V SA/Wa 2111/19
WyrokWSA w Warszawie2020-04-27
Skład orzekający: Andrzej Kania, Marek Krawczak, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, opierając się na oświadczeniu strony o nieprowadzeniu działalności rolniczej, podczas gdy strona twierdziła, że prowadzi działalność rolniczą, a organ nie odniósł się do przedstawionych przez nią dokumentów potwierdzających ten fakt?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz oceny dowodów. Organy błędnie ustaliły stan faktyczny, opierając się na nieprecyzyjnym oświadczeniu strony i nie odnosząc się do przedstawionych przez nią dokumentów potwierdzających prowadzenie działalności rolniczej. Ponadto, stwierdzono naruszenie przepisów postępowania dotyczące braku pełnomocnictwa dla osoby reprezentującej stronę.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Po stwierdzeniu nieścisłości, organ wezwał stronę do wyjaśnień. Strona oświadczyła, że nie prowadzi działalności rolniczej związanej z hodowlą zwierząt. Organ I instancji odmówił przyznania płatności, uznając, że strona nie spełnia warunków definicji rolnika. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i pominięcie dowodów potwierdzających prowadzenie działalności rolniczej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz K. Z. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi K. Z. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] na rzecz K. Z. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] (dalej: Strona, Skarżąca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy) z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z/s w [...] (dalej: Kierownik ARiMR, organ I instancji) z [...] maja 2019 r. nr [...] odmawiająca przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych:
[...] w dniu [...] kwietnia 2018 r. złożyła wniosek o przyznanie płatności na 2018 r. na podstawie art. 21 ust. i ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2018 poz. 1312 dalej; jako ustawa o płatnościach) wraz z załącznikami graficznymi za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus.
Wobec stwierdzonych nieścisłości, organ I instancji pismem z 29 stycznia 2019 r. wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień w sprawie prowadzenia działalności rolniczej, z uwagi na fakt deklaracji działek jedynie z grupą upraw JPO L.
W odpowiedzi na wezwanie, pismem z 11 lutego 2019 r. wpłynęło oświadczenie o braku prowadzenia działalności rolniczej.
Kierownik ARiMR wydał w dniu [...] maja 2019 r. decyzję o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wskazując, iż Strona nie prowadzi innej działalności rolniczej, niż zalesienia. Jak wskazano nie został spełniony warunek o którym mowa w art. 7 ust. 1 i art. 8 ust.1 ustawy o płatnościach, stąd płatność JPO, płatność na zazielenienie oraz płatność dodatkowa (redystrybucyjna) została odmówiona.
W złożonym odwołaniu Strona wyjaśniła, że prowadzi działalność rolniczą, zaś na potwierdzenie stanowiska załączyła dokumentację notarialną i wypis z rejestru gruntów.
Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor ARiMR w dniu [...] sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść art. 7 ust. 1-4 i art. 8 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o płatnościach oraz art. 4 ust. 1 pkt a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.Urz. UE nr L347/608 z 20.12.2013 r.). W oparciu o powyższe Dyrektor ARiMR wskazał, że rolnik oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz które prowadza działalność rolniczą.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Dyrektor ARiMR wskazał, że warunkiem uznania osoby, lub grupy osób fizycznych lub prawnych za rolnika jest fakt prowadzenia działalności rolniczej. Zgodnie ze złożonym przez Stronę oświadczeniem, nie prowadzi ona działalności rolniczej, a do płatności zadeklarowała jedynie działki rolne z grupą upraw JPO L.
Na powyższą decyzję Dyrektora ARiMR Strona pismem z 28 września 2019 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie:
1. art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) - zwanej dalej k.p.a., poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, polegające na:
a. pominięciu okoliczności, iż Skarżąca prowadzi działalność rolniczą, a jedynie nie prowadzi działalności z zakresu hodowli zwierząt, która nie jest jedyną przesłanką do otrzymania dopłaty w ramach systemu wsparcia bezpośredniego;
b. pominięciu wyjaśnień Skarżącej, w których wskazywała, że jest aktywna zawodowo jako rolnik przez cały okres otrzymywania dopłat i płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;
c. błędnie ustalenie stanu faktycznego sprawy w zakresie uznania iż Skarżąca posiada działki rolne, ale nie spełnia przesłanek wskazanych w definicji ustawowej rolnika;
d. pominięcie załączonych w odwołaniu od decyzji organu I Instancji dokumentów potwierdzających prowadzenie działalności rolniczej;
e. nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
II. art 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy organ II instancji zobowiązany był decyzję uchylić i orzec co do istoty sprawy.
Mając na uwadze powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej oraz ją poprzedzającej decyzji organu I instancji, jak również o zasądzenie na rzecz Skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
Jak wyjaśniono w uzasadnieniu skargi, ze złożonego w dniu 11 lutego 2019 r. oświadczenia wynika, iż Skarżąca nie prowadzi hodowli zwierząt, tym samym nie sposób uznać rozszerzająco, w ocenie Skarżącej by nie spełniała ona warunków wynikających z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r., ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637. Na tej bowiem podstawie organ uznał, iż Skarżąca nie spełnia warunków o którym mowa w art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach, płatności JPO i wobec powyższego błędnego ustalenia stanu faktycznego płatność na zazielenienie oraz płatność dodatkowa (redystrybucyjna) została Skarżącej odmówiona.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
W pierwszej kolejności zauważyć jednak należy, że stosownie do treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, gdyż Skarżąca w treści skargi zgłosiła wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron, w tej sprawie - organ, w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Stosownie do art. 120 p.p.s.a. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przed przystąpieniem do oceny zaskarżonej decyzji wskazać również należy na treść art. 63 k.p.a., który normuje wymagania formalne jakich musi dopełnić strona, by jej czynność procesowa spowodowała zamierzony skutek prawny. Wymieniona regulacja prawna posługuje się ogólnym pojęciem podania, przez które należy rozumieć zarówno wniosek otwierający postępowanie administracyjne, jak i odwołanie.
Przedmiotowa regulacja prawna posługuje się ogólnym pojęciem podania, przez które należy rozumieć zarówno wniosek otwierający postępowanie administracyjne, jak i odwołanie. Stosownie do § 2 ww. przepisu podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego (§ 3). Braki w zakresie podania wymagają natomiast ich usunięcia, konsekwentnie - w trybie przewidzianym w art. 64 § 2 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom (tj. innym niż brak adresu, o którym mowa § 1 tego przepisu) ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Sąd stwierdza, iż akta administracyjne nadesłane przez organ nie zawierają pełnomocnictwa dla [...] - pełnomocnika [...]. Nie ulega zaś wątpliwości, iż Skarżąca w toku postępowania przed organami obu instancji była reprezentowana przez ww. osobę, która nie przedłożyła stosownego pełnomocnictwa - stanowi to poważne naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy i powodują konieczność usunięcia zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 32 i 33 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, którym może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Dla stwierdzenia prawidłowości przeprowadzonego w sprawie postępowania konieczne jest, aby pełnomocnik reprezentujący stronę postępowania administracyjnego, legitymował się prawidłowo sporządzonym pełnomocnictwem udzielonym przez mocodawcę. W razie stwierdzenia braku pełnomocnictwa organ administracyjny stosownie do art. 64 § 2 k.p.a. ma obowiązek wezwać wnoszącego wniosek do usunięcia tego braku w wyznaczonym terminie. Tylko taki sposób prowadzenia postępowania można uznać za prawidłowy i gwarantujący stronie możliwość należytej obrony własnych praw.
Przepis art. 64 § 2 k.p.a., realizujący wymienioną zasadę ogólną rządzącą postępowaniem administracyjnym, nakłada w tym zakresie na organ prowadzący sprawę obowiązek wezwania strony do usunięcia istniejących braków formalnych, w ustawowym terminie i ze stosownym pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności.
Zgodnie z zapisami powołanej ustawy w sprawach mniejszej wagi istnieje możliwość odstąpienia przez organ administracji publicznej od żądania pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony, jednakże w ocenie Sądu przedmiotowa sprawa - z uwagi na charakter i występujący przed organami obu instancji spór, podany następnie kontroli sądu - nie może być uznana za sprawę o mniejszej wadze.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uzupełni braki dotyczące umocowania osoby składającej oświadczenia w imieniu Wnioskodawcy, a także zapewni Stronie prawidłową reprezentację w toku postępowania.
Sąd raz jeszcze podkreśla, iż w swoich rozważaniach opierał się tylko i wyłącznie na aktach administracyjnych nadesłanych przez organ, w których brak jest pełnomocnictwa dla [...] do reprezentowania strony skarżącej w przedmiocie jej wniosku. Jeżeli organ I instancji posiadał pełnomocnictwo udzielone przez Skarżącą dla ww. osoby, to powinien przesłać je wraz z odwołaniem do organu II instancji, a organ odwoławczy powinien sprawdzić czy udzielone pełnomocnictwo obejmuje również upoważnienie do złożenia odwołania w imieniu Strony od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] w [...].
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Sąd uznał je za zasadne. Przede wszystkim rację ma strona skarżąca podnosząc, że organ błędnie przyjął, że "zgodnie ze złożonym przez pełnomocnika strony oświadczeniem, w związku wystosowanym wezwaniem do złożenia wyjaśnień z dnia 29 stycznia 2019 r., [...] nie prowadzi działalności rolniczej".
Zdaniem Sądu, oświadczenia o takiej treści ani Skarżąca, ani osoba uważająca się za jej pełnomocnika nie złożyła. Przypomnieć należy, iż Skarżąca została wezwana przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] do złożenia wyjaśnień w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami na podstawie art. 50 § 1 k.p.a.
W treści wezwania z dnia 29 stycznia 2019 r. zawarto informację o wykrytych w sprawie nieprawidłowościach. Dotyczyły one jedynie faktu, że rolnik (Skarżąca) zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności jedynie działki rolne z grupą upraw JPOJL, a nie wnioskował o płatności do zwierząt.
Sąd zgadza się ze zarzutami skargi, iż działający w imieniu Skarżącej pełnomocnik - [...] złożył w dniu 11 lutego 2019 r. oświadczenie, iż Skarżąca nie prowadzi działalności rolniczej związanej z hodowlą zwierząt, a nie jak podnosi organ I instancji w decyzji z dnia [...] maja 2019 r., iż Skarżąca złożyła jakoby oświadczenie o nie prowadzeniu działalności rolniczej innej niż zalesienie.
Jeżeli organ przyjął, iż zgodnie z przepisem art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, rolnikowi jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, a Skarżąca nie spełnia przesłanek wskazanych w definicji rolnika przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, to organy I i II instancji powinny udowodnić, iż nieprawdziwe są argumenty Skarżącej, że prowadzi działalność rolniczą i jest aktywna zawodowo. Organ nie powinien opierać się tylko i wyłącznie na oświadczeniu złożonym w dniu 11 lutego 2019 r., gdyż nie stwierdza ono, że Skarżąca nie prowadzi działalności rolniczej.
Trafnie wskazały organy, że materialnoprawne przesłanki uprawniające rolnika do płatności obszarowych zostały określone w art. 7 i art. 8 ustawy o płatnościach bezpośrednich, a także w stosownych przepisach unijnych. Jednakże organ odwoławczy powinien odnieść się do dokumentów załączonych przez Stronę do odwołania, potwierdzających według niej prowadzenie działalności rolniczej. Wypada w tym miejscu zauważyć, iż organ I instancji w ww. wezwaniu z dnia 29 stycznia 2019 r. sam wskazał na przedstawienie dokumentów potwierdzających stan posiadania działek rolnych takich jak np. akt notarialny. Całe gospodarstwo producenta rolnego składa się bowiem ze wszystkich działek rolnych pozostających w jego posiadaniu, niezależnie od rodzaju upraw i przyznawanych płatności.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że określona art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji nakazuje szczególnie starannie uzasadniać te decyzje, w których obywatelowi odmawia się zadośćuczynienia jego żądaniom, bowiem "obywatel ma być przekonany a nie pokonany" ma zastosowanie także w sprawach płatności na rzecz rolników (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 824/14, LEX nr 1775180).
Skoro przedmiotowe postępowanie administracyjne powinno być przeprowadzone w oparciu o ustawę o płatnościach, to należy wyjaśnić relację pomiędzy ustawą o płatnościach a k.p.a. Ustawa o płatnościach wprowadza pewne modyfikacje zasad procedowania w stosunku do reguł przewidzianych w k.p.a.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ustęp 2 ww. artykułu stanowi z kolei, że w postępowaniach, o których mowa w ust. 1 (m.in. płatności obszarowej, za zazielenienie oraz dodatkowej redystrybucyjnej), organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy,
3) ma obowiązek udzielać stronom na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich prawa i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) ma obowiązek zapewnić stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; art. 81 k.p.a. nie stosuje się.
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3).
Zauważyć trzeba, że jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Rozwinięciem tej zasady jest art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast w myśl art. 80 k.p.a., organ winien dokonać oceny okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Organ prowadząc postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., winien podejmować działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego istotnego dla podjęcia rozstrzygnięcia i dokonać oceny na podstawie całokształtu wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Dopełnienie wskazanych obowiązków co do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i dokonania na jego podstawie oceny ma na celu realizację wynikającego z art. 8 k.p.a. wymogu prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Nawet biorąc pod uwagę, że do postępowania w sprawie płatności stosuje się k.p.a. z modyfikacjami wynikającymi z ustawy o płatnościach, to należy wskazać, że w ww. regulacji ustawodawca zobowiązał organ do stania na straży praworządności, powtarzając tym samym sformułowaną w art. 6 k.p.a. zasadę legalizmu. Bezsporne przy tym jest, że na podstawie art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach, zostały wyłączone niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikających z k.p.a., w szczególności zasady w zakresie rozkładu ciężaru dowodów co do zaistnienia określonych faktów. W art. 3 ust. 3 ww. ustawy postanowiono, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Należy jednak podkreślić, że w tych samych przepisach ustawodawca zdecydował, iż organ ma stać na straży praworządności, wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz, na żądanie stron, udzielać im niezbędnych informacji i zapewnić czynny udziału w postępowaniu. Obowiązek strzeżenia praworządności, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, oznacza, że ten materiał dowodowy musi pozwalać na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości w sprawie, a w szczególności na wyczerpujące odniesienie się do zarzutów i twierdzeń strony.
Zdaniem Sądu, dokonana w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich modyfikacja zasad dowodzenia, nie może być pojmowana jako niczym nieograniczony obowiązek strony prezentacji i oferowania dowodów potwierdzających jej twierdzenia. Oznacza ona, że na organie istotnie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów mających wspierać stanowisko strony, jednak w związku z jej twierdzeniami i zarzutami organ powinien zgromadzić takie dowody, które pozwoliłyby na zweryfikowanie ich prawdziwości. Konieczność odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, a zwłaszcza takich, których rozpatrzenie mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, jednoznacznie wynika z treści art. 107 § 3 k.p.a., zaś określone w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich przerzucenie ciężaru dowodu, nie może prowadzić do naruszenia przez organ obowiązku przestrzegania zasady praworządności, w której mieści się również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 273/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 października 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 709/10).
Ponadto należy zauważyć, że Skarżąca twierdzi, iż ten sam organ w tożsamej sprawie, wydał decyzję odmienną. Na tą okoliczność Strona nie przedstawiła w skardze żadnych dowodów. Niemniej jednak rozpoznając ponownie sprawę organ powinien odnieść się również do tej kwestii, gdyż takie działania organu - gdyby wystąpiły - naruszają podstawowe zasady postępowania, zasady do których zachowania organ jest zobligowany, gdyż stanowią one gwarancję rzetelnego i sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy.
Podsumowując należało uznać, że w niniejszej sprawie organy naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Jak wykazano powyżej organy nie ustaliły stanu faktycznego w sposób prawidłowy. Z przeprowadzonych dowodów nie wynika jednoznacznie przyjęta przez organy teza. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne dokonane wybiórczo. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący, a więc przy rzetelnej ocenie wszelkich podjętych kroków dokonanych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.).
Nie ulega przy tym wątpliwości, że obowiązkiem organu administracyjnego rozpoznającego sprawę jest zebranie i ocena materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Obowiązywania tej zasady i wynikającego z niej obowiązku oparcia rozstrzygnięcia na miarodajnym i pełnowartościowym materiale dowodowym nie uchylają odmienności w zakresie postępowania dowodowego przewidziane w ustawie o płatnościach, na co wskazuje zasada praworządności określona w art. 3 ust. 2 pkt 2 tej ustawy (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Go 735/09).
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania, które stanowi kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło