V SA/Wa 2135/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. O. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia ... lipca 2010 r. Nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania rekompensaty postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżący złożył wniosek - na urzędowym formularzu PPF - o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, zamieszkują w domu o pow. ... m² i posiadają gospodarstwo rolne o pow. ... ha. Skarżący wskazał, iż nie jest w stanie pokryć kosztów za rozpatrzenie złożonej skargi, ponieważ jest w trudnej sytuacji materialnej, chorym emerytem i bardzo dużo pieniędzy wydaje na leczenie. Korzysta z pomocy prowadzenia gospodarstwa osób trzecich. Utrzymuje się wraz z żoną ze świadczeń emerytalnych w kwocie ... zł miesięcznie oraz dochodów ze sprzedaży mleka w wysokości ... zł. Ponadto w innych, dodatkowych informacjach o stanie majątkowym skarżący wskazał dopłaty unijne. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżący wskazał, iż prowadzone gospodarstwo jest nierentowne, prowadzone by ziemia nie leżała ugorem. Rachunki i wyciągi z banku są niszczone i nie jest możliwe ich doręczenie. Skarżący na leczenie wydaje ... zł miesięcznie, ... zł na prąd, ... zł - telefon, ... zł – woda, na tzw. życie - ... zł. Ponadto skarżący oświadczył, iż dopłaty unijne wynoszą ... zł i nie pokrywają kosztów związanych z prowadzeniem gospodarstwa tj. paliwa, remontu sprzętu, leczenie zwierząt itp. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Odnosząc się w tym miejscu do zakresu złożonego w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazać należy, iż skarżący pomimo wezwania nie uzupełnił rubryki 4 formularza PPF, zatem wobec jego oświadczenia, iż nie może pokryć kosztów za rozpatrzenie złożonej skargi przyjęto, iż wnosi on o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Osoba ubiegająca się o zwolnienie powinna zatem we wniosku o przyznanie prawa pomocy zawrzeć oświadczenie zawierające prawdziwe i dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł (zgodnie z §2 ust.3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Zauważyć należy, iż skarżący i jego małżonka prowadzą gospodarstwo rolne dużych rozmiarów (ponad ... ha), które przynosi dochody m.in. ze sprzedaży mleka – zgodnie z oświadczeniem ... zł. Skarżący i jego małżonka otrzymują stałe dochody w postaci świadczeń emerytalnych: skarżący - ... zł miesięcznie, jego żona - ... zł kwartalnie. Ponadto skarżący uzyskuje pomoc w postaci dopłat unijnych w wysokości ... zł. Taka wysokość dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego, składającego się z dwóch osób, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Nie wykazał on bowiem w swoim oświadczeniu by wszystkie środki finansowe pozostające w dyspozycji jego rodziny były pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne) związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych, zatem ich przeznaczenie na koszty postępowania sądowego nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny. Zauważyć również należy, iż skarżący nie nadesłał wyciągu z posiadanego rachunku bankowego do czego został zobowiązany zgodnie z zarządzeniem z dnia 25 października 2010 r., ograniczając się do oświadczenia, iż wyciągów nie posiada, gdyż są one niszczone. Wskazać w tym miejscu należy, iż skarżący, w sytuacji zniszczenia wyciągów, winien udać się do placówki banku prowadzącej jego rachunek bankowy i pobrać historię rachunku za żądany okres, celem przedłożenia w Sądzie. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby, nie wystarczy bowiem samo powoływanie się na trudną sytuację materialną. Wskazane powyżej okoliczności świadczą o tym, iż skarżący nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć koszty sądowe, które w niniejszej sprawie nie są wysokie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.