V SA/Wa 2120/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska, Sędziowie:, Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska, Asesor WSA Danuta Dopierała [spr.], Protokolant Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 maja 2005 r. sprawy ze skargi A. P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie zastosowania stawki celnej i wymiaru cła; 1. Uchyla zaskarżoną decyzję, 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz A. P. Sp. z o.o. w W. kwotę 700 zł (siedemset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r., dokonanego przez spółkę za pośrednictwem Agencji Celnej [...] , Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. objął procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym importowany z N. towar (rodzynki sułtanki), na warunkach zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym, czyli z preferencyjną stawką celną DEV (6,3%), na podstawie dołączonego do zgłoszenia celnego świadectwa pochodzenia FORM A nr R-1177, potwierdzającego i. pochodzenie towaru. Do zgłoszenia celnego załączono również m.in.: fakturę nr (...) z dnia 12 października 2003 r., fotokopię dokumentu o niemanipulowaniu towarem, dokument transportowy na trasie H. – P. (kolejowy list CIM, dokument wystawiony przez polskie władze celne), DWC. Przed zwolnieniem towaru organ celny przeprowadził kontrolę zgłoszenia celnego w trybie art. 70 Kodeksu celnego. W toku rewizji celnej na kontenerze (...) stwierdzono plomby: morską (...),(...),(...). W wyniku częściowej rewizji celnej otwarto 3 kartony znajdujące się w tylnej części kontenera i stwierdzono, iż zawartość stanowią rodzynki. Kartony opisane WASHED SULTANS waga netto 12,5 kg, Product of I. W związku z zaistnieniem wątpliwości organów celnych co do prawidłowości zadeklarowanej przez zgłaszającego preferencyjnej stawki celnej, pismem nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. wezwano stronę do dostarczenia oryginału świadectwa o niemanipulowaniu towarem oraz oryginału (do wglądu) dokumentu transportowego morskiego na trasie I. – H.. A.P. Sp. z o.o., w załączeniu do pisma z dnia 20 listopada 2003 r., dostarczyła oryginał świadectwa o niemanipulowaniu towarem (Nichtbearbeitungsbescheiningung), sporządzonego w języku n.., wystawionego przez Główny Urząd Celny w H. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wydał decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., którą uznał w/w zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej preferencyjnej, określenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz obowiązku podatkowego i obliczył kwotę długu celnego z zastosowaniem konwencyjnej stawki celnej. Organ I instancji wskazał, że dla zastosowania preferencyjnej stawki celnej – zgodnie z treścią przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1997 r. w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania (Dz. U. nr 134, poz. 886 ze zm.) – konieczne jest spełnienie dwóch warunków: udokumentowania pochodzenia towaru oraz udokumentowanie bezpośredniego transportu tego towaru z kraju korzystającego. Z uwagi na fakt, iż strona, zgodnie z § 15 ust. 1 w/w rozporządzenia, dołączyła do zgłoszenia celnego certyfikat pochodzenia towaru na formularzu FORM A, organ uznał, iż wymóg udokumentowania pochodzenia towaru w celu zastosowania preferencyjnej stawki celnej został spełniony. Z akt sprawy wynika jednak, iż jedynie na trasie H. – W. transport jest udokumentowany, natomiast brak jest jakichkolwiek dokumentów wystawionych przez podmioty kraju korzystającego w stosunku do tego towaru na trasie I. – H.. W związku z powyższym, w ocenie organu I instancji uznać należało, iż nie spełniono warunku niezbędnego do zastosowania preferencyjnej stawki celnej, o którym mowa w § 13 w/w rozporządzenia. Pismem z dnia 23 grudnia 2003 r. wniosła odwołanie od w/w decyzji kwestionując stanowisko organu I instancji co do braku dokumentu potwierdzającego transport towaru z kraju korzystającego - I. - do kraju tranzytowego – N. (H.). W ocenie strony, treść świadectwa o niemanipulowaniu towarem (Nichtbearbeitungsbescheiningung), sporządzonego przez Główny Urząd Celny H. – Port wskazuje, iż w dniu 08 listopada 2003 r., na statku (...) został przetransportowany kontener (...), zawierający 1550 kartonów rodzynek sułtanek o wadze 19995 kg z przeznaczeniem dla odbiorcy w Polsce i bez żadnych dodatkowych działań został złożony w terminale kontenerowym EUROKAI w H., a następnie w dniu 10 listopada 1003 r. wysłany do Polski transportem kolejowym. Pismem nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. organ odwoławczy wezwał stronę do przedłożenia, przetłumaczonego na język polski, dokumentu z dnia 17 listopada 2003 r. – świadectwo o niemanipulowaniu towarem oraz oryginału dokumentu transportowego morskiego na trasie I. – H.. W załączeniu do pisma z dnia [...] marca 2004 r. Spółka przekazała tłumaczenie w/w dokumentu na język polski, dokonane przez tłumacza przysięgłego. Jednocześnie wyjaśniła, iż nie posiada dokumentu transportowego morskiego, ponieważ zgodnie z zasadami handlu międzynarodowego został on wydany w zamian za zwolnienie kontenera zawierającego przedmiotowy towar. W związku z powyższym, polskim organom celnym przedłożony został dokument wystawiony przez służby celne N., spełniający warunki § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1997 r. w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania. Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wymiaru należności celnych oraz uchylił decyzję organu I instancji odnośnie podatku VAT i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1997 r. w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania, wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych preferencyjnych DEV w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków: 1) w taryfie celnej określono dla danej pozycji towarowej stawkę celną preferencyjną, 2) pochodzenie towaru udokumentowano prawidłowym świadectwem sporządzonym na formularzu A 3) spełniono wymóg bezpośredniego przywozu towaru do Polski z kraju korzystającego, w którym wystawiono dowód pochodzenia lub w tranzycie przez inne terytorium pod warunkiem, że podczas tranzytu towary znajdowały się pod dozorem celnym. W ocenie organu celnego II instancji zważywszy, iż Iran znajduje się na wykazie krajów i regionów Taryfy celnej jako "kraj korzystający", dla towarów pochodzących z tego kraju można zastosować stawkę celną preferencyjną, po spełnieniu w/w warunków. Przedłożone przez stronę świadectwo jest prawidłowe pod względem formalnym, jednak w świetle przepisów rozporządzenia z dnia 21 października 1997 r. w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania, w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki celnej DEV na sprowadzony towar z powodu niespełnienia warunku bezpośredniego transportu, o którym mowa w § 13 w/w rozporządzenia. Organ odwoławczy, powtarzając za organem I instancji podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie udokumentowano jedynie bezpośredni transport towaru z N. (H.) do Polski, co potwierdzają przedłożone przez stronę dokumenty: świadectwo o niemanipulowaniu towarem z dnia 17 listopada 2002 r. oraz dokument CIM. Brak jest natomiast dokumentów przewozowych na trasie I. – H.. Dyrektor Izby Celnej zaznaczył, iż mimo wezwania strony, przez organ zarówno I jak i II instancji, do dostarczenia stosowanego dokumentu wystawionego przez podmiot kraju korzystającego, potwierdzającego bezpośredni transport towaru z I. do H., do dnia wydania decyzji takiego dokumentu nie dostarczono. Nie został zatem spełniony warunek bezpośredniego transportu towaru, tym samym brak jest przesłanek do zastosowania preferencyjnych stawek celnych na towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Z tego powodu uzasadnione było, zdaniem organu odwoławczego, utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w części dotyczącej wymiaru należności celnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie, A. P. Spółka z o.o. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2004 r. zarzucając rażące naruszenie prawa poprzez odmowę zastosowania stawki celnej preferencyjnej i w ten sposób naruszenie postanowień rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1997 r. w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania (Dz. U. nr 134, poz. 886). Rozwijając w motywach skargi zarzuty o charakterze merytorycznym, skarżąca zakwestionowała stanowisko organu celnego dotyczące wymogu spełnienia warunku określonego w § 13 ust. 2 pkt 1 w/w rozporządzenia, poprzez konieczność przedłożenia dokumentów przewozowych na trasie I. – H. W ocenie skarżącej w zaskarżonej decyzji pominięto regulację zawartą w § 13 ust. 2 pkt 2, w szczególności słowo "albo", co ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skarżąca podkreśliła, iż przedmiotowy towar zmieniał przewoźnika i środek transportu na terenie N. i w tej sytuacji dokument w rozumieniu § 13 ust. 2 pkt 1 w/w rozporządzenia nie mógł powstać, a dokument transportowy B/L (dokument transportowy morski) na trasie I. – N. był podstawą dla n. Urzędu Celnego do wystawienia Nichtbearbeitungsbescheiningung – dokumentu o niemanipulowaniu towarem. Żądanie ze strony organów celnych dotyczące przedłożenia oryginału dokumentu B/L jest bezpodstawne, ponieważ oryginał jest dowodem własności towaru powierzonego przewoźnikowi morskiemu i w momencie odbioru towaru musi zostać zwrócony przewoźnikowi. N. służby celne wystawiły dokument równoważny (dokument o niemanipulowaniu towarem), aby pochodzenie i transport towaru jednoznacznie wypełniały reguły preferencyjnego pochodzenia towaru. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto organ II instancji wskazał, iż z przedłożonego świadectwa o niemanipulowaniu towarem wynika, że towar w postaci rodzynek sułtanek w ilości 19995 kg, przybyły do portu w H. z I. , pozostawał pod dozorem organów celnych kraju tranzytu, i nie podlegał "manipulowaniu". Nie określa on natomiast warunków, na których odbywał się tranzyt z I. do H.. Strona winna przedłożyć dodatkowo dokument transportowy – konosament – na trasę I. – H., czego mimo wezwania przez organ celny, nie uczyniła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1997 r. w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania (Dz. U. nr 134, poz. 886), towarami do których stosuje się preferencyjne stawi celne przyjęte jednostronnie przez Rzeczpospolitą Polską w odniesieniu do niektórych krajów, grup krajów lub regionów, zwanych dalej "krajami korzystającymi", są towary pochodzące z kraju korzystającego, bezpośrednio przywożone z tego kraju do Rzeczypospolitej Polskiej oraz których pochodzenie zostało udokumentowane zgodnie z zasadami określonymi w rozdziale 4 cytowanego rozporządzenia. Następnie, zgodnie z § 12 pkt 2 w/w aktu prawnego, znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie, za towary przywożone bezpośrednio z kraju korzystającego do Rzeczypospolitej Polskiej uważa się towary stanowiące przesyłkę, której transport odbywał się przez terytorium krajów innych niż kraj korzystający lub Rzeczpospolitą Polską, pod warunkiem, że towary pozostawały pod dozorem organów celnych kraju tranzytu lub składania i nie zostały tam poddane innym operacjom niż składowanie, przeładunek lub operacje mające na celu zapewnienie utrzymania ich w nie zmienionym stanie. W myśl § 13 ust. 2 w/w rozporządzenia dowodem, że warunki, o których mowa w § 12 pkt 2 zostały spełnione, może być: 1) dokument transportowy, obejmujący przejazd z kraju korzystającego do Rzeczypospolitej Polskiej lub z Rzeczypospolitej Polskiej do kraju korzystającego, albo 2) zaświadczenie wydane przez władze celne kraju tranzytu, zawierające: a) dokładny opis towarów, b) datę ich wyładunku i ponownego załadunku, z podaniem wykorzystanych statków lub innych środków transportu, c) poświadczenie warunków, na których odbywał się transport. Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 262 Kodeksu celnego, do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy Działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). W niniejszej sprawie kwestią sporną jest sposób udokumentowania transportu towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, na warunkach zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym SAD nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r., który to transport, w myśl § 12 pkt 2 rozporządzenia w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania, odbywał się z kraju korzystającego – I. – przez terytorium kraju innego niż kraj korzystający – N. (kraj tranzytu) – do Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie ze stanowiskiem organu celnego, jedynym niespełnionym warunkiem zastosowania stawki celnej preferencyjnej DEV wobec w/w towaru jest, w niniejszej sprawie, udokumentowanie bezpośredniego transportu towaru z I. do N. (H.), które winno nastąpić poprzez przedłożenie przez skarżącą oryginału dokumentu transportowego morskiego na trasie I. – H.. W ocenie organu II instancji, wobec braku dostarczenia przez skarżącą przedmiotowego dokumentu w toku postępowania administracyjnego, nie zostały wypełnione przesłanki do zastosowania preferencyjnych stawek celnych, o których mowa § 13 ust. 2 w/w rozporządzenia. Skarżąca natomiast kwestionuje stanowisko organu celnego dotyczące wymogu przedłożenia dokumentu przewozowego na trasie I. – H., powołując się na treść przepisu § 13 ust. 2 pkt 2 w/w rozporządzenia. Jak wskazuje skarżąca, nie dysponuje ona oryginałem dokumentu transportowego morskiego na trasie I. – H. ponieważ, jako dowód własności towaru powierzonego przewoźnikowi morskiemu, został on mu zwrócony w chwili odbioru towaru. N. służby celne wystawiły natomiast dokument równoważny (świadectwo o niemanipulowaniu towarem), aby informacje w nim zawarte, w sposób adekwatny do treści przepisu § 13 ust. 2 pkt 2 w/w rozporządzenia, jednoznacznie wypełniały reguły preferencyjnego pochodzenia towaru. Na tym tle oraz w świetle przepisu § 13 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1997 r. w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania, za niezasadne należy uznać stanowisko Dyrektora Izby Celnej, który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kategorycznie warunkuje zastosowanie w niniejszej sprawie stawki celnej preferencyjnej DEV wobec przedmiotowego towaru, udokumentowaniem przez skarżącą bezpośredniego transportu towaru z I. do N., poprzez przedłożenie oryginału dokumentu transportowego morskiego na trasie kraj korzystający (I.) - kraj tranzytowy (N.). Nadto, wobec niedostarczenia przez skarżącą w/w dokumentu, organ celny bezzasadnie stwierdził fakt niespełnienia warunku bezpośredniego transportu towaru, co uniemożliwiło w jego ocenie zastosowanie preferencyjnej stawki celnej. Przepis § 13 ust. 2 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1997 r. wskazuje, iż dowodem wypełnienia warunku transportu towarów z kraju korzystającego do Rzeczypospolitej Polskiej przez terytorium kraju tranzytowego może być zaświadczenie wydane przez władze celne kraju tranzytu, zawierające określone w rozporządzeniu elementy. Stąd w ocenie Sądu, orzekając w niniejszej sprawie, organ II instancji powinien rozważyć czy inne dokumenty załączone przez skarżącą do zgłoszenia celnego, a szczególności Świadectwo o niemanipulowaniu towarem z dnia 17 listopada 2002 r., wystawione przez Główny Urząd Celny H. - Port, spełnia przesłanki, o których mowa w § 13 ust. 2 pkt 2 w/w rozporządzenia. W konsekwencji, pogłębionej analizy i weryfikacji ze strony organu celnego wymagały informacje zamieszczone w w/w świadectwie o niemanipulowaniu towarem w kontekście następujących elementów: opisu towarów, daty ich wyładunku i ponownego załadunku, wykorzystanych statków lub innych środków transportu oraz poświadczenia warunków, na których odbywał się tranzyt. W przypadku gdyby analiza dokumentu doprowadziła do uznania, że nie spełnia on przesłanek zaświadczenia, o którym mowa w § 13 ust. 2 pkt 2 w/w rozporządzenia, organ II instancji powinien w sposób wyczerpujący podać przyczynę takiego stanu rzeczy, wskazując które z w/w przesłanek nie znalazły odzwierciedlenia w treści w/w dokumentu. Organ II instancji nie dokonał jednak zarówno analizy treści świadectwa o niemanipulowaniu towarem (pomimo faktu, iż zwrócił się do skarżącej w toku postępowania odwoławczego do dokonanie tłumaczenia dokumentu na język polski przez tłumacza przysięgłego), jak i uzasadnienia odmowy uznania przedmiotowego dokumentu za zaświadczenie spełniające warunki, o których mowa w § 13 ust. 2 pkt 2 w/w rozporządzenia. Wprawdzie organ II instancji w treści odpowiedzi na skargę z dnia [...] sierpnia 2004 r. stwierdził, iż przedmiotowe świadectwo o niemanipulowaniu towarem nie określa warunków, na jakich odbywał się tranzyt towaru z I. do H., jednak uczynił to w sposób lakoniczny i powierzchowny nie określając, o jakie warunki chodzi i w jakim zakresie treść w/w dokumentu pozostaje niewystarczająca w kontekście w/w przepisu. Należy w tym miejscu podkreślić, iż zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, "...próba uzasadnienia wydanej decyzji w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, złożonym po zakończeniu postępowania administracyjnego, nie może zastąpić uzasadnienia rozstrzygnięcia określonego w art. 107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę organ orzekający winien odnieść się do podniesionych w niej zarzutów, a nie dokonywać brakujących ustaleń faktycznych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tym bardziej pod katem pominiętych przepisów prawa materialnego, których zastosowanie mogło mieć decydujący wpływ na wynik sprawy." (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2003 r., Sygn. akt V S.A. 467/03). W ocenie Sądu, organ odwoławczy winien również rozważyć i zająć stanowisko w kwestii czy informacje zawarte w dokumentach dołączonych do zgłoszenia celnego i dane zawarte w samym zgłoszeniu celnym, rozpatrywane łącznie, nie dokumentują w sposób adekwatny warunków, na jakich odbywał się transport przedmiotowego towaru na trasie I. – N. (H.). Dotyczy to w szczególności: - danych zamieszczonych na fakturze z dnia 12 października 2003 nr (...), wystawionej przez irańskiego eksportera, a mianowicie oznaczenia statku, na jakim odbywał się transport towaru i oznaczenia kontenera, w jakim był transportowany towar, zwłaszcza wobec faktu, iż przedmiotowe dane zostały potwierdzone w treści świadectwa o niemanipulowaniu towarem, oraz - treści zgłoszenia celnego SAD z dnia 19 listopada 2003 r., w szczególności warunków dostawy towaru. Nadto organ odwoławczy, mając obowiązek podjęcia w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, winien rozważyć zasadność ewentualnego zwrócenia się przez polskie służby celne, w ramach pomocy prawnej, do niemieckich organów celnych (urzędu celnego portu H.) w celu weryfikacji informacji zamieszczonych w treści przedmiotowego świadectwa o niemanipulowaniu towarem, zadeklarowanych, jak wskazuje jego treść, w oparciu o dokumenty przedłożone służbom celnym kraju tranzytowego. W konkluzji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana zarówno z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. § 12 pkt 2 i § 13 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1997 r. w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania jak i przepisów postępowania tj. art. 121 § 1, 122, 124, 187 § 1, 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego. Wskazane błędy organu celnego II instancji w ustaleniu istotnych okoliczności faktycznych i ich oceny w aspekcie wymienionych przepisów materialnych oraz przepisów postępowania, powodują konieczność dokonania ponownej analizy podnoszonych przez skarżącą okoliczności. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił decyzję organu II instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.