V SA/Wa 2143/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-15
Skład orzekający: Beata Blankiewicz - Wóltańska, Jarosław Stopczyński, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komisja Odwoławcza Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, rozpatrując odwołanie od decyzji o odmowie przyznania środków finansowych, naruszyła przepisy postępowania poprzez brak merytorycznego odniesienia się do zarzutów odwołania i zastąpienie oceny jednego z ekspertów oceną innego eksperta na etapie odwoławczym?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie, stwierdzając, że Komisja Odwoławcza naruszyła przepisy postępowania, w tym art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o NCBiR oraz regulaminy, poprzez brak merytorycznego odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Sąd uznał również, że zastąpienie oceny jednego z ekspertów dokonanej w procedurze konkursowej, oceną innego recenzenta sporządzoną na etapie odwoławczym, było czynnością nieprzewidzianą dokumentami konkursowymi i naruszało zasady postępowania. Brak uzasadnienia i pominięcie zarzutów strony uniemożliwiły sądowi kontrolę prawidłowości rozpatrzenia odwołania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu, który został odrzucony przez Dyrektora NCBiR z powodu niskiej punktacji. W odwołaniu skarżący zarzucił błędy w recenzjach i wniósł o ponowną ocenę. Komisja Odwoławcza Rady NCBiR odmówiła przyznania środków, powołując się na opinię dodatkowego eksperta, ale nie odniosła się szczegółowo do zarzutów odwołania. Skarżący zaskarżył decyzję Komisji, zarzucając naruszenie przepisów poprzez brak rozpatrzenia zarzutów i niewłaściwe zastąpienie oceny eksperta.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone rozstrzygnięcie Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2015 r. sprawy ze skargi W. na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; 2. zasądza od N. na rzecz W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi W. (dalej: skarżący lub strona) jest rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z [...] stycznia 2015 r. nr [...] odmawiająca przyznania środków finansowych. Rozstrzygnięcie to zostało wydane w wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego od decyzji Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z [...] sierpnia 2014 r., nr [...]
. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych:
Skarżący w ramach III Konkursu Programu Badań Stosowanych złożył wniosek nr [...] o dofinansowanie projektu pt. "[...]".
Decyzją z [...] sierpnia 2014 r. Dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (dalej: Dyrektor NCBiR) po rozpatrzeniu wniosku odmówił skarżącemu przyznania środków finansowych. W uzasadnieniu stwierdził, że decyzją Dyrektora Centrum dla Ścieżki A w Obszarze "Nauki medyczne i farmaceutyczne" dofinansowanie uzyskały projekty, które otrzymały oceny w przedziale od 27,50 do 29,83 punktów na 35 możliwych oraz przekroczyły minimalny próg punktowy w każdym kryterium zgodnie z załącznikiem 8 Regulaminu. Wniosek skarżącego uzyskał 21,17 pkt i w związku z tym nie uzyskał dofinansowania.
Pismem z 16 września 2014 r. strona złożył odwołanie od decyzji Dyrektora NCBiR z [...] sierpnia 2014 r., wnosząc o odrzucenie recenzji nr 1 i 2 oraz nieuznanie w recenzji nr 3: a) oceny kryterium 1 "Możliwość zastosowania wyników projektu w gospodarce lub ich innego praktycznego wykorzystania"; b) kryterium 6 "Planowana współpraca przy wykonywaniu projektu między jednostkami naukowymi i przedsiębiorstwami"; c) redukcja kosztorysu w części dotyczącej zakupu cewników do oceny zmian w tętnicach wieńcowych. Jednocześnie strona wniosła o ponowne przeprowadzenie oceny merytorycznej wniosku i skierowanie do dofinansowania z wartością pomniejszoną w stosunku do pierwotnego kosztorysu zgodnie z opinią Recenzenta 3 o 670 tys. złotych, tj. o wartość aparatury do optycznej tomografii koherentnej OCT (453.600 zł) i konsoli do ultrasonografii wewnątrzwieńcowej (IVUS) 216.000 zł. W uzasadnieniu odwołania skarżący szczegółowo odniósł się do poszczególnych recenzji i podniósł określone zarzuty.
Decyzją z [...] stycznia 2015 r. Komisja Odwoławcza Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (dalej: Komisja Odwoławcza) odmówiła przyznania środków finansowych. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że po zapoznaniu się z zarzutami przedstawionymi w odwołaniu, z uwagi na konieczność posiadania w przedmiotowej sprawie wiedzy fachowej, jak również z uwagi na odbiegającą od dwóch pozostałych ocen punktację na poziomie 14,00 pkt, komisja odwoławcza Rady NCBR, korzystając z uprawnienia przewidzianego w § 5 ust. 2 Regulaminu Komisji Odwoławczej Rady NCBR, zwróciła się do Dyrektora NCBR o powołanie eksperta, którego zadaniem było ustosunkowanie się do zasadności podniesionych w odwołaniu zarzutów w stosunku do oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie.
Komisja Odwoławcza stwierdził, że dodatkowy ekspert uznał, iż wartość merytoryczną projektu oddaje jego punktacja na poziomie 28,50 pkt. Zatem w ocenie Komisji Odwoławczej nawet uznanie dodatkowo sporządzonej recenzji w miejsce przyznającej 14,00 pkt, nie spowoduje przekroczenia progu finansowania ustalonego dla Ścieżki A, Obszaru Nauki medyczne i farmaceutyczne (na poziomie 27,50 pkt).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uwzględnienie skargi oraz uchylenie decyzji z [...] stycznia 2015 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1) art. 40 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (Dz. U. z 2014r., poz. 1788 ze zm., dalej: ustawa o NCBiR) oraz pkt VI ust. 1-3 Regulaminu Konkursu poprzez zaniechanie rozpatrzenia zarzutów postawionych w odwołaniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2) pkt VI ust. 1-3 Regulaminu Konkursu oraz § 5 ust. 1 do 3 Regulaminu Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju poprzez odstąpienie od samodzielnego rozpatrzenia zarzutów podniesionych w odwołaniu i wydanie decyzji na podstawie nie przewidzianej przepisami postępowania przy rozpatrywaniu odwołań procedury podstawienia punktacji zawartej w opinii eksperta, który miał dokonać oceny zasadności podniesionych w odwołaniu zarzutów w stosunku do oceny merytorycznej wniosku, w miejsce najniższej z punktacji wynikających z recenzji wniosku dokonanych w procedurze konkursowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący wskazując na regulacje mające zastosowanie w sprawie stwierdził, że Komisja Odwoławcza została wyposażona w środek pozwalający jej na dokonanie weryfikacji zarzutów podnoszonych w odwołaniach, do których oceny potrzebna jest specjalistyczna wiedza, jakiej członkowie Komisji Odwoławczej mogą nie posiadać. Nie oznacza to jednak, że powołany we wskazanym trybie ekspert przejmuje od Komisji Odwoławczej jej kompetencje w zakresie rozstrzygnięcia w sprawie wniesionego odwołania. Nadal organem wydającym decyzję w sprawie przyznania albo nieprzyznania środków finansowych, o które występował odwołujący się jest, zgodnie z pkt VI ust. 3 Regulaminu Konkursu, Komisja Odwoławcza, która na podstawie całości zgromadzonego materiału, w tym stanowisk ekspertów, wydaje własne, merytoryczne rozstrzygnięcie. Powołania eksperta w procedurze odwoławczej nie można też utożsamiać z powtórzeniem lub z uzupełnieniem procedury konkursowej, która została uregulowana w punkcie IV Regulaminu Konkursu, obejmującej ocenę merytoryczną wniosków przez ekspertów, sporządzenie na jej podstawie listy rankingowej i wreszcie podjęcie przez Dyrektora NCBiR decyzji o przyznaniu albo odmowie przyznania środków finansowych na podstawie listy rankingowej pozytywnie zaopiniowanych Wniosków. Rolą Komisji Odwoławczej jest podjęcie samodzielnego rozstrzygnięcia, obejmującego ocenę zasadności podniesionych w odwołaniu zarzutów oraz ocenę samego wniosku. Recenzje wniosku dokonane przez ekspertów powołanych w procedurze konkursowej oraz opinia eksperta powołanego na wniosek Komisji Odwoławczej stanowią część materiału, który Komisja Odwoławcza bierze pod uwagę wydając decyzję. Nie jest nimi jednak związana i jej rola nie sprowadza się jedynie do wyliczenia ostatecznej punktacji przyznanej wnioskowi na podstawie cząstkowych ocen.
Skarżący zauważył, że brak jest w uzasadnieniu odniesienia się do któregokolwiek z postawionych w odwołaniu zarzutów. Zatem uzasadnienie nie spełnia wymogów § 5 ust 3 Regulaminu Komisji Odwoławczej. Strona zwróciła uwagę, że ekspert może być powołany tylko do oceny zarzutów odwołania i żaden przepis nie przewiduje wykorzystania dokonanych przez eksperta ustaleń do powtórzenia czynności przewidzianych w pkt VI Regulaminu Konkursu.
W odpowiedzi na skargę NCBiR wniosła o oddalenie skargi podtrzymując wcześniejsze stanowisko. Odpowiadając na zarzuty wskazano, że fakt, iż Komisja Odwoławcza nie odniosła się szczegółowo do każdego z zarzutów odwołania nie może stanowić podstawy do uznania, że nie zapoznała się ona z zarzutami postawionymi w odwołaniu i nie rozpatrzyła ich, skoro, jak to wynika z treści uzasadnienia decyzji zwróciła się o powołanie dodatkowego eksperta. NCBiR wyjaśniło, że Komisja Odwoławcza nie odstąpiła od samodzielnego rozpatrzenia zarzutów podniesionych w odwołaniu, gdyż podzieliła ustalenia co do przyznanej przez dwóch ekspertów ilości punktów. W przypadku natomiast przyznanej przez trzeciego eksperta ilości punktów na poziomie 14.00 pkt, powziąwszy wątpliwości co do rzetelności tej oceny, wystąpiła do Dyrektora NCBR o powołanie dodatkowego eksperta.
Podzielenie przez Komisję Odwoławczą ustaleń co do przyznanej przez dwóch ekspertów ilości punktów nie może stanowić podstawy do uznania, iż naruszone zostały w ten sposób przepisy postępowania, w tym przepisy ustawy o NCBiR oraz Regulaminu III Konkursu Programu Badań Stosowanych. Podkreślono, że punktem wyjścia dla procesu oceny merytorycznej nie jest przypisanie projektowi maksymalnej ilości punktów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Podstawę prawną kontroli decyzji wydawanych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju stanowi przepis art. 3 § 1 i art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z treścią art. 40 ust. 4 ustawy o NCBiR.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.), natomiast zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 § 2 p.p.s.a.).
Sąd stwierdza, że ustawa o NCBiR nie przewiduje stosowania przepisów k.p.a. w prowadzonych przez Centrum postępowaniach konkursowych, w tym także w procedurze odwoławczej przewidzianej w art. 40 tej ustawy. Brak w ustawie o NCBiR regulacji dotyczące stosowaniu przepisów k.p.a. to zamierzone rozwiązanie legislacyjne. Zakładając racjonalność ustawodawcy stwierdzić należy, iż gdyby do postępowań w sprawie przyznania dofinansowania miałyby być stosowane wprost lub odpowiednio przepisy k.p.a., wynikałoby to z ustawy o NCBiR. Należy pamiętać, że ustawy szczególne regulujące działalność innych od Centrum państwowych agencji wykonawczych odwołują się wprost do przepisów k.p.a. lub do pojęcia decyzji administracyjnych. Podkreślić należy, że dla uznania, że w danej sprawie mamy do czynienia z decyzją administracyjną musi istnieć przepis prawa przyznający określonemu podmiotowi prawo do podejmowania decyzji administracyjnych rozumianych jako oparte na przepisach prawa administracyjnego władcze, jednostronne oświadczenie woli organu administracji publicznej, określające sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata (zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A .Kabat, M. Niezgódka-Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Zakamycze 2005; s.18).
To w ustawie o NCBiR oraz w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 września 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu realizacji zadań Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (Dz. U. nr 178, poz. 1200, dalej: rozporządzenie) określone zostały zasady postępowania w przypadku ubiegania się o dofinansowanie projektów, o których mowa w ustawie o NCBiR. Zgodnie z obowiązującym w dacie orzekania art. 40 ust. 1 ustawy o NCBiR przyznawanie przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju środków finansowych na wykonanie projektów następuje w drodze decyzji Dyrektora wydawanej na podstawie listy rankingowej pozytywnie zaopiniowanych wniosków, przy czym decyzja ta nie jest decyzją w rozumieniu k.p.a. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, lub promesy, o której mowa w art. 37 ust. 2, wnioskodawcy przysługuje odwołanie do komisji odwoławczej Rady, a w przypadku konkursów, o których mowa w art. 17 pkt 6 - do Komitetu Sterującego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji (ust. 2 art. 40 ustawy o NCBiR). Komisja odwoławcza Rady lub Komitet Sterujący wydaje decyzję w sprawie przyznania lub odmowy przyznania środków finansowych nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia odwołania (art. 40 ust. 3). Natomiast przepis ust. 4 tego artykułu stanowi, że na decyzję komisji odwoławczej Rady lub Komitetu Sterującego przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że wydając rozstrzygnięcie Komisja Odwoławcza uprawniona jest do przyznania lub odmowy przyznania środków finansowych, nie ma natomiast kompetencji do utrzymania w mocy kontrolowanej decyzji. To cytowany art. 40 ust. 3 ustawy o NCBiR wprost wskazuje na rodzaje możliwych do wydania rozstrzygnięć, tj.: przyznanie bądź odmowa przyznania środków finansowych. Regulacja w tym zakresie jest kompleksowa.
W rozpoznawanej sprawie ocena sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania NCBiR z ustawą o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, Regulaminem konkursu.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o NCBiR Dyrektor Centrum ustala i ogłasza regulamin konkursu, który wyłania wykonawców projektów, obejmujących badania naukowe lub prace rozwojowe nakierowane na zastosowanie w działalności gospodarczej. Dyrektor Centrum wyznacza również ekspertów lub powołuje zespoły ekspertów spośród wybitnych przedstawicieli środowisk naukowych, gospodarczych i finansowych, w tym ekspertów zagranicznych, którzy oceniają wnioski złożone w konkursie i na tej podstawie przygotowują i przekazują dyrektorowi listę rankingową pozytywnie zaopiniowanych wniosków (art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o NCBiR). Eksperci opiniują wnioski konkursowe, posiłkując się w szczególności katalogiem kryteriów z art. 39 ustawy o NCBiR oraz wymienionych w Regulaminie każdego konkursu.
Z uwagi na to, że eksperci uczestniczący w procesie oceny projektów zgłoszonych do dofinansowania dysponują wiedzą specjalistyczną, sąd nie posiada instrumentów do kwestionowania ilości przyznanych przez nich w ramach danego kryterium punktów i do przesądzania, że tych punktów powinno zostać przyznanych więcej, aniżeli uczynił to ekspert. Sądy administracyjne nie kontrolują poprawności opinii ekspertów pod względem merytorycznym, nie wkraczają w szczegółowe rozważania na temat przedłożonych przez wnioskodawcę rozwiązań technicznych w związku z aktualnym stanem wiedzy w tym zakresie (patrz: wyrok WSA w Warszawie z 25 stycznia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 2937/12, wyrok NSA z 13 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1783/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wyniki oceny merytorycznej stanowią podstawę do ułożenia listy rankingowej projektów rekomendowanych do finansowania, na podstawie której wydawana jest decyzja Dyrektora Centrum o przyznaniu środków finansowych albo o odmowie przyznania środków finansowych (rozdział IV Regulaminu).
Zgodnie z procedurą odwoławczą przewidzianą w cytowanym art. 40 ustawy o NCBiR oraz zgodnie z Regulaminem III Konkursu w Ramach Programu Badań Stosowanych (dalej: Regulamin) – rozdziałem VI Procedura Odwoławcza: od decyzji, o której mowa w rozdziale IV pkt 1.8 Regulaminu, wnioskodawcy przysługuje pisemne odwołanie do Komisji Odwoławczej Rady Centrum w terminie 14 dni od doręczenia wnioskodawcy decyzji. Rozpatrywanie odwołań odbywa się zgodnie z informacją dotyczącą zasad rozpatrywania odwołań, zamieszczoną na stronie internetowej Centrum. Komisja Odwoławcza Rady Centrum wydaje decyzję w sprawie przyznania lub odmowy przyznania środków finansowych nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia odwołania. Na decyzję Komisji Odwoławczej NCBiR przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Natomiast w myśl § 5 ust. 1 Regulaminu Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju przyjętego Uchwałą nr [...] Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu Komisji Odwoławczej Narodowego Centrum Badań Regulaminu Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju i następnie zmienionego Uchwałą nr [...] z [...] lipca 2013r. tegoż organu (dalej: Regulamin Komisji Odwoławczej) Komisja wydaje decyzję w sprawie przyznania lub odmowy przyznania środków finansowych lub podejmuje uchwałę, o której mowa § 1 ust. 3 pkt 3, w terminie 60 dni od dnia przekazania odwołania Przewodniczącemu Komisji przez Dyrektora NCBiR. Wnioskodawcy przysługuje na decyzję skarga do sądu administracyjnego (pkt 4 rozdziału VI Regulaminu).
Wskazać należy, że Komisja Odwoławcza rozpoznając odwołanie powinna merytorycznie odnieść się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu i uzasadnić dlaczego zarzuty strony dotyczące przebiegu konkretnego etapu oceny są nieuzasadnione lub uzasadnione. Powyższe wynika z treści § 5 ust. 3 Regulaminu Komisji Odwoławczej, który stanowi, że Komisja sporządza uzasadnienie decyzji o przyjęciu lub odrzuceniu zarzutów podniesionych w odwołaniu. Co więcej z § 5 ust. 3 Regulaminu wynika, że Komisja Odwoławcza może zwrócić się do Dyrektora NCBiR o powołanie eksperta, który dokona oceny zasadności podniesionych w odwołaniu zarzutów w stosunku do oceny merytorycznej wniosku. Natomiast zgodnie z Procedurą: Postępowanie w sprawie rozpatrywania odwołań od decyzji Dyrektora NCBiR dotyczących finansowania projektów oraz odwołań od informacji Dyrektora NCBR o negatywnym wyniku I stopnia oceny merytorycznej (dalej: Procedura) – rozdział 6.3 Rozpatrywanie odwołań wynika, że po otrzymaniu opinii eksperta, KO (Komórka organizacyjna) przekazuje ją w formie elektronicznej Sekretarzowi KOD (Sekretarz Komisji Odwoławczej), który przekazuje ją pod obrady KOD (Komisja Odwoławcza). KOD następnie podejmuje decyzję w sprawie przyznania lub odmowy przyznania środków finansowych wraz z uzasadnieniem, a w przypadku konkursów o II-stopniowej ocenieni merytorycznej podejmuje uchwałę o pozytywnym rozpatrzeniu odwołania albo negatywnym rozpatrzeniu odwołania.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie uzasadnienia takiego zabrakło. Zasadnie podniesiono w zarzutach skargi, że organ wydający zaskarżone rozstrzygnięcie nie odniósł się w ogóle do merytorycznych zarzutów odwołania. W odwołaniu skarżący wskazał popełnione, jego zdaniem, konkretne uchybienia wszystkich 3 ocen eksperckich. W stosunku do dwóch ocen wniósł o ich całościowe odrzucenie. Natomiast w stosunku do 3 recenzji wniósł zarzuty w zakresie dokonanej oceny w trzech kryteriach nr 1, 6 i 7. Skarżący zwrócił się o ponowne przeprowadzenie oceny merytorycznej wniosku i skierowanie do dofinansowania. Zatem brak uzasadnienia w tym zakresie ma istotne znaczenie w sprawie. Także w ocenie sądu pominięcie konkretnych zarzutów wskazanych w odwołaniu mogło mieć wpływ na ostateczną decyzję w przedmiocie dofinansowania projektu.
Wskazać należy, że brak szczegółowego uzasadnienia pozbawia sąd możliwości weryfikacji, czy w sposób prawidłowo zostało rozpatrzone odwołanie. Jak wyżej wskazano ocena merytoryczna projektów ma ekspercki charakter. Sąd nie dysponuje fachową wiedzą, jaką posiadają eksperci, dlatego bez szczegółowego uzasadnienia nie ma możliwości weryfikacji tego etapu oceny. Brak szczegółowego uzasadnienia oceny dokonanej przez Komisję Odwoławczą sprawia, że przewidziana przez ustawodawcę możliwość złożenia skargi staje się iluzoryczna, albowiem sąd nie ma możliwości dokonania kontroli tego etapu oceny projektu.
Należy też wskazać, że zgodnie z § 5 ust. 2 Regulaminu Komisji Odwoławczej Komisja Odwoławcza może zwrócić się do Dyrektora o powołanie eksperta, który dokona oceny zasadności zarzutów w stosunku do oceny merytorycznej wniosku, podniesionych w odwołaniu. W przedmiotowej sprawie dodatkowy ekspert został powołany i dokonał stosownej oceny projektu. Jednakże, po pierwsze wbrew zapisom Regulaminu dokonał on nie oceny zasadności podniesionych zarzutów, a dokonał oceny całego projektu. Przyznając jednocześnie temu projektowi 28,5 pkt. Ponadto mimo dokonania takiej czynności, Komisja Odwoławcza Rady w żaden sposób nie odniosła się do podnoszonych zarzutów, co podkreśliła strona skarżąca w skardze oraz co również przyznał sam organ w odpowiedzi na skargę. Brak odniesienia się do zarzutów skarżącego czyni, że wydana decyzja o odmowie przyznania środków finansowych uchyla się od kontroli sądowej. Nie wyjaśnia w żaden sposób dlaczego argumenty skarżącego, szczegółowo podniesione w odwołaniu, nie zasługują na uwzględnienie, mimo, że dodatkowy ekspert zupełnie inaczej ocenił projekt strony niż eksperci powołani na etapie procedury konkursowej, a w szczególności 2 ekspertów. Co więcej przyznana punktacja przez eksperta powołanego na etapie odwoławczym dawałaby podstawę do skierowania projektu do dofinansowania. Niezasadnie bowiem, jak słusznie podkreślił skarżący, Komisja Odwoławcza zastąpiła najsłabszą recenzję (14 pkt), recenzją wydaną na etapie odwoławczym. Procedura takiego zastąpienia nie przewiduje. Trzeba bowiem zauważyć, że ocena ekspercka dokonywana na etapie odwoławczym nie jest taką samą oceną ekspercką jaka jest dokonywana na etapie oceny projektów. Recenzje wydawane na etapie oceny projektów kończą regulowaną rozdziałem IV Regulaminu procedurę konkursową. Natomiast celem recenzji eksperta na etapie odwoławczym nie jest dokonanie oceny projektu samej w sobie, tylko dokonanie oceny projektu pod kątem zarzutów odwołania. Innymi słowy recenzja ta jest swego rodzaju opinią, która ma być pomocna do wydania przez Komisję Odwoławczą decyzji przyznającej lub odmawiającej dofinansowania. Recenzja ta nie zastępuje i nie może zastąpić, jakiejkolwiek wcześniej wydanej recenzji, jak również nie może zastąpić uzasadnienia decyzji podjętej przez Komisję Odwoławczą. To ona bowiem, jak słusznie także podnosi skarżący, ma podjąć suwerenną decyzję w sprawie przyznania lub odmowy przyznania dofinansowania. Decyzja ta (pozytywna lub negatywna) zostaje podjęta na podstawie wniosku o dofinansowanie, recenzji ekspertów, odwołania strony, jak również ewentualnie dodatkowej oceny eksperckiej wydanej w przedmiocie podnoszonych zarzutów odwołania. I co najważniejsze, taka decyzja musi być uzasadniona przez Komisję Odwoławczą, po to aby strona lub też następnie sąd miał możliwość skontrolowania toku rozumowania podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie z kolei musi odnosić się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu, które to zarzuty są sformalizowane, tzn. wszelkie uzupełnienia odwołania są dopuszczalne, gdy zostały złożone w terminie otwartym do złożenia odwołania (patrz rozdział 6.2 Procedury). W przedmiotowej natomiast sprawie wnoszący odwołanie pozostał bez odpowiedzi na zarzuty. Można by więc stwierdzić, że tym samym odwołanie w istocie nie zostało rozpatrzone, co powoduje, że formalnie przyznana ustawą możliwość odwołania była, w tym przypadku, czysto iluzoryczna. W konsekwencji brak uzasadnienia stanowiska zajętego przez Komisję Odwoławczą Rady NCBiR w zaskarżonej informacji (decyzja)– wobec podniesionych zarzutów w odwołaniu – uniemożliwia w istocie kontrolę sądową tego stanowiska.
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy Komisja Odwoławcza Rady NCBiR winna zatem przeprowadzić procedurę odwoławczą zgodnie z wymogami zawartymi w ustawie o NCBiR, rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 września 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu realizacji zadań Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz Regulaminie wydanym na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o NCBiR, a także w wewnętrznych przepisach dotyczących postępowania odwoławczego (Regulaminie Komisji Odwoławczej i Procedurze). Organ odwoławczy dokona jego oceny merytorycznej, która nie powinna być dowolna. Prawidłowy efekt ponownej oceny wniosku powinien być należycie uzasadniony, powinny być wyjaśnione wszystkie okoliczności, które zdecydowały o przyznaniu projektowi konkretnej liczby punktów. Brak należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego budzi obawę o brak bezstronności rozstrzygnięcia i może stanowić o dowolności podjętego rozstrzygnięcia. Sąd na marginesie wskazuje, że stosowanie wewnętrznych przepisów jest dopuszczalne, gdy przepisy te nie wkraczają w materię ustawową i są zgodne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Przepisy te bowiem regulują tylko kwestie techniczne, a nie merytoryczne.
Tym samym sąd dopatrzył się naruszenia powołanego w skardze art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o NCBiR oraz pkt VI ust. 1-3 Regulaminu w zw. z § 5 ust. 2 i 3 Regulaminu Komisji Odwoławczej poprzez rozstrzygnięcie w sprawie odmowy przyznania środków finansowych przy pominięciu przez organ odwoławczy zarzutów i argumentów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, a także dokonanie przez Komisję Odwoławczą czynności nie przewidzianej dokumentami konkursowymi, tj. zastąpieniu oceny jednego eksperta dokonanej na etapie procedury konkursowej, oceną innego recenzenta sporządzonej na etapie procedury odwoławczej.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
O kosztach sądowych rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło