V SA/Wa 2115/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2019 r. sprawy ze skargi P.P. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) października 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2011 r. oddala skargę. Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. P.P. zwrócił się do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w O. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. Nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie przyznania mu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. W związku z tym, że strona zwróciła się z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji w sytuacji, kiedy postępowanie zastało zakończone decyzją organu II instancji, wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji został potraktowany z urzędu jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w O. przekazał ww. wniosek według właściwości Prezesowi ARiMR. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Nr [...] Prezes ARiMR odmówił wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Pismem z dnia [...] września 2018 r. strona wniosła zażalenie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na ww. postanowienie Prezesa ARiMR. Uznając jego bezzasadność Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. Nr [...] utrzymał je w mocy podnosząc m.in., że decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. Nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. była poddana kontroli sądowo-administracyjnej, w wyniku której wyrokiem z dnia 5 czerwca 2013 r. (sygn.. akt ISA/OI 126/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Od powyższego wyroku została wniesiona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 8 stycznia 2015 r. (sygn. akt IIGSK 1902/13) oddalił skargę kasacyjną. W związku z tym organ II instancji podkreśla, że w orzecznictwie sądowoadministacyjnym ugruntowany jest pogląd, iż oddalenie skargi przez sąd administracyjny (a więc uznanie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnych) zamyka organom administracji publicznej drogę do stwierdzenia jej nieważności z uwagi na związanie organu prawomocnym orzeczeniem. Próby wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności stanowiłyby niedopuszczalną ingerencję organu w prawomocne orzeczenie Sądu. Mając zatem na uwadze, że decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności była kontrolowana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności oraz związanie organów administracji zapadłym prawomocnym orzeczeniem, wszczęcie postępowania nieważnościowego jest niedopuszczalne. Organ zwraca uwagę odnosząc się do zarzutu Pełnomocnika Strony, który wskazuje na konieczność przeprowadzenia w sprawie nowych dowodów, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie jest, co do zasady, dopuszczone przeprowadzanie nowych dowodów. Zgodnie bowiem z wyrokiem NSA z dnia 9 czerwca 2011 r., IIOSK 968/10 , LEX nr 1083720, w postępowaniu nieważnościowym organ administracji nie prowadzi postepowania wyjaśniającego w zakresie, o jakim mowa w art. 7 i 77 § 1 kpa, lecz dokonuje kontroli legalności ostatecznej decyzji administracyjnej z punktu widzenia przesłanek określonych w art.156 § 1 kpa według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kontrolowanej decyzji. Ponadto, w wyroku NSA z dnia 19 czerwca 2012 r.(IIOSK 514/11,LEX nr 1216741) wyjaśniono, że w postępowaniu nieważnościowym nie ma, co do zasady, miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Jeżeli natomiast Strona ma wiedzę o istotnych dla sprawy nowych okolicznościach faktycznych lub nowych dowodach istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, to jest to przesłanka wznowienia postępowania, zgodnie z art.145 § 1 pkt 5 kpa. Przepisy art.145 § 1 kpa regulują również możliwość wznowienia postępowania, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, decyzja wydana została w wyniku przestępstwa albo decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 i 27 kpa. Wyżej opisane postanowienie zaskarżył P.P. zarzucając mu: - naruszenie prawa materialnego tj. art.156 § 1 pkt. 2 kpa poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. nr [...] z dnia [...].01.2013 r., o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. nr [...] z dnia [...].11.2012 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011, w sytuacji, w której została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, - błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej w sytuacji, w której skarżący w swoich pismach powołał nowe okoliczności, które nie były badane przez organ administracji ani przez Sąd Administracyjny, - naruszenie art. 7 i 8 kpa. poprzez brak dążenia organu administracji do rzetelnego wyjaśnienia sprawy w sytuacji, gdy w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, czemu w przedmiotowej sprawie organy administracji uchybiły, - naruszenie art. 75 § 1 i 77 § 1 kpa., poprzez odmowę dopuszczenia i przeprowadzenia zawnioskowanych przez skarżącego dowodów, w sytuacji gdy kpa. stanowi, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem; a organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Art. 61 § 1 kpa stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei z art. 61a § 1kpa. wynika, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 kpa. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W przedmiotowej sprawie organy słusznie uznały, iż zaistniały inne uzasadnione przyczyny ( w rozumieniu ww. przepisu), które uzasadniały odmowę wszczęcia postępowania. Trzeba bowiem pamiętać, że skarżący próbował wzruszyć w ramach postępowania nieważnościowego decyzje, które były przedmiotem oceny sądów obu instancji chronologicznie wcześniej. Chodzi mianowicie o decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] mocą której utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] listopada 2012 r. wydaną w sprawie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Otóż jak już nadmieniono wcześniej obie ww. decyzje były przedmiotem kontroli najpierw Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (sądu I instancji), a następnie Naczelnego Sądu Administracyjnego (sądu II instancji). Oba sady uznały, iż są one prawidłowe co znalazło wyraz w treści wydanych wyroków oraz ich uzasadnień (wyrok z dnia 5 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/O1 126/13, oraz wyrok z dnia 5 czerwca 2013 r. sygn. akt IIGSK 1902/13). Kontrolując decyzje, które skarżący chciałby wzruszyć w postępowaniu nieważnościowym zarówno WSA w Olsztynie jak i w NSA badały z urzędu także kwestie ewentualnego istnienia przesłanek przewidzianych w art. 156 § 1 kpa i nie uznały, że takie wystąpiły. Wystąpienie ich skutkowałoby bowiem uchyleniem decyzji wydanych w postępowaniu zwyczajnym i to niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Także w sprawie niniejszej zakończonej odmową wszczęcia postępowania skarżący w istocie nie powoływał się na żadną z przesłanek przewidzianych w art. 156 § 1 pkt.1-7 kpa. W tym miejscu nie od rzeczy będzie odwołanie się do ugruntowanego orzecznictwa sądowego dotyczącego spraw bliźniaczo podobnych do sprawy niniejszej, gdzie stwierdzono m.in., że: - niedopuszczalność przedmiotowa zachodzi w szczególności wtedy gdy żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji, która była już kontrolowana przez sąd, który dokonał jej oceny prawnej (wyrok WSA w W-wie z dnia 13 listopada 2017 r. sygn. akt VIISA/WA 2941/16). - za uzasadnioną przyczynę z powodu, której postępowanie nie może być wszczęte uzasadniającą wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a kpa., co do zasady należy uznać sytuację w której legalność decyzji administracyjnej, której dotyczy żądanie stwierdzenia nieważności była przedmiotem kontroli sądowej i od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem ( wyrok WSA w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn.. akt II SA/Łd 185/17). Mając zatem na względzie powyższe sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.