V SA/Wa 2123/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym skargi J. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. postanawia odrzucić skargę. J. G. (dalej: "skarżąca") wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS" lub "organ") z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. Po rozpatrzeniu wniosku decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] organ odmówił zwolnienia skarżącej z opłacania należności z tytułu składek za wskazany okres. Skarżąca wystąpiła do ZUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z [...] września 2020 r. znak [...] ZUS stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z 2 listopada 2020 r. skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarówno decyzję ZUS z [...] września 2020 r. znak [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i decyzję ZUS z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] o odmowie zwolnienia skarżącej z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Środkiem zaskarżenia przysługującym od decyzji ZUS (wydanej jako decyzja I instancji) jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednakże przepis art. 52 § 3 p.p.s.a (w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r.) pozwala na wniesienie na taką decyzję skargi do sądu administracyjnego z pominięciem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stanowi bowiem, że "jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa". Nowelizując art. 52 § 3 p.p.s.a. ustawodawca wprowadził możliwość wyboru przez stronę sposobu zaskarżenia aktu wydanego w I instancji przez organ nie mający nad sobą organu wyższego stopnia. Można to więc zrobić albo poprzez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy albo poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Treść tego przepisu nie pozostawia też wątpliwości, że chociaż do strony należy decyzja, jaką drogę zaskarżenia wybrać, to jednak skorzystanie z jednego trybu zaskarżenia danego aktu wyklucza możliwość skorzystania z drugiego trybu. Niedopuszczalna jest więc sytuacja, że to samo rozstrzygnięcie strona skarży zarówno w drodze postępowania przed organem administracji, jak i w drodze postępowania przed sądem administracyjnym. Strona musi bowiem dokonać wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami. W poprzedzającym wniesienie skargi postępowaniu administracyjnym skarżąca po doręczeniu decyzji z [...] sierpnia 2020 r. złożyła pismo z 1 września 2020 r., w którego treści podała, iż składa wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z wolą skarżącej organ uznał pismo za wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i decyzją z [...] września 2020 r. stwierdził, że wniosek został złożony z uchybieniem terminu. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić, należy, nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego mającego za przedmiot decyzję ZUS z [...] sierpnia 2020 r. znak: [...] o odmowie zwolnienia skarżącej z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r. Skoro skarżąca skorzystała ze środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, to nie mogła następnie wnieść skargi do sądu administracyjnego na ten sam akt. Bez znaczenia pozostaje przy tym fakt stwierdzenia przez ZUS uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie prowadzi bowiem do spełnienia przesłanki wyczerpania środków zaskarżenia sytuacja, gdy złożony środek zaskarżenia okazał się nieskuteczny, tj. z przyczyn formalnych nie doszło do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy. Taką sytuacją jest uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jak miało to miejsce w sprawie niniejszej. Wymaga także zaznaczenia, że treść pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji potwierdza, iż organ prawidłowo poinstruował skarżącą o przysługujących jej alternatywnie środkach zaskarżenia. Organ wprost wskazał, że "Zamiast wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy można od razu wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego". Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuci skargę jeżeli z przyczyn inne niż określone w pkt 1-5a jej wniesienie jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność wniesienia skargi ma miejsce m.in. wówczas, gdy ustawodawca uczynił z niej jeden z wzajemnie wykluczających się środków zaskarżenia, a strona ze środka alternatywnego już skorzystała. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji