V SA/Wa 2103/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-08
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała zmiany okoliczności uzasadniającej modyfikację wcześniej wydanego, prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała zaistnienia istotnych zmian w swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej lub możliwościach płatniczych, które uzasadniałyby modyfikację wcześniej wydanego, prawomocnego postanowienia. Brak wykazania takich zmian uniemożliwia ponowne przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący R.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata). Wcześniejszy wniosek został odrzucony postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015 r., które stało się prawomocne po oddaleniu zażalenia przez NSA. Skarżący podniósł, że prowadzi gospodarstwo rolne, ma zobowiązania i nie posiada stałego dochodu. Sąd wezwał go do przedstawienia dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową, jednak skarżący nie przedłożył kluczowych dokumentów. W kolejnym wniosku skarżący powołał się na tegoroczną suszę i nadal istniejące zobowiązania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2103/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Jarosław Stopczyński po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R.K. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2103/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
R.K., zwany dalej "Skarżącym", we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podniósł, iż od kwietnia 2005 r. prowadzi gospodarstwo rolne o pow. 33,05 ha słabej ziemi (własność) oraz o pow. 3,30 ha (ziemia dzierżawiona). Nie posiada stałego dochodu, gospodarstwo przekazali mu rodzice wraz ze starym, zniszczonym sprzętem. Zaciągnął kredyty, które pomagają mu spłacić rodzice, a jego jedyny dochód stanowią dopłaty do gruntów rolnych w wysokości 33.000 zł za 2012 r. i ze sprzedaży 2 szt. bydła w wysokości 7000 zł - 8000 zł. Skarżący zaznaczył również, iż posiada stary wymagający remontu dom, nie posiada innych nieruchomości przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Oświadczył także, iż ma zobowiązanie wobec rodzeństwa w kwocie 200.000 zł, nie wykonane od 2005 r. w całości, 18.000 zł zobowiązania wobec rodziców za kupno krów, od 2005 r. Ponadto wydatki na prowadzenie gospodarstwa i remonty maszyn pochłaniają duże pieniądze, dlatego Skarżący zmuszony jest pożyczać pieniądze.
Sąd uznał, iż konieczne dla rozpoznania wniosku było przedstawienie przez Skarżącego dokumentów potwierdzających uzyskiwane przez niego dochody, a przede wszystkim ponoszone wydatki i ciążące na nim zobowiązania, zatem wezwał R.K. do nadesłania licznych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący nie przedłożył kluczowych dokumentów załączając jedynie te, które uniemożliwiły pełną ocenę jego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych.
Opierając się na oświadczeniach Skarżącego i przedłożonych dokumentach Sąd, postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015 r. odmówił przyznania R.K. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wydane rozstrzygniecie Sąd uzasadnił brakiem możliwości dokonania obiektywnej oceny sytuacji materialnej i możliwości płatniczych Skarżącego.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. Skarżący ponownie wniósł o przyznanie mu prawa pomocy. W związku z tym, że złożony wniosek jest kolejnym w sprawie prawa pomocy wezwano Skarżącego do wskazania w terminie 7 dni, jakie zmiany zaszły w jego stanie majątkowym, rodzinnym oraz możliwościach płatniczych, które uzasadniałyby zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 20 stycznia 2015 r. Poinformowano go także, iż do odpowiedzi na wezwanie należy załączyć dokumenty potwierdzające ewentualną zmianę.
W odpowiedzi na wezwanie Skarżący podniósł iż tegoroczna susza spowodowała ogromne szkody i straty w produkcji rolnej, a zbiory zbóż są niskie i nie pokryją poniesionych nakładów. Ponadto nadal jest on zobowiązany wobec rodziny i nie jest w stanie tych zobowiązań uregulować. W załączonym formularzu PPF Skarżący powielił dotychczasowe twierdzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjnych zważył co następuje:
Należy zauważyć, że sprawa z wniosku Skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym została już rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2103/14, a postanowienie to stało się prawomocne, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącego uznając, iż jest ono nieuzasadnione.
Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne – art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) - dalej "p.p.s.a."
Strona, jeżeli jej poprzedni wniosek załatwiony został negatywnie, może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Natomiast Sąd, rozpoznając ponowny wniosek ocenia, czy nastąpiła zmiana okoliczności i czy zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. Bez zmiany okoliczności brak jest podstaw do jakiejkolwiek modyfikacji wcześniej wydanego postanowienia. Zmiana musiałaby być tego rodzaju, żeby przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. Mogłoby się to stać tylko w przypadku zmiany polegającej na pogorszeniu się sytuacji materialnej strony, co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.
Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący nie wykazał zaistnienia okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w korzystny dla niego sposób i tym samym mogłyby uzasadniać zmianę postanowienia z dnia 20 stycznia 2015 r.
Podkreślenia wymaga, iż Skarżący znał przyczyny odmowy przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, które opisane zostały w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 27 października 2014 r., postanowieniu WSA z dnia 20 stycznia 2012 r. oraz postanowieniu NSA z dnia 27 kwietnia 2015 r. sygn. akt II GZ 183/15. Skarżący wiedział o jakie dokumenty i wyjaśnienia dwukrotnie wzywał go Sąd i że są one niezbędne do dokonania rzetelnej oceny jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Pomimo tego do dnia dzisiejszego nie uzupełnił w powyższym zakresie swojego wniosku o prawo pomocy. Tym samym Sąd nadal pozbawiony jest możliwości ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej Skarżącego i oceny czy spełnia on przesłanki pozwalające na zwolnienie go od kosztów sądowych i przyznanie pełnomocnika z urzędu. Konsekwencją niemożności ustalenia wcześniejszej sytuacji majątkowej skarżącego jest z kolei niemożność oceny czy uległa ona pogorszeniu czy też nie. Na marginesie zauważyć należy, iż twierdzenie Skarżącego o szkodach wyrządzonych przez tegoroczną suszę traci na wiarygodności wobec innego oświadczenia zgodnie z którym susza co roku zmniejszała jego plony.
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że argumentacja zawarta w postanowieniu z 20 stycznia 2015 r. pozostaje aktualna, co oznacza, że ma ona nadal moc obowiązującą. Sąd nie doszukał się podstaw do zmiany bądź uchylenia tego postanowienia i przyznaniu Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Dlatego też działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 165 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło