V SA/Wa 215/18

WyrokWSA w Warszawie2018-04-11

Skład orzekający: Andrzej Kania, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Piotr Piszczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji prawidłowo umorzyła postępowanie w części dotyczącej zaległości w opłacie abonamentowej za okres, w którym należność została już wyegzekwowana, oraz odmówiła umorzenia zaległości za inny okres, gdy strona nie wykazała przesłanek uzasadniających umorzenie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji prawidłowo umorzyła postępowanie w części dotyczącej zaległości, które zostały już wyegzekwowane, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Odmowa umorzenia pozostałych zaległości była zasadna, gdyż strona nie wykazała szczególnych względów społecznych lub przypadków losowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, mimo wezwania organu do przedstawienia dowodów. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o stwierdzenie braku zobowiązania z tytułu opłat abonamentowych lub o umorzenie zaległości za okres od stycznia 2009 r. do marca 2014 r. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (KRRiT) umorzyła postępowanie w części dotyczącej okresu od stycznia 2009 r. do sierpnia 2011 r., uznając je za bezprzedmiotowe z powodu wyegzekwowania należności, a odmówiła umorzenia zaległości za okres od września 2011 r. do kwietnia 2014 r., wskazując na niewykazanie przez stronę przesłanek uzasadniających umorzenie. Strona wniosła skargę, podnosząc zarzuty przedawnienia i niewstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia w części postępowania administracyjnego oraz odmowy umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej oddala skargę Przedmiotem skargi złożonej przez T. W. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") jest decyzja Krajowej Rady Radiofonii Telewizji (dalej: "KRRiT" lub "organ") z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], którą organ ten: 1) umorzył postępowanie administracyjne z wniosku o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami za zwłokę w ich uiszczaniu w części dotyczącej okresu stycznia 2009 r. do sierpnia 2011 r.; 2) odmówił umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej za okres od 1 września 2011 r. do 30 kwietnia 2014 r. w wysokości 591,60 zł wraz z odsetkami w wysokości 245,11 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 22 marca 2017 r. Skarżący zwrócił się do KRRiT z wnioskiem "ws. stwierdzenia braku zobowiązania z tytułu opłat za odbiornik radiowo-telewizyjny za okres 01.2009 r. do 03.2014 r., a w przypadku odmiennego stanowiska - ws. umorzenia zaległości w wysokości 1905,20 zł wraz z odsetkami za zwłokę." W odpowiedzi na wezwanie organu do sprecyzowania treści ww. żądania, pismem z dnia 21 kwietnia 2017 r. Skarżący wyraził wolę wszczęcia postępowania o umorzenie zaległości abonamentowych za okres styczeń 2009 r. – marzec 2014 r. Następnie pismem z dnia 8 maja 2017 r. organ wezwał Skarżącego do uzupełnienia wniosku o dowody potwierdzające istnienie przesłanek uzasadniających jego uwzględnienie, wskazując katalog środków dowodowych, którymi może posłużyć się w celu uzasadnienia żądania. Na wezwanie to Strona nie udzieliła odpowiedzi. Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. KRRiT umorzyła postępowanie prowadzone z wniosku Skarżącego o umorzenie zaległości z tytułu abonamentu w części, tj. za okres od stycznia 2009 r. do sierpnia 2011 r. oraz odmówiła umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej za okres od 1 września 2011 r. do 30 kwietnia 2014 r. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ wskazał, że należność za okres od stycznia 2009 r. do sierpnia 2011 r. została wyegzekwowana wobec czego postępowanie w tej części powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) – dalej jako: "k.p.a.". Odnosząc się do odmowy umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej za okres od 1 września 2011 r. do 30 kwietnia 2014 r. organ wskazał natomiast, że Skarżący – pomimo wezwania z dnia 8 maja 2017 r. – nie wykazał inicjatywy w przedmiocie wykazania okoliczności uzasadniających złożony wniosek. Wobec tego wniosek ten został rozpoznany wyłącznie w oparciu o okoliczności w nim podniesione. Na tej podstawie KRRiT uznała, że Skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.) – dalej jako: "u.o.a.". Skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na ww. decyzję KRRiT z dnia [...] lipca 2017 r. wnosząc o jej unieważnienie oraz o uznanie zaległości w opłacie abonamentowej za okres od stycznia 2009 r. do grudnia 2011 r. za bezzasadne z powodu ich przedawnienia. Podniósł również, że KRRiT nie wstrzymała postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Urząd Skarbowy w C. do czasu rozstrzygnięcia jego wniosku o umorzenie zaległej opłaty abonamentowej. W odpowiedzi na skargę KRRiT wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu iczy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Z kolei, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję oparto na art. 10 ust. 1 u.o.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a. W związku z powyższym należy wskazać – w odniesieniu do odmowy przyznania wnioskowanej ulgi – że w toku postępowania administracyjnego Skarżący nie złożył żadnych dokumentów, z których wynikałaby jego szczególna sytuacja życiowa, zły stan finansów lub zdrowia, który przemawiałby za umorzeniem wspomnianych należności. Zasadnie zatem w ocenie Sądu, KRRiT nie uznała jego wniosku – w zakresie zaległości za okres od 1 września 2011 r. do 30 kwietnia 2014 r. – za zasługujący na uwzględnienie zwłaszcza, że zgodnie z art. 10 ust. 1 u.o.a. jedynie w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu. Zapis "może" dowodzi tego, że umorzenie należności nawet w przypadku zaistnienia okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem zaległości pozostawione jest swobodnemu uznaniu i ocenie KRRiT, która każdorazowo bada indywidualne okoliczności obrazujące sytuację wnioskodawcy. Co więcej okoliczności wskazane w powyższym przepisie musi wskazać i uprawdopodobnić wnioskodawca. W niniejszej sprawie Skarżący – jak już wskazano powyżej – w żaden sposób nie wykazał stanu swojego majątku i ponoszonych wydatków, które to informacje mogłyby mieć wpływ na rozważenie możliwości umorzenia tych należności. Trzeba nadto pamiętać, że organ przed wydaniem decyzji wzywał Stronę pismem z 8 maja 2017 r. do wykazania okoliczności, o których mowa w art. 10 u.o.a., jednakże Strona na wezwanie to nie zareagowała. Zatem w ocenie Sądu brak możliwości oceny sytuacji majątkowej uzasadniał negatywne dla Skarżącego rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności. Odnosząc się do umorzenia postępowania z wniosku o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami za zwłokę w ich uiszczaniu w części dotyczącej okresu stycznia 2009 r. do sierpnia 2011 r. wskazać należy, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Zgodnie z ustalonym przez organ stanem faktycznym, Skarżący nie posiadał zaległości w opłatach abonamentowych za okres od stycznia 2009 r. do sierpnia 2011 r. Przedmiotowa zaległość została bowiem wyegzekwowana przez organ skarbowy na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] sierpnia 2014 r. nr [...]. Należy zatem zgodzić się z oceną dokonaną przez organ administracji, iż sprawa, z uwagi na brak zaległości w opłacie abonamentowej po stronie Skarżącego za powyższy okres, stała się bezprzedmiotowa, co pociągnęło za sobą konieczność umorzenia postępowania administracyjnego. Odnosząc się do podnoszonej przez Skarżącego okoliczności przedawnienia należności z tytułu opłaty abonamentowej wskazać należy, że zgodnie z mającą zastosowanie w niniejszej sprawie ustawą z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, KRRiT właściwa jest jedynie w zakresie przyznawania ulg w spłacie zaległości należności z tytułu opłat abonamentowych. Natomiast organ ten nie posiada kompetencji w zakresie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Opłaty abonamentowe są pobierane przez Pocztę Polską. Operator ten kontroluje także wykonywanie obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, a kierownicy jednostek pocztowych są uprawnieni do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej ww. obowiązku. Już tylko z tego względu zarzut przedawnienia roszczeń nie może być skutecznie podnoszony w postępowaniu o umorzenie zaległości. Niezależnie od tego dodać jednak należy, że obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej płatności. Długość tego terminu wynika z art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201, ze zm.), a stosowanie tej ustawy do opłaty abonamentowej wynika z art. 2 § 2 u.o.a. Zgodnie zaś z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia, biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia – jak trafnie wskazano w odpowiedzi na skargę – został przerwany w dniu 17 listopada 2014 r., kiedy Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych nr [...]. W odniesieniu do zarzutu niewstrzymania egzekucji powtórzyć należy, że KRRiT nie posiada kompetencji w zakresie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. niemniej jednak ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera przepisów, które uniemożliwiają egzekucję zaległości w przypadku złożenia przez dłużnika wniosku o umorzenie lub rozłożenie na raty zaległości. Zgodnie z art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W rozpoznawanej sprawie brak było ostatecznej decyzji przyznającej Skarżącemu ulgę w spłacie zaległości z tytułu opłaty abonamentowej, brak było również wniosku wierzyciela (tj. Poczty Polskiej) o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Na koniec Sąd zwraca uwagę, iż wniosek o umorzenie należności może być ponawiany i każdorazowo podlegać będzie ocenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów Skarżący może ponownie wystąpić do organu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa rozłożenia na raty i umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej. Strona może więc okoliczności np. dotyczące swojego stanu zdrowia oraz uzyskiwanych dochodów podnosić ponownie, stosownie je dokumentując. Podsumowując wskazać należy, że w niniejszej sprawie KRRiT prawidłowo zastosowała wskazane wyżej przepisy art. 10 ust. 1 u.o.a. i art. 105 § 1 k.p.a. Mając zatem na uwadze, iż Sąd nie stwierdził by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego, jak również by postępowanie administracyjne było prowadzone w sposób naruszający przepisy procesowe, skargę należało oddalić, o czym w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzeczono w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło