V SA/Wa 2120/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienia od kosztów sądowych. F. w [...] (zwana dalej skarżącą) złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej " p.p.s.a", Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W nadesłanym wniosku skarżąca pokreśliła, że jest instytucją pozarządowa zrzeszającą związki pracodawców, nieprowadzi działalności gospodarczej i jest instytucją non profit, nienastawioną na zysk, nie posiada środków umożliwiających pokrycie kosztów sądowych, w tym opłaty od wniesionej skargi. Podniosła, że na roczne przychodów składają się m.in. dobrowolne składki członkowskie, które stanowią 8,56% jej przychodów, z kolei pozostałe 91,44% przychodów to dotacje unijne (środki publiczne) na realizację ściśle określonych projektów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego, w ramach PO KL. Roczne wypływy ze składek członkowskich pozwalają jedynie w części pokryć bieżące koszty utrzymania biura, oraz na wypłatę wynagrodzeń pracowników, gdyż organizacja zatrudnia 6 osób na umowę o pracę, a bieżące miesięczne koszty utrzymania biura wynoszą średnio 5.000,00 zł, z kolei średnio miesięczne przychody z tytułu składek wynoszą 4.000,00 zł. Wskazała, iż posiada zobowiązania w kwocie ok. 40 tys. zł., które w całości pokrywają opłaty stałe i straty z lat poprzednich. Ponadto oświadczyła, że nie posiada nieruchomości, inwestycji, oszczędności; natomiast posiadane środki trwałe zakupione ze środków unijnych nie można spieniężyć. Wskazała także, iż na dzień 21 sierpnia 2013 r. posiada na koncie bankowym środki pieniężne w wysokości: 787,66 zł, przeznaczone na bieżące utrzymanie biura, z kolei środki zgromadzone na pozostałych rachunkach bankowych (ok. 15 tyś. zł) są przeznaczone na ściśle określone cele, głównie związane z realizacją projektów współfinansowanych z budżetu Unii Europejskiej, które nie mogą być przekazane na opłaty sądowe. Do wniosku załączyła sprawozdanie finansowe za 2012 r. w celu potwierdzenia sytuacji majątkowej, i potwierdzenia braku środków na uiszczenie opłaty sądowej. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko zupełny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby lub podmioty, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację faktyczną bądź prawną przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Ponadto należy podkreślić, za Naczelnym Sądem Administracyjnym (postanowienie NSA z 14 grudnia 2011r., sygn. akt I GZ 201/11 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że cyt. "zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu". Mając powyższe na względzie należy wskazać, że analiza oświadczeń zawartych w urzędowym formularzu PPPr i złożonych dokumentach prowadzi do uznania, iż federacja na prawo pomocy nie zasługuje, bowiem nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego. Rozpatrują wniosek należy zauważyć, iż skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł i ten wpis uiściła, a to oznacza, że skarżącą posiada środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania (ewentualna opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę i ewentualny wpis od skargi kasacyjnej). Dokonanej wyżej oceny w żaden sposób nie może zmienić to, że skarżąca jako również podmiot uczestniczący w obrocie gospodarczym jest zobowiązana z innych tytułów cywilnoprawnych. Wskazać trzeba, iż konieczność tych wydatków nie może być traktowana priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, gdyż zobowiązania prywatnoprawne nie korzystają z takich preferencji w stosunku do wpisu sądowego. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie również formę kredytu udzielonego ze Skarbu Państwa, poprzez rezygnację z należnych opłat sądowych w chwili złożenia skargi i wykładanie ze środków budżetowych wydatków w toku postępowania. Na zakończenie należy zauważyć, iż skarżąca zgodnie z bilansem za rok 2012 osiągnęła zysk 8063,38 zł, dlatego też odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie również z tej przyczyny jest zasadna. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 2 p.p.s.a.