V SA/Wa 2127/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Miasta Stołecznego W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia ... października 2017 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę Przedmiotem skargi z 17 listopada 2017 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Miasto [...] (zwane dalej: "Stroną" lub "Skarżącym") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji [...] w Warszawie (zwanego dalej: "Organem") z [...] października 2017 r., znak [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku B. K. na podstawie tytułu wykonawczego z [...] stycznia 2015 r. nr [...], wystawionego przez Prezydenta [...], obejmującego należność z tytułu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wywołanego zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości, w kwocie 28.596,10 zł należności głównej plus odsetki. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z [...]marca 2017 r. nr [...] obciążył Skarżącego kosztami egzekucyjnymi w kwocie 2.699,60 zł powstałymi w związku z prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] stycznia 2015 r. postępowaniem egzekucyjnym. Pismem z 8 czerwca 2017 r. Skarżący, powołując przepis art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn.zm. ) – dalej: k.p.a., złożył wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] marca 2017 r. nr [...] w sprawie obciążenia kosztami egzekucyjnymi. W ocenie Skarżącego postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa – art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2017 r., poz.1201 z późn.zm.) - dalej: u.p.e.a., z uwagi na prowadzenie przez organ egzekucyjny niezgodnie z prawem postępowania egzekucyjnego wobec Pani B. K., w sytuacji zasygnalizowania przez Skarżącego przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z [...] marca 2017 r. nr [...]. Następnie postanowieniem z [...] września 2017 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia z [...] marca 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, że ocena organu administracji orzekającego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, dotyczy wyłącznie tego, czy kwestionowana w tym trybie decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a. Stan prawny, który jest przedmiotem badania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, to stan prawny będący podstawą wydania decyzji w postępowaniu zwykłym. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie zawiera wewnętrznej sprzeczności, która zaistniałaby pomiędzy wskazaną podstawą prawną rozstrzygnięcia, a jej wykładnią i treścią uzasadnienia. Organ egzekucyjny w sposób prawidłowy wskazał przepisy prawa tj. art. 64c § 3, § 7 u.p.e.a. które w sposób właściwy zastosował obciążając Skarżącego kosztami egzekucyjnymi. Z urzędowego poświadczenia przedłożenia wynika, że postanowienie to zostało doręczone Prezydentowi [...] w tym samym dniu, tj. 13 września 2017 r. Postanowienie w formie papierowej wpłynęło z kolei do Strony 14 września 2017 r. Wnioskiem z 21 września 2017 r., nadanym za pośrednictwem operatora pocztowego w tym samym dniu, Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z 13 września 2017 r. i stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] marca 2017 r. nr [...], jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] postanowieniem z [...] października 2017 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] marca 2017 r. nr [...] w sprawie obciążenia Skarżącego kosztami egzekucyjnymi. W uzasadnieniu wskazał m.in., że termin do skutecznego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął 20 września 2017 r., zaś wniosek został nadany za pośrednictwem operatora pocztowego 21 września 2017 r., a więc jeden dzień po upływie przewidzianego prawem terminu do jego wniesienia. Jednocześnie podniesiono, iż Skarżący nie wniósł o przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na to rozstrzygnięcie Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając m.in. naruszenie art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez wskazanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że wniosek Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] marca 2017 r., został złożony po terminie, a także naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 §1 k.p.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego oraz pominięcie słusznego interesu strony, a także rażące naruszenie art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] marca 2017 r. lub o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] września 2017 r. i stwierdzenie nieważności postanowienia z [...] marca 2017 r., a także o wstrzymanie wykonania postanowienia z dnia [...] marca 2017 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu przedmiotowej skargi Skarżący stwierdził, że art. 392 k.p.a. został dodany dopiero przez art. 1 pkt 10 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 935 ) Zaznaczył, że nieświadomy wejścia ww. przepisu w życie złożył odwołanie od postanowienia Organu po terminie, biorąc pod uwagę datę wpływu postanowienia w formie papierowej. Przy czym zaznaczył, że przekroczenie terminu było nieznaczne, tj. wynosiło tylko jeden dzień. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U. z 2017 r., poz.1369 z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a., zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skarg na wskazane wyżej akty prawne, ich skierowanie do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Należy podkreślić, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. .2188 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosując przedstawione kryteria oceny legalności rozstrzygnięcia Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 392 k.p.a. w przypadku gdy stroną lub innym uczestnikiem postępowania jest podmiot publiczny obowiązany do udostępniania i obsługi elektronicznej skrzynki podawczej na podstawie art. 16 ust. 1a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2017.r., poz. 570 ) doręczenia dokonuje się na elektroniczną skrzynkę podawczą tego podmiotu. Przepisu art. 391 nie stosuje się. Artykuł 17 § 1b u.p.e.a. przewiduje, że do zażaleń na postanowienia wydane w pierwszej instancji przez organy sprawujące nadzór w rozumieniu przepisów art. 23 albo Szefa Krajowej Administracji Skarbowej stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a., z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy postanowienie nr 1401-IEE-3.711.2.8.2017.11.BKR z 13 września 2017 r. doręczono Skarżącemu w tym samym dniu, tj. 13 września 2017 r. (urzędowe poświadczenie przedłożenia znajduje się w aktach administracyjnych). Zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W rozpoznawanej sprawie termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoczął swój bieg 14 września 2017 r. a zakończył w dniu 20 września 2017 r. Tymczasem wniosek Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany za pośrednictwem operatora pocztowego 21 września 2017 r., czyli po upływie terminu do skutecznego wniesienia wniosku. W tej sytuacji Organ prawidłowo zastosował przepis art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd wyjaśnia, iż przepis art. 134 k.p.a. nie daje organom administracyjnym swobody co do rozstrzygnięć w tym przedmiocie. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Inaczej mówiąc, każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie chyba, że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 i nast. k.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony. W niniejszej sprawie Skarżący nie wnosił o przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem organ prawidłowo oceniając stan faktyczny sprawy zobowiązany był wydać postanowienie na mocy art. 134 k.p.a. Organ odwoławczy nie może działać w takiej sytuacji z urzędu. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 k.p.a., prośba o przywrócenie terminu jest przesłanką do rozpatrzenia tego, czy strona była w usprawiedliwionej zwłoce w złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W doktrynie jednomyślnie przyjmuje się, iż przywrócenie terminu jest instytucją procesową, opartą na zasadzie skargowości, a zatem przywrócenie nastąpić może wyłącznie na wniosek zainteresowanego. Skarżący wniósł o przywrócenie uchybionego terminu dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jednakże sąd administracyjny nie jest z urzędu władny do orzekania o przywróceniu terminu, nie stosuje bowiem bezpośrednio prawa administracyjnego, a tylko – jak wcześniej wspomniano – kontroluje prawidłowość jego zastosowania przez organ administracyjny. Wyjaśnić ponadto należy, iż stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd zawsze związany jest granicami sprawy, w której skargę wniesiono i nie może wkraczać swoimi ocenami prawnymi w sprawę inną niż ta, która była przedmiotem postępowania przed organami administracji. Sprawę rozpatrywaną przez Sąd określa Skarżący, wskazując konkretny akt (decyzję, postanowienie, interpretację), którego skarga dotyczy. Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem tylko to postanowienie mogło być przedmiotem kontroli Sądu. W tak zakreślonych granicach sprawy Sąd nie mógł ani badać i orzekać o zasadności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] w przedmiocie obciążenia Skarżącego kosztami egzekucyjnymi, ani też oceniać prawidłowości postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] odmawiającego stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w tym przedmiocie. Zarzuty wymienione w punktach 3 – 7 skargi nie dotyczą bowiem treści zaskarżonego postanowienia z [...] października 2017 r. Mając na względzie przedstawione argumenty należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.