V SA/Wa 2119/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-19
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Nasiłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie tego prawa. Pomimo wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, strona nie uzupełniła wniosku, co uniemożliwiło ocenę jej rzeczywistych możliwości płatniczych w kontekście kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca R. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o pomoc finansową ze środków unijnych. Skarżąca podała swoje dochody i majątek, jednak złożone oświadczenie okazało się niewystarczające do oceny jej sytuacji. Sąd wezwał ją do złożenia dodatkowych dokumentów, czego skarżąca nie uczyniła.Rozstrzygnięcie
Odmówiono R. G. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. G. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lipca 2013 r. nr (...) w przedmiocie odmowa przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej ze środków unijnych p o s t a n a w i a: - odmówić R. G. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy R. G. (dalej: "skarżąca" lub "strona") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe. Podstawą utrzymania rodziny jest dochód z wynagrodzenia za pracę skarżącej w wysokości 1.975,20 zł oraz dochód z tytułu otrzymywanego przez dzieci skarżącej świadczenia rentowego w wysokości 780 zł. Do majątku skarżąca zaliczyła dom o powierzchni 96 m.kw., nieruchomość rolną o powierzchni 22,64 ha oraz budynki gospodarcze. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że samotnie wychowuje małoletnie dzieci. Ponosi koszty związane ze szkołą i nauką. Do miesięcznych wydatków zaliczyła opłatę za wodę (20 zł), energię elektryczną (od 200 zł do 250 zł), telefon 50 zł, telewizję i Internet (80 zł), obiady (około 200 zł).
Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożone wyjaśnienia okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącej, skarżącą wezwano do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów w terminie 10 dni. Wezwanie zostało doręczone w dniu 25 października 2013 r. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje.
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Referendarz sądowy ocenia przedstawione informację i nie spoczywa na nim obowiązek udowadniania, że strona środki na pokrycie kosztów sądowych jednak posiada.
W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącej złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącej do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej. Mając jednak na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż skarżąca nie wykazała, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jej osoby wystąpiła.
Analizując oświadczenia złożone przez skarżącą na formularzu PPF zauważyć należy, że skarżąca nie jest pozbawiony majątku. Skarżąca jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni 22.64 ha oraz ma zapewnione wraz z rodzina warunki mieszkalne.
Mając na uwadze, że skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie i nie przedstawiła dodatkowych dokumentów, nie było możliwe podjęcie innego rozstrzygnięcia, ponieważ brak dodatkowych informacji uniemożliwił porównanie wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi.
W związku z powyższym, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło