V SA/Wa 2124/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi C. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego; postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. C. P. wnosząc skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] lipca 2010 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem, utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] złotych netto i emerytury męża w wysokości [...] złotych netto. Oświadczyła również, iż mieszka w domu, który stanowi własność córki, ponadto posiada budynki gospodarskie o powierzchni [...] m2. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności i przedmiotów wartościowych nie posiada. Wskazała także, iż wraz z mężem są ludźmi schorowanymi i w związku z tym ponoszą duże koszty leczenia. W związku z tym, że dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, zarządzeniem z 4 października 2010 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 19 czerwca 2010 r. (data nadania) skarżąca nadesłała dodatkowe oświadczenie, w którym podała, iż miesięcznie na żywność wydaje ok. 400 złotych, ponosi również znaczne koszty dojazdów do urzędów w O. i C. Ponadto wskazała, iż nie otrzymuje pomocy finansowej od rodziny i innych osób. Do pisma m.in. załączyła: dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki (w tym za: węgiel, drewno, leki, [...], energię elektryczną, wodę), zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej, iż korzysta z pomocy w formie odpłatnych usług opiekuńczych (koszt usługi - 193,60 złotych) i niekorzystna z pomocy finansowej, wyciąg z rachunku z saldem na dzień 12 października 2010 r. w wysokości [...] złotych. Postanowieniem z dnia 28 października 2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu oraz odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Pismem z dnia 12 listopada 2010 r. (data nadania) skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. W jego uzasadnieniu podniosła w szczególności, ze poczynione oszczędności muszą zostać wydane na zimową odzież i obuwie oraz na opał potrzebny w zimie. Koszty związane z zakupem i przywozem opału wnioskodawczyni określiła na 1000 zł. Skarżąca podkreśliła też, że wysokie koszty (ponad 400 zł) ponosi na częste wizyty u lekarzy specjalistów. Zarówno ona jak i jej mąż wymagają bowiem stałego leczenia, a każda taka wizyta wymaga dodatkowo wynajęcia samochodu i kierowcy. Jako dodatkowy koszt nie wymieniony wcześniej skarżąca wskazała koszt ubezpieczenia budynków w wysokości 251 zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.] – dalej: p.p.s.a., ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Natomiast instytucja prawa pomocy stanowi od niej wyjątek i przyznanie prawa pomocy następuje tylko w określonych w cytowanej ustawie przypadkach. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 §1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których skarżąca byłaby zobowiązana składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł (zgodnie z §2 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz ewentualnie wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Analiza podanych przez skarżącą okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż sytuacja materialna skarżącej jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Łączny dochód uzyskiwany przez skarżącą i jej męża wynosi około 1885 złotych netto miesięcznie. Wysokość miesięcznych wydatków określona na podstawie wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i dokumentów nadesłanych na wezwanie Sądu wynosi natomiast około 1500 złotych. Pozostała kwota około 400 zł nie stanowi jednak regularnej oszczędności skarżącej z uwagi na konieczność ponoszenia licznych wydatków np. na odzież i obuwie zimowe oraz opał. Znaczne obciążenie budżetu stanowią również częste wizyty skarżącej i jej męża u lekarzy specjalistów. Oprócz kosztów samych wizyt skarżąca ponosi bowiem wydatki na wynajęcie samochodu z kierowcą w celu dojazdu do lekarza. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.