 141 869 zł. W motywach wskazano na nieprawidłowości jakie miały miejsce w Szkole Podstawowej Specjalnej nr [...] w P., Gimnazjum Specjalnym nr [...] w P. i Szkole Podstawowej Specjalnej nr [...] w K., co odzwierciedlają dane uwidocznione w systemie informacji oświatowej, wg. stanu na dzień [...].09.2013 r. Dokonując ich analizy Minister ustalił , że liczba uczniów przeliczeniowych została zawyżona o 27,0572, a tym samym część oświatowa subwencji ogólnej dla Powiatu [...] została na 2014 r. zawyżona o kwotę 141869 zł. Różnica w wysokości kwoty ustalonej wynikiem kontroli UKS w L., a w/w kwot wynika z nieuwzględnienia przez organ skarbowy zawyżenia o 1 liczby uczniów ogółem oraz przeliczonych wagami P 28 i P 44. 2. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zwrócono uwagę ,że – stosownie do treści art.37 ust.1 ustawy – Minister winien uwzględnić , przy ustaleniu kwoty przypadającej do zwrotu, że: a) w Gimnazjum Specjalnym nr [...] w P. błędnie zakwalifikowano 2 uczniów do wagi P4 zamiast P5, b) w Gimnazjum Specjalnym nr [...] w K. wadliwie zakwalifikowano 1 ucznia do wagi P2 zamiast P5, w związku z czym kwota do zwrotu winna wynosić 41 292, 20 zł. 3. W efekcie Minister Finansów decyzją z dnia [...].09.2018 r.- stosownie do treści art.138 § 1 pkt 1 w zw. z art.127 § 3k.p.a. oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 utrzymał w mocy zaskarżony akt administracyjny. W motywach wskazano ,że żądanie wyżej opisane pozostaje w sprzeczności z art. 37 ust. 4 ustawy , a także z art.130 ust. 2 ustawy z dnia 15.04.2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. nr 139, poz.814 ) , z których to regulacji wynika ,że nie przysługuje zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej , o której mowa w art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy , jeżeli nieprawdziwe dane zostały przekazane do systemu informacji oświatowej w efekcie czego jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej , co jest zgodne z poglądami judykatury( vide wyrok z dn. 14.03.2017 r. VSA/Wa 871/16 i z dn. 9.05.2018 r. I GSK 711/18). 4. Skargę – żądając uchylenia obu decyzji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego – wniósł Powiat [...], który zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wadliwe określenie wysokości nienależnej Powiatowi [...] subwencji oświatowej ogólnej na rok 2014 w kwocie 141.869,00 zł, podczas gdy prawidłowo określona wysokość subwencji podlegającej zwrotowi wynosi 41.292,20 zł. b) art. 37 ust. 4 ustawy poprzez jego błędną wykładnię a także niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że: - uwzględnienie zaniżonej części subwencji oświatowej ogólnej przy ustalaniu wysokości zawyżonej części tej subwencji stanowi zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej, podczas gdy zaniżona część oświatowa subwencji ogólnej zaniża wysokość zawyżonej części tej subwencji, a tym samym nie stanowi zwiększenia części oświatowej subwencji ogólnej, - przedmiotowy przepis znajduje zastosowanie do stanu faktycznego przedstawionej sprawy, w sytuacji gdy ustawodawca wyraźnie jako przesłankę braku podstaw do zwiększenia części oświatowej subwencji wskazuje na otrzymanie przez daną jednostkę samorządu terytorialnego części oświatowej subwencji w kwocie niższej wskutek przekazania nieprawdziwych danych, co nie miało miejsca w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy. W motywach wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi. 5. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia - podniesiono argumenty przeciwne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie jest zasadna Jak wynika ze złożonej skargi Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2018 r. Powiat kwestionuje wyłącznie fakt nieuwzględnienia przy ustalaniu właściwej kwoty do zwrotu zaniżenia o 3 liczby uczniów przeliczanych wagą P5. Uczniowi ci posiadali aktualne na dzień sprawozdawczy orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, uprawniające do objęcia ich wagą przeliczeniową P5. Uwzględnienie powyższego powoduje bowiem - w ocenie Powiatu - obniżenie kwoty należnej do zwrotu do wysokości 41.292,20 zł. W ocenie Sądu żądanie wniosku Powiatu [...] w ww. zakresie pozostaje w sprzeczności z przepisami ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego i art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 201 1 r. o systemie informacji oświatowej jednostce samorządu terytorialnego nie przysługuje zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej, o której mowa w art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, za lata 2007-2017, jeżeli nieprawdziwe dane zostały przekazane do systemu informacji oświatowej lub zostały podane w sprawozdaniu, którego obowiązek sporządzenia wynikał z odrębnych przepisów, i jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej. Przepis ten wprowadza zatem zakaz zwiększenia części oświatowej subwencji ogólnej w każdym przypadku podania nieprawdziwych danych do systemu informacji oświatowej. W konsekwencji, zakaz zwiększania obowiązuje w odniesieniu do kwoty faktycznie należnej jednostce samorządu terytorialnego - wynikającej z prawidłowo podanych danych do systemu informacji oświatowej - a nie tylko kwoty przyznanej i wypłaconej w danym roku budżetowym. W przedmiotowej sprawie część oświatowa subwencji ogólnej była Powiatowi faktycznie należna w wysokości 23.908.200,00 zł (po pomniejszeniu o nienależnie pobraną kwotę 141 869,00 zł). Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo w wyroku z dnia 14 marca 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 871/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał: "(...) Z powyższego wynika wprost, że subwencja należną jest subwencja obliczona według danych przekazanych na dzień [...] września 2008 r., a niewykazanie danych, które miałyby wpływ na zwiększenie kwoty subwencji nie powoduje jej zwiększenia. Z uwagi na to, iż nie ma prawnej możliwości zwiększenia kwoty subwencji do wysokości subwencji należnej, nie ma też możliwości dokonywania rozliczenia kwoty subwencji przypadającej do zwrotu z kwotą subwencji, która przysługiwałaby Miastu w przypadku przekazania prawidłowych danych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2010 r. w sprawie sygn. akt V SA/Wa 1464/09). " Podobnie również wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 maja 2018 r. sygn. akt I GSK 711/18: " (.) Natomiast sytuacje otrzymania przez jednostkę samorządu terytorialnego części oświatowej subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej reguluje przepis art. 37 ust. 4 udjst. Zgodnie z jego treścią (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), jeżeli do bazy danych systemu informacji oświatowej zostały przekazane nieprawdziwe dane i jednostka samorządu terytorialnego otrzymała cześć oświatową subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej - jednostce tej nie przysługuje zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej, o której mowa w art. 33 ust. I pkt 2. W powołanym art. 37 ust. 4 udjst (od początku jego obowiązywania, a więc także w latach 2009-2010) ustawodawca określił zasadę braku możliwości zwiększenia części oświatowej subwencji ogólnej ustalonej (i otrzymanej) w zaniżonej wysokości. Na podstawie jednoznacznej treści art. 37 ust. 4 udjst jednostce samorządu terytorialnego nie przysługuje zatem prawo do zwiększenia danej części oświatowej subwencji ogólnej. Tym samym, z uwagi na taką a nie inną treść art. 37 ust. 4 udjst, brak jest podstaw prawnych do dokonania kompensaty (swego rodzaju potrącenia) kwoty subwencji przypadającej do zwrotu z kwotą subwencji, która przysługiwałaby jednostce samorządu terytorialnego w przypadku gdyby przekazane zostały prawdziwe dane do bazy systemu informacji oświatowej (czy też w przypadku gdyby w sprawozdaniu zostały podane prawdziwe dane). Z treści art. 37 ust. 1 pkt 2 udjst nie wynika zakaz uwzględniania przy wydawaniu decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej regulacji zawartej w ust. 4 art. 37 tej ustawy. Za prawidłowością powyższej wykładni art. 37 ust. 4 udjst przemawia też treść art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2159) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej do WSA decyzji. W powołanym przepisie ustawodawca wprost stwierdził, że jednostce samorządu terytorialnego nie przysługuje zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej, o której mowa w art. 33 ust. I pkt 2 ustawy, o której mowa w art. 104, za lata 2007-2016, jeżeli nieprawdziwe dane zostały przekazane do systemu informacji oświatowej, o którym mowa w ust. 1, lub zostały podane w sprawozdaniu, którego obowiązek sporządzenia wynikał z odrębnych przepisów, i jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej. Przepis ten potwierdza brak prawa do zwiększenia subwencji ustalonej w zaniżonej wysokości, a tym samym brak możliwości dokonania rozliczenia kwoty subwencji przypadającej do zwrotu z kwotą subwencji, która przysługiwałaby jednostce samorządu terytorialnego w przypadku prawidłowego wprowadzenia wymaganych danych systemu informacji oświatowej (czy też wcześniej do sprawozdania, którego obowiązek sporządzenia wynikał z odrębnych przepisów)." Tym samym, w przypadku wskazanym powyżej, niemożliwa jest korekta (kompensata) wysokości kwoty nienależnie pobranej części oświatowej subwencji ogólnej za 2014 rok z powodu błędnego zakwalifikowania przez Powiat [...] w systemie informacji oświatowej 2 uczniów do wagi P4 zamiast do wagi P5 oraz 1 ucznia do wagi P2 zamiast do wagi P5. Powyższa kwestia została szczegółowo wyjaśniona zarówno w decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r. (str. 5), jak i decyzji z dnia [...] września 2018 r. (str. 7-9). Uwzględniając powyższe zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 oraz art. 37 ust. 4 ustawy nie znajduje potwierdzenia, a zatem – stosownie do treści art. 151 p.p.s.a. – należało orzec jak w sentencji.