V SA/Wa 2105/18
PostanowienieWSA w Warszawie2019-03-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona przez pełnomocnika spółki cywilnej, która nie wykazała prawidłowego umocowania do reprezentacji spółki zgodnie z umową spółki i jej aneksami, podlega odrzuceniu?Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez pełnomocnika spółki cywilnej podlega odrzuceniu, jeśli pełnomocnik nie wykaże prawidłowego umocowania do reprezentacji spółki, wynikającego z umowy spółki i jej aneksów. W sytuacji, gdy umowa spółki wyłącza samodzielną reprezentację i wymaga wspólnego działania wszystkich wspólników, udzielenie pełnomocnictwa przez jednego wspólnika nie jest skuteczne, a skarga wniesiona przez takiego pełnomocnika jest obarczona brakiem formalnym, który nie został uzupełniony.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowo Produkcyjne "H." s.c. wniosło skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji określającej spółce zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Sąd wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie dokumentu określającego sposób reprezentacji spółki oraz pełnomocnictwa procesowego. Pełnomocnik nadesłał uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa i umowy spółki z aneksami. Sąd uznał, że pełnomocnictwo zostało udzielone przez jednego wspólnika, co jest sprzeczne z umową spółki i jej aneksami, które wyłączają samodzielną reprezentację i wymagają wspólnego działania wszystkich wspólników. W związku z tym skarga została odrzucona.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i nakazano zwrot uiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo Usługowo Produkcyjnego "H." s.c. W. J., M. R. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia (...) października 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. nakazać Skarbowi Państwa - Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wypłacić na rzecz Przedsiębiorstwa Handlowo Usługowo Produkcyjnego "H." s.c. W. J., M. R. J. kwotę 200 zł (dwieście złotych), tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego, wpisanego do rejestru opłat sądowych pod poz. 2423 w dniu 28 stycznia 2019 r.
Przedsiębiorstwa Handlowo Usługowo Produkcyjnego "[...]" s.c. W. J., M. J. (dalej: "Skarżący" lub "Spółka"), działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opisaną w komparycji decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. Mocą tej decyzji organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji określającej Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.
Zarządzeniem z dnia 27 grudnia 2018 r. Sąd wezwał pełnomocnika Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi – w terminie 7 dni – pod rygorem odrzucenia skargi przez nadesłanie:
• dokumentu, z którego wynika sposób reprezentacji spółki, tj. umowy spółki, uchwały wspólników,
• pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi.
W odpowiedzi na wezwanie przy piśmie z dnia 28 stycznia 2019 r. pełnomocnik Skarżącego przesłała uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dnia 14 kwietnia 2017 r. do reprezentowania Spółki przed sądami administracyjnymi podpisanego przez jednego ze wspólników (W. J.) oraz uwierzytelnione odpisy umowy Spółki z dnia 15 kwietnia 1996 r. oraz siedmiu aneksów do umowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Interes prawny musi wynikać z konkretnej normy prawnej dlatego legitymację skargową podmiotu skarżącego ocenia się przede wszystkim w oparciu o przepisy nakładające na ten podmiot obowiązek bądź przyznające mu uprawnienie. W przypadku spraw podatkowych przepisem takim będzie m.in. przepis określający kto jest podatnikiem danego podatku. W uchwale z dnia 14 grudnia 2015 r. sygn. akt I GPS 1/15 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, iż w rozumieniu art. 13 ust. 1 oraz art. 102 ust. 1-3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1114 ze zm.) podatnikiem podatku akcyzowego jest spółka cywilna. W konsekwencji przyjąć należy, iż to spółce cywilnej, a nie jej wspólnikom, przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi na decyzję określającą spółce cywilnej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym, jak również inne decyzje dotyczące tego zobowiązania. Chodzi m.in. o decyzje takie jak zaskarżona w niniejszej sprawie, tj. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji określającej spółce cywilnej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym.
W myśl art. 28 § 1, art. 29 oraz art. 37 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Osobowa podpisująca skargę w imieniu takiego podmiotu powinna wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W przypadku, gdy podpisującym skargę jest pełnomocnik, ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy zarówno pełnomocnictwo jak i dokument określający zasady reprezentowania skarżącego podmiotu. Oba te dokumenty są bowiem niezbędne do ustalenia, czy pełnomocnik jest uprawniony do zastępowania strony skarżącej przed sądem administracyjnym.
Wniesienie skargi bez wskazanych dokumentów stanowi brak formalny skargi podlegający uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s.a., tj. w terminie 7 dni do dnia doręczenia wezwania, co miało miejsce w sprawie niniejszej.
Przenosząc powyższe na grunt omawianego zagadnienia zauważyć należy, iż zgodnie z § 4 umowy Spółki z dnia 15 kwietnia 1996 r. każdy z jej wspólników miał prawo do samodzielnego reprezentowania Spółki. Zapis ten został zmieniony aneksem nr 5 z dnia 1 stycznia 1999 r., który w punkcie 5 wyłączył samodzielną reprezentację Spółki. Punkt 5 stanowi bowiem, iż: "We wszystkich sprawach istotnych dla spółki, takich jak podpisywanie wszelkich dokumentów, umów i reprezentowanie przed sądami i urzędami, decydują wszyscy trzej wspólnicy razem. Nie dopuszcza się samodzielnego reprezentowania spółki.". Późniejsze aneksy nie dokonywały zmian w kwestii reprezentacji Spółki (pozostałe warunki/zapisy umowy spółki z dnia 15.04.1996 r. nie ulegają zmianie/pozostają bez zmian – punkt 3 aneksu nr 6 z dnia 1 marca 2013 r. oraz punkt 5 aneksu nr 7 z dnia 31 marca 2015 r.). Powyższy zapis należało zatem uznać za obowiązujący.
Skarżącą Spółkę cywilną tworzy obecnie dwóch wspólników: W. J. oraz M. R. J. Kategoryczny zapis wykluczający uprawnienie wspólników do samodzielnego reprezentowania Spółki należy więc intepretować w ten sposób, iż bez względu na to, ilu aktualnie wspólników tworzy Spółkę, dla ważności czynności wchodzących w zakres "reprezentowania Spółki", wszyscy oni muszą podejmować te czynności razem. Do takich czynności niewątpienie należy przenoszenie uprawnienia do reprezentowania Spółki na osoby trzecie, tj. udzielanie pełnomocnictwa radcy prawnemu do zastępowania Spółki przed sądami administracyjnymi.
Z dokumentu pełnomocnictwa z dnia 14 kwietnia 2017 r. wynika, że umocowania radcy prawnemu E. G. do reprezentowania Spółki w postępowaniu sądowym przed sądami administracyjnymi udzielił w imieniu Spółki jeden ze wspólników, tj. W. J. Jednakże zapisy umowy Spółki oraz zmieniających ją aneksów nie dają mu uprawnienia do samodzielnej reprezentacji Spółki, a więc tym bardziej do samodzielnego przenoszenia tego uprawnienia na osoby trzecie. W konsekwencji przyjąć należało, iż radca prawny E. G., która podpisała skargę i wniosła ją do Sądu w imieniu Spółki, nie była do tego prawidłowo umocowana.
Gdy nadesłane na wezwanie Sądu dokumenty nie pozwalają na ustalenie, czy pełnomocnik został prawidłowo umocowany do zastępowania strony skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, bądź wynika z nich, że nie został prawidłowo umocowany, Sąd zobligowany jest uznać, że brak formalny skargi nie został uzupełniony i odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ustawodawca nie przewidział bowiem jakichkolwiek odstępstw od tej reguły, nie wprowadził też żadnych uregulowań pozwalających na zastosowanie innego środka niż odrzucenie skargi. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.
Z wyłożonych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach Sąd orzekł na postawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło