V SA/Wa 2145/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2012 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2009 r. nr pisma [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; Oddala skargę 1. W dniu [...] listopada 2007 r. R. O. (dalej Skarżący) złożył w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wniosek o przyznanie płatności w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W dniu [...] stycznia 2009 r. Skarżący pismem Agencji – po dwukrotnym wezwaniu do usunięcia braków – został poinformowany, że odmówiono mu przyznania wnioskowanej pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w §14 ust.5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja Gospodarstw Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz.U. Nr 193 poz. 1397 ze zm.). W podstawie prawnej wskazano także na treść art.22 ust.3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm.). W dalszej części pisma zwrócono uwagę, że Skarżący nie dostarczył poprawnie i właściwie sporządzonych dokumentów: A) "dokument potwierdzający tytuł prawny do gospodarstwa – niewłaściwie sporządzone umowy dzierżawy na działki nr [...]. Z załączonych wypisów z rejestru gruntów wynika, że [...] są przedmiotem współwłasności kilku osób, natomiast umowy dzierżawy zawarte są tylko z jedną z tych osób. W omawianej sprawie zastosowanie mają przepisy Działu IV "Współwłasność" Kodeksu cywilnego. Z art. 199 Kc wynika, że do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Przedstawiona dokumentacja nie zawiera takiej zgody (pełnomocnictwa) pozostałych współwłaścicieli dla osoby występującej w charakterze "wydzierżawiającego" na zawarcie umowy. Z kolei należy przyjąć, iż oddanie nieruchomości w długoletnią dzierżawę osobie trzeciej bez spełnienia ww. warunku, jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd. Efektem takiej okoliczności jest bezskuteczność umowy, jako że "wydzierżawiający" przeniósł na dzierżawcę więcej praw niż posiadał. B) Wymagane pola Wniosku zostały wypełnione niezgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku, w punktach: - Sekcja VII. Oświadczenie Wnioskodawczy – podano błędna kwotę pomocy, - Formularz III.A. Informacja o powierzchni działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa, którego dotyczy operacja objęta wnioskiem – w tabeli działka nr [...] została określona jako działka krótkoterminowa (DK), natomiast jest dzierżawą długoterminową (DD)." 2. W efekcie wezwania do usunięcia naruszenia Agencja pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. poinformowała Skarżącego, że nie dostrzeżono naruszenia prawa. W motywach rozstrzygnięcia przytoczono te same argumenty, które legły u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia, o którym była mowa na wstępie. 3. W skardze skierowanej do Sądu pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu jako naruszającego prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W motywach wskazano, iż rozstrzygnięcie narusza treść art. 8 i 9 k.p.a. Na poparcie stawianych tez przytoczono bogate w tej kwestii orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. 4. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podtrzymano argumentację poczynioną w piśmie z dnia [...] stycznia 2009 r., a także [...] sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. I. Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika Skarżącego wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 22 ust.2 powołanej ustawy z dnia 7 marca 2007 r. do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy, prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. W tym kontekście wskazać należy, że poczyniona w motywach skargi argumentacja w żaden sposób nie nawiązuje do realiów sprawy, chociażby wiążąc naruszenie regulacji art. 8 i 9 K.p.a. np. z zaskarżonym rozstrzygnięciem, a zatem trudno uznać jej trafność. II. Niezależnie od powyższej konstatacji wskazać należy, że wniosek o przyznanie pomocy zawiera oświadczenie Skarżącego, iż znane mu są zasady przyznawania pomocy określone w przepisach rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r. oraz wymagania uszczegółowione w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy, w tym zasady refundacji kosztów kwalifikowanych określonych we wniosku, poniesionych w związku z realizacją operacji oraz zasady udzielania zaliczek. Wreszcie obowiązkiem Skarżącego było – stosownie do treści art. 21 ust.2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. – przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. III. Kluczowe znaczenie ma tutaj §14 ust.4 cyt. wyżej rozporządzenia, który obliguje Organ do dwukrotnego wezwania wnioskodawcy w celu usunięcia stwierdzonych uchybień. W konsekwencji – w razie nieusunięcia nieprawidłowości – Organ informuje wnioskodawcę o tym, że nie przyznaje pomocy, co czyni w formie pisemnej. IV. W przedmiotowej sprawie wstępna weryfikacja wniosku Skarżącego o przyznanie pomocy wykazała nieprawidłowości i braki. Na skutek powyższego Organ dwukrotnie pismami z dnia [...] września 2008 r. i [...] listopada 2008 r. wzywał Skarżącego do usunięcia nieprawidłowości. Pomimo wezwań organu, dostarczona przez Skarżącego dokumentacja nie pozwoliła na pozytywną weryfikację wniosku o przyznanie prawa pomocy. W piśmie z dnia [...] stycznia 2009 r. o odmowie przyznania pomocy trafnie Organ wskazał, że przedstawione przez skarżącego umowy dzierżawy na działki o nr ew.: [...] są bezskuteczne, jak wynika bowiem z załączonych wypisów z rejestru gruntów ww. działki są przedmiotem współwłasności kilku osób, natomiast umowy dzierżawy zawarte były z jedną z nich. Na dzień wydania rozstrzygnięcia brak było formalnej zgody pozostałych współwłaścicieli na zawarcie tych umów. Zgodnie z art.199 K.c. do rozporządzenia rzeczą wspólną oraz do innych czynności, przekraczających zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda pozostałych współwłaścicieli. Oddanie zaś nieruchomości w długoletnią dzierżawę osobie trzeciej bez wyrażenia zgody pozostałych współposiadaczy, jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd. Efektem owej czynności jest względna bezskuteczność umowy, co w konsekwencji prowadzi do braku posiadania przez skarżącego tytułu prawnego do nieruchomości objętych wnioskiem. Warto w tym miejscu zauważyć, że wadliwie sporządzone umowy zostały złożone w efekcie drugiego wezwania do usunięcia braków, a zatem wezwanie po raz trzeci byłoby sprzeczne z wymogami określonymi cyt. wcześniej rozporządzeniem MRiRW. Zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach PROW na lata 2007-2013, grunty rolne będące w posiadaniu zależnym ubiegającego się o pomoc mogą być uwzględnione w projekcie pod warunkiem przedłożenia pisemnej umowy, określającej tytuł prawny do przedmiotowych nieruchomości. Braki w powyższym zakresie sanowano dopiero załączając zmodyfikowane umowy dzierżawy przy piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. W piśmie o odmowie przyznania pomocy organ trafnie wskazał na błędnie wypełnione pola wniosku o przyznanie pomocy, tj. w sekcji VII oświadczenie wnioskodawcy, podano błędną kwotę pomocy. W formularzu IIIA informacja o powierzchni działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa, którego dotyczy operacja objęta wnioskiem w zakresie działki o nr ewidencyjnym [...] Skarżący mylnie określił dzierżawę jako krótkoterminową (DK), podczas gdy z umowy wynika, że dzierżawa jest długoterminowa (DD). V. Mając na uwadze treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji (t.j. Dz.U. z 2012 r. nr 270).