V SA/Wa 2118/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-02-02
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada oszczędności w wysokości 10 000 zł, ale przeznaczone na wydatki związane z chorobą, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Posiadanie oszczędności, nawet przeznaczonych na wydatki związane z chorobą, nie wyklucza całkowicie możliwości poniesienia części kosztów, takich jak wpis od skargi kasacyjnej. W związku z tym, w przypadku gdy wnioskodawca posiada znaczące oszczędności, które mogą pokryć choćby część kosztów, prawo pomocy powinno być przyznane w zakresie częściowym, a nie całkowitym.Stan faktyczny
Skarżąca W. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku z toczącą się sprawą dotyczącą odmowy przyznania jej uprawnień kombatanckich. Wnioskodawczyni wskazała na niskie dochody z emerytury, posiadanie niewykończonego domu, znaczny stopień niepełnosprawności oraz schorzenia. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, podała miesięczne wydatki oraz oszczędności w wysokości 10 000 zł, przeznaczone na wydatki związane z chorobą. Sąd rozpoznał wniosek, oceniając możliwości finansowe skarżącej.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich; postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Wyrokiem z 1 grudnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] czerwca 2008r.
Wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z 12 grudnia 20087 r. skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1.034,84 złotych netto. Oświadczyła, iż posiada niewykończony dom o powierzchni 92 m2, w którym zajmuje jeden pokój, innych nieruchomości i przedmiotów wartościowych nie posiada. Wskazała, iż jest inwalidą o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto jest osobą schorowaną, pod opieką [...].
W związku z tym, że dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem z 15 grudnia 2008 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W dniu 22 grudnia 2008 r. (data złożenia) skarżąca nadesłała dodatkowe oświadczenie, w którym wskazała, iż miesięcznie ponosi wydatki w wysokości 985,15 złotych, na które składają się: rachunki MPO – 18,55 zł, telefon – 42,10 zł, podatek od nieruchomości 24,18 zł, energia elektryczna – 77,32 zł, woda i kanalizacja -23 zł, wyżywienia 800 zł. Ponadto oświadczyła, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości 10000 zł, które są przeznaczone wydatki związane z chorobą. Stwierdził, że nie posiada lokat ani żadnych majątku o znacznej wartości oraz, że nie uzyskuje pomocy finansowej od osób trzecich.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Zasadność wniosku skarżącej rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ona zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe.
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniami wynikającymi z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika i obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym. Oceniając wniosek skarżącej wzięto pod uwagę jej sytuację rodzinną, zdrowotną, majątkową oraz dochody. Dochód uzyskiwany przez skarżącą wynosi obecnie 1.034,84 zł netto i pozwala na zaspokojenie jej podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca posiada oszczędności pieniężne w wysokości 10.000 zł. Wykazane oszczędności w znacznej części nie mogą zostać przeznaczone na bieżące wydatki, w tym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, gdyż są one niezbędne skarżącej na wydatki związane z chorobą (np. leki, rehabilitacja, opieka osoby trzeciej i inne). Jednakże nieznaczna część oszczędności może zostać przeznaczona na poniesienie kosztów postępowania np. w postaci wpisu od skargi kasacyjnej (100 złotych), gdyż nie można uznać skarżącej za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym nie została wypełniona ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło