V SA/Wa 2115/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi W.K. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę. W dniu [...] kwietnia 2013 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w K. wpłynął wniosek W.K. (dalej: skarżący) o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy oraz załączonych do niego dokumentów organ uznał, że zachodzi potrzeba usunięcia braków i nieprawidłowości w odniesieniu do 27 zagadnień. W związku z powyższym pismem z [...] listopada 2013 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków i nieprawidłowości wskazanych w 27 punktach w terminie 21 dni kalendarzowych. W wyniku analizy dokumentacji przedłożonej przez skarżącego, w odpowiedzi na powyższe wezwanie, organ stwierdził, że wniosek o przyznanie pomocy w dalszym ciągu wymaga uzupełnienia. Dlatego też pismem z [...] marca 2014 r. organ ponownie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków i nieprawidłowości wniosku w 23 punktach w terminie 21 dni kalendarzowych. Po przeanalizowaniu dostarczonej dokumentacji stwierdzono, że wniosek o przyznanie pomocy nie kwalifikuje się do dalszej oceny z uwagi na niedostarczenie kompletnych i prawidłowych uzupełnień. Wobec powyższego pismem z [...] kwietnia 2014 r. nr [...] organ odmówił przyznania skarżącemu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego PROW na lata 2007-2013, ze względu na zaistnienie okoliczności określonych w § 18 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883, ze zm.; dalej: ,,rozporządzenie’’). W uzasadnieniu wskazano, że skarżący pomimo ponownego wezwania do złożenia uzupełnień wniosku o przyznanie pomocy nie usunął w terminie wszystkich braków wymienionych w piśmie z [...] marca 2014 r. co skutkuje nie przyznaniem pomocy zgodnie z § 18 ust. 5 rozporządzenia. Organ szczegółowo wymienił dostrzeżone braki: 1. Wniosek pkt. 14.2.1 nie poprawiono zgodnie z kompletem deklaracji ZUS DRA - szczegóły jak obliczyć dane dotyczące zatrudnienia znajdują się w instrukcji wypełniania wniosku. Poinformowano, że w celu ułatwiania wyliczania danych do określenia poziomu momentu bazowego na stronie internetowej Agencji pod nazwą Wyliczanie momentu bazowego został umieszczony arkusz pomocniczy w formacie XLS. 2. Wniosek zestawienie rzeczowo-finansowe zadanie ,,B1"- nie skorygowano kosztów zgodne z ofertą wybraną na podstawie postępowania ofertowego (111.169 zł). Dodatkowo należało skorygować tabele finansowe wniosku oraz Ekonomiczny Plan Operacji w tym zakresie. 3. Ekonomiczny Plan Operacji sekcja C-5- nie wypełniono zgodnie ze skorygowanym zestawieniem rzeczowo-finansowym. 4. Ekonomiczny Plan Operacji sekcja C-6.2- nie wypełniono zgodnie ze skorygowanym zestawieniem rzeczowo-finansowym. 5. Ekonomiczny Plan Operacji sekcja D-1- nie poprawiono zgodnie z kompletem deklaracji ZUS DRA oraz uwagami w pkt 1 pisma. 6. Oświadczenie wnioskodawcy o posiadaniu statusu mikroprzedsiębiorcy - nie zweryfikowano pkt 1 (w kolumnie "Rok obrachunkowy (data)" należało wpisać daty stanowiące rok obrachunkowy przedsiębiorcy, podając rok kalendarzowy albo okres wskazujący daty rozpoczęcia i zakończenia roku obrachunkowego, w kolejności od zamkniętego roku obrachunkowego poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy do okresu dwóch lat kiedy wystąpi ten sam status przedsiębiorstwa (np. mikro) oraz nie wypełniono w pkt.2 wielkość zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty dla roku 2012 i 2011, dodatkowo dla roku 2011 wartość obrotów przekracza 2 miliony EURO. W związku z powyższym brak jest możliwości weryfikacji czy wnioskodawca spełnia status mikroprzedsiębiorcy. Mikroprzedsiębiorstwo definiuje się jako przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 10 pracowników i którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 2 milionów EURO o czym wnioskodawca został poinformowany w pkt.8 pisma [...] z dnia [...].03.2014r. Nie dostarczono dodatkowego oświadczenia iż przedsiębiorstwo spełnia status mikroprzedsiębiorstwa Oświadczenie powinno zostać podpisane przez Wnioskodawcę i zawierać klauzulę jestem świadomy/świadoma odpowiedzialności karnej za składanie nierzetelnych, fałszywych bądź stwierdzających nieprawdę oświadczeń, wynikających z przepisu art. 297 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn.zm). 7. Dostarczony kosztorys inwestorski nie został podpisany przez wnioskodawcę oraz nie dostarczono wyliczenia kalkulacji indywidualnych lub oferty na pozycje nr 70, 99,100, 193, 194 opisane jako kalkulacja własna lub bez podstawy wyceny. Pismem z [...] maja 2014 r. skarżący wezwał Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący wyjaśnił, że po uprzednim wezwaniu do uzupełnienia/złożenia poprawnych dokumentów prawidłowo uzupełnił pkt 1 oświadczenia o posiadaniu statusu mikroprzedsiębiorcy. Ponadto zweryfikował i prawidłowo wpisał wielkość zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty dla roku 2011 i 2012. Wartości te w przeciwieństwie do reszty danych zostały wpisane piórem, czego nie zabraniają przepisy. Po odbytej rozmowie telefonicznej z pracownikiem ARiMR okazało się, że dane w tej pozycji nie zostały wpisane nieprawidłowo, tylko, że w ogóle ich nie było – rubryka była pusta. Zatem wniosek został odrzucony nie dlatego, że wielkość zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty dla roku 2011 i 2012 wynosiła powyżej 10, ale dlatego, że nie można było tego zweryfikować. Zaskakujący dla skarżącego jest fakt, że w złożonej dokumentacji rubryki w pkt 2 oświadczenia były puste. Wiadomo przy tym, że w ARiMR istnieje elektroniczny obieg dokumentów, które kserowane są również przez pracowników sprawdzających wnioski. Zdarzało się, że pod wpływem urządzeń (drukarka, skaner, fax, mazak do pióra) pewne dane wypełnione piórem lub długopisem ,,znikały’’. Ponadto skarżący świadomy odpowiedzialności karnej podpisał oświadczenie, że prowadzi mikroprzedsiębiorstwo (zakres pkt 1 oświadczenia). Natomiast pkt 2 oświadczenia zawiera jedynie dane źródłowe wnioskodawcy oraz przedsiębiorstw partnerskich i powiązanych. Dlatego też nie wypełnienie rubryki w zakresie wielkości zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty nie może stanowić podstawy do odrzucenia wniosku. Skarżący podniósł, że nie było potrzeby złożenia jeszcze jednego oświadczenia o statusie mikroprzedsiębiorcy gdyż wezwanie z [...] marca 2014 r. nic nie mówiło o ,,dodatkowym oświadczeniu’’. Oświadczenie skarżącego załączone do ostatniej poprawy wniosku zawierało klauzulę o odpowiedzialności karnej i zostało podpisane przez skarżącego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia organu z [...] kwietnia 2014 r. o odmowie przyznania pomocy. W motywach skargi poniósł argumenty i zastrzeżenia zaprezentowane w wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw. Podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Pismem z [...] sierpnia 2014 r. – złożonym na rozprawie w dniu [...] stycznia 2015 r. przez pełnomocnika organu - Prezes ARiMR podtrzymał wcześniejsze rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania pomocy. W wyniku przeprowadzonej analizy wezwania do usunięcia naruszenia prawa stwierdzono, że w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie doszło do naruszenia prawa przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w związku z czym brak jest podstaw do zmiany rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy. Prezes ARiMR potwierdził, że skarżący pomimo dwukrotnego wezwania nie usunął w terminie wszystkich braków i nieprawidłowości wskazanych w punktach 2,3,4,6 i 7 zaskarżonego pisma z [...] kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: ,,p.p.s.a.’’) sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych ustawach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 173; dalej: ,,ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich’’). Zgodnie z art. 22 ust.3 ustawy w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Natomiast ust.4 przewiduje, że w przypadku, o którym mowa w ust. 3, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia zawartego w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] kwietnia 2014 r. Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu. Przed przystąpieniem do szczegółowej oceny prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia należy przypomnieć, że zasady przyznawania pomocy w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013, działanie "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" w zakresie przepisów krajowych zostały uregulowane w ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz w rozporządzeniu. Stosownie do art. 22 ust. 1 w zw. z art. 5 ust.1 pkt 18 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich pomoc w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" przyznawana jest w drodze umowy. Do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej (art. 22 ust. 2). Do postępowań takich odpowiednio stosuje się przepisy art. 21 ust. 2 i 3 ustawy, które stanowią, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jako podstawę prawną odmowy przyznania wnioskowanego dofinansowania ARiMR wskazała przepis § 18 ust. 5 rozporządzenia. W § 18 rozporządzenia ustalona została procedura postępowania w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie pomocy zawiera braki. Zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia Agencja nie przyznaje pomocy jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie zawiera numeru identyfikacyjnego, o którym mowa w § 17 ust. 1 pkt 1, albo nie dołączono do niego wniosku o wpis do ewidencji albo jego kopii, lub wniosek o przyznanie pomocy nie został złożony w terminie, o którym mowa w § 14 ust. 2, lub w danym okresie składania jeden wnioskodawca złożył więcej niż jeden wniosek. Przepisu ust. 1 nie stosuje się w odniesieniu do numeru identyfikacyjnego, jeżeli numer ten można ustalić w ewidencji (§ 18 ust. 1a rozporządzenia). Jeżeli we wniosku o przyznanie pomocy nie wskazano adresu wnioskodawcy i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, wniosek pozostawia się bez rozpatrzenia (§ 18 ust. 2 rozporządzenia). Stosownie do § 18 ust. 3 rozporządzenia jeżeli wniosek o przyznanie pomocy zawiera inne niż określone wyżej nieprawidłowości lub braki, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do ich usunięcia w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. Jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia nieprawidłowości lub braków usunął w terminie nie wszystkie nieprawidłowości lub braki, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania (§ 18 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia). Zgodnie z § 18 ust. 5 rozporządzenia jeżeli wnioskodawca pomimo wezwania do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków nie usunął ich w terminie, pomocy nie przyznaje się, o czym Agencja informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy. W świetle powyższych przepisów nieusunięcie chociażby jednego z braków lub nieprawidłowości wniosku, pomimo dwukrotnego wezwania, stanowi samodzielną i wystarczającą podstawę do odmowy przyznania pomocy na podstawie § 18 ust. 5 rozporządzenia. Jak wynika z akt sprawy skarżący złożył [...] kwietnia 2013 r. wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw". Pismem z [...] listopada 2013 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków i nieprawidłowości wskazanych w 27 punktach w terminie 21 dni kalendarzowych. Następnie pismem z [...] marca 2014 r. organ ponownie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków i nieprawidłowości wniosku w 23 punktach w terminie 21 dni kalendarzowych. W ocenie Sądu organ prawidłowo, w ustalonym stanie faktycznym, zastosował § 18 ust. 5 rozporządzenia. Skarżący uzupełniając wniosek na pierwsze wezwanie organu z [...] listopada 2013 r. nie usunął wszystkich dostrzeżonych nieprawidłowości i braków wniosku w związku z czym zasadnie organ ponownie wezwał skarżącego pismem z [...] marca 2014 r. do uzupełnienia pozostałych braków i nieprawidłowości. Powodem odmowy przyznania skarżącemu pomocy było nie uzupełnienie braków i nieprawidłowości wniosku w odniesieniu do 7 zagadnień, które szczegółowo zostały wskazane w zaskarżonym rozstrzygnięciu z [...] kwietnia 2014 r. W skardze podniesiono zarzuty względem jednego ze stwierdzonych braków wniosku, dotyczącego - oświadczenia wnioskodawcy o posiadaniu statusu mikroprzedsiębiorcy. W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania trafności zarzutów podnoszonych w skardze. Należy zauważyć, że na etapie składania wniosku przedłożone przez skarżącego ,,oświadczenie wnioskodawcy o posiadaniu statusu mikroprzedsiębiorcy’’ nie było wypełnione prawidłowo. Wbrew zapisom Instrukcji wypełniania wniosku oraz pouczenia w treści samego formularza oświadczenia skarżący nie podał w pkt 1 oświadczenia swojego statusu w 2011 r. Ponadto w pkt 2 oświadczenia nie wpisano żadnych danych wnioskodawcy dotyczących wielkości zatrudnienia i parametrów finansowych w okresie referencyjnym. W odpowiedzi na pierwsze wezwanie organu (pismo z [...] listopada 2013 r.) skarżący przedłożył poprawione oświadczenie podając w pkt 2 oświadczenia, że w 2011 r. zatrudniał 10 pracowników, co wskazywało, że w tym roku skarżący posiadał status małego przedsiębiorstwa a nie mikroprzedsiębiorstwa. W odpowiedzi na drugie wezwanie (pismem z [...] marca 2014 r.) skarżący przedłożył oświadczenie z którego wynikało wprawdzie, że był mikroprzedsiebiorcą w latach 2011-2012 (pkt 1 oświadczenia) to jednak dla roku 2011 wartość rocznych obrotów przekracza 2 miliony euro. Podkreślić również należy, że skarżący w oświadczeniu nie określił w ogóle wielkości zatrudnienia w latach 2011-2012. W tej sytuacji organ prawidłowo stwierdził, że nie ma możliwości zweryfikowania kwestii, czy skarżący spełnia status mikroprzedsiębiorcy i uznał, że skarżący nie uzupełnił braków w omawianym zakresie. W okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy skarżący nie może skutecznie twierdzić, że wypełnił dane dotyczące wielkości zatrudnienia w pkt 2 oświadczenia, które zostały następnie przypadkowo usunięte pod wpływem któregoś z urządzeń (drukarka, skaner, fax, mazak do pióra) z którym dokument miał styczność. Należy zauważyć, że dane wpisane przez skarżącego piórem lub długopisem w pkt 2 oświadczenia (dotyczące wielkości zatrudnienia), przedłożonego przez skarżącego na pierwsze wezwanie organu, nie zostały usunięte, co potwierdza kopia oświadczenia znajdująca się na k.- 517 akt administracyjnych. W tej sytuacji gdyby dane dotyczące wielkości zatrudnienia rzeczywiście zostały zawarte przez skarżącego w oświadczeniu złożonym na drugie wezwanie organu to znajdowałyby się w tym oświadczeniu. Natomiast nie uzupełnienie oświadczenia w omawianym zakresie stanowiło podstawę do stwierdzenia, że skarżący nie uzupełnił - pomimo dwukrotnego wezwania - braku wniosku w zakresie oświadczenia wnioskodawcy o posiadaniu statusu mikroprzedsiębiorcy. Zdaniem Sądu prawidłowe jest również stanowisko organu wskazujące, że skarżący nie uzupełnił braków i nieprawidłowości wniosku w zakresie zagadnień wymienionych w punktach: 2, 3, 4 i 7 rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy, zawartego w piśmie z [...] kwietnia 2014 r., gdyż znajduje ono oparcie w materiale dowodowym sprawy oraz regulacjach mających zastosowanie do oceny wniosku skarżącego o przyznanie pomocy w ramach działania ,,Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw’’. Na marginesie zauważyć należy, że skarżący na etapie wezwania do usunięcia naruszenia prawa jak i złożonej skargi do sądu nie kwestionował ustaleń organu w powyższym zakresie. Reasumując, należy stwierdzić, że wobec nieuzupełnienia braków i nieprawidłowości w terminie, pomimo prawidłowego dwukrotnego wezwania do ich uzupełnienia, Agencja stosownie do § 18 ust. 5 rozporządzenia prawidłowo odmówiła przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy. Z wyżej przedstawionych względów Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.