V SA/Wa 213/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-25

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych powinien zostać umorzony, skoro sprawy te są wolne od kosztów sądowych z mocy prawa?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych podlega umorzeniu, ponieważ sprawy te są z mocy prawa wolne od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni spełnia natomiast przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, ze względu na trudną sytuację majątkową i brak dochodów.
Stan faktyczny
Skarżąca T. L. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na decyzję ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Skarżąca wskazała na trudną sytuację majątkową wynikającą z utraty majątku w pożarze, brak własnych dochodów i utrzymywanie się z dochodów męża, który jest osobą chorą. Wcześniej skarga skarżącej została odrzucona przez WSA z powodu uchybienia terminu.
Rozstrzygnięcie
WSA w Warszawie przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie, oraz umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T. L., z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Wnioskiem – sporządzonym na formularzu PPF złożonym w dniu 12 maja 2016 r. – skarżąca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, posiada działkę o pow. 1.000 m2, na której znajduje się nieuprzątnięte pogorzelisko (spalony dom), natomiast nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce 10 wniosku oświadczyła, iż nie osiąga dochodów, natomiast jej mąż osiąga dochód w wysokości 1.500 zł miesięcznie z tytułu umowy zlecenia. Skarżąca w sposób szczegółowy opisała swoją sytuację życiową, wskazując w szczególności, iż w 2012 r. utraciła cały majątek na skutek pożaru domu. Od tamtego zdarzenia zamieszkuje wraz z mężem w mieszkaniu córki, gdzie partycypuje w wydatkach z tym związanych. Wskazała nadto, iż mąż jest osobą chorą, w związku z czym ponosi wydatki na leczenie. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); zwanej dalej: "p.p.s.a."). Wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Zauważyć należało, iż wnioskodawczyni i jej mąż nie posiadają wystarczających środków, które pozwoliłby na poniesienie kosztów związanych z udziałem profesjonalnego pełnomocnika. Wskazać w szczególności należy, iż sytuacja życiowa i majątkowa w jakiej znalazła się skarżąca jest trudna zarówno z powodu utraty całego majątku w wyniku pożaru, jak również z uwagi na to, że wnioskodawczyni nie osiąga dochodów i pozostaje na utrzymaniu męża. Mając zatem na uwadze, iż wnioskodawczyni nie dysponuje zasobami pieniężnymi, które mogłaby przeznaczyć na koszty sądowe, uznać należało, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Natomiast w pozostałym zakresie rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Zauważyć bowiem należy, iż skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy samego prawa (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.). Wobec tego, iż skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie (w tym występując ze środkami odwoławczymi), wniosek w tym zakresie należało umorzyć. Stosownie bowiem do przepisu art. 249a p.p.s.a., jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 1 w zw. art. 249a p.p.a.s.a. orzeczono, jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło