V SA/Wa 215/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... listopada 2018 r. nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę. Przedmiotem skargi M.S. (dalej: "Skarżący", "Strona") jest postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: ,,Prezes Zarządu PFRON’’, ,,Organ’’) z [...] listopada 2018 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie tego Organu z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-U-G) za okres od stycznia do marca 2018 r. Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. Strona nie przekazała do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Fundusz" lub "PFRON") wniosków osoby niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne (Wn-U-G) za styczeń, luty oraz marzec 2018 r., w terminie przewidzianym w § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1758 ze zm.). Wnioski Wn-U-G za powyższe okresy zostały przekazane do Funduszu w dniu [...] maja 2018 r. Pismami nadanymi w dniu [...] maja 2018 r., strona wystąpiła z wnioskami o przywrócenie terminu na złożenie dokumentów Wn-U-G za styczeń, luty oraz marzec 2018 r. wyjaśniając, iż "Bezpośrednią przyczyną uchybienia terminu na wniesienie przedmiotowego wniosku, było wniesienie przeze mnie, do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L., odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (...) wydanego w dniu [...] stycznia 2018 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. (data doręczenia stronie [...].01.2018 r.)’’. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., Prezes Zarządu PFRON odmówił Stronie przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne Wn-U-G za styczeń, luty oraz marzec 2018 r. W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Zarządu PEFRON, zaskarżonym rozstrzygnięciem z dnia [...] listopada 2018 r., utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] lipca 2018 r. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 45 ust. 3a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r., o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.; dalej: "ustawa o rehabilitacji"). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, iż zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki, a mianowicie: wniesienie rzez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowania terminu, jednocześnie z wniesieniem wniosku dopełnienie czynności, dla której określony był termin oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Analizując zgromadzony materiał dowodowy Organ stwierdził, że Strona nie spełniła przesłanki z art. 58 § 2 k.p.a., umożliwiającej przywrócenie wnioskowanego terminu. W ocenie Organu strona nie dochowała siedmiodniowego nieprzywracalnego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Przyjmując bowiem, że przeszkoda ustała najpóźniej w dniu [...] kwietnia 2018 r. (data odebrania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...]), to termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie czynności dla której określony był termin tj. złożenie wniosków Wn-U-G za styczeń, luty oraz marzec 2018 r. oraz uprawdopodobnienie zaistniałej sytuacji upływał z dniem [...] maja 2018 r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do złożenia dokumentów Wn-U-G za styczeń, luty oraz marzec 2018 r. został nadany do Funduszu przez Stronę w dniu [...] maja 2018 r. (data stempla pocztowego). Prezes Zarządu PEFRON stwierdził, że Strona nie spełniła przesłanki z art. 58 § 2 k.p.a., tj. nie dochowała siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia dokumentów Wn-U-G, co powoduje, że przywołane przez Stronę przyczyny uchybienia terminowi przekazania wniosku o refundację, nie mają znaczenia dla sprawy, gdyż wszystkie przesłanki z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. muszą być spełnione łącznie. Skarżący nie zgodził się z ww. rozstrzygnięciem i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od Organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, t.j.: • art. 58 § 1 k.p.a. - poprzez brak przywrócenia terminu na złożenie wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne, pomimo terminowego wniesienia w tej sprawie wniosków o przywrócenie terminu oraz uprawdopodobnienia przez Stronę, że uchybienie nastąpiło bez jej winy; • art. 58 § 2 w zw. z art. 16 § 3 k.p.a. - poprzez nieprawidłowe uznanie, że decyzja (orzeczenie) Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. była podstawą do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne zanim nastąpiło jej uprawomocnienie, a w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie daty ustania przeszkody w złożeniu wniosków o przywrócenie terminu oraz nieprawidłowe uznanie, że Strona uchybiła terminowi na wniesienie przedmiotowych wniosków. W motywach skargi wskazano, że podstawą złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne jest posiadanie prawomocnego (podlegającego wykonaniu) orzeczenia o zaliczeniu do określonego stopnia niepełnosprawności. Stwierdzono, że na dzień [...] kwietnia 2018 r. Strona takim orzeczeniem nie dysponowała. Orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. (dalej: ,,organ I instancji’’) z [...] stycznia 2018 r. doręczone Stronie w dniu [...] stycznia 2018 r. uzyskałoby prawomocność z chwilą upływu czternastodniowego terminu na wniesienie odwołania do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. (dalej: ,,organ II instancji’’) pod warunkiem braku wniesienia odwołania, które uzyskanie prawomocności wstrzymuje. Z uwagi na wniesione odwołanie, orzeczenie wydane przez organ I instancji z [...] stycznia 2018 r. nie uprawomocniło się i nie mogło stanowić podstawy do wnioskowania przez Stronę o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne. Zaznaczono, że w dniu [...] kwietnia 2018 r. Skarżącemu doręczono orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., którym po rozpatrzeniu wniesionego odwołania uchylono orzeczenie organu I instancji w całości i orzeczono o zaliczeniu wnioskodawcy do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Podkreślono przy tym, że od ww. orzeczenia organu II instancji Skarżącemu przysługiwało prawo złożenia odwołania do Sądu Pracy. Z prawa do odwołania do Sądu Pracy Skarżący się zrzekł i dopiero z tą datą decyzja o zaliczeniu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności stała się ostateczna i prawomocna, co z kolei oznacza, że termin o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. upłynął w dniu [...] maja 2018 r. W odpowiedzi na skargę zawarto wniosek o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: ,,p.p.s.a.’’) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy kwestii, czy został zachowany warunek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w postaci wniesienia takiej prośby w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W orzecznictwie wskazuje się, że przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż jest to termin, który nie podlega przywróceniu. Z art. 58 § 2 k.p.a. wynika, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że ustanie przyczyny uchybienia terminowi oznacza z reguły ustanie przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia przez zainteresowanego, który dołożył należytej staranności (A.Wróbel: w Komentarz aktualizowany do art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego). Według stanowiska Organu, wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z [...] listopada 2018 r., termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu powinien być liczony od dnia [...] kwietnia 2018 r., tj. odebrania przez Skarżącego orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., którym po rozpatrzeniu wniesionego odwołania uchylono orzeczenie organu I instancji w całości (zaliczające Skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności) i orzeczono o zaliczeniu Skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. W ocenie Sądu powyższe stanowisko Organu jest prawidłowe, ponieważ z dniem [...] kwietnia 2018 r. orzeczenie z [...] kwietnia 2018 r. weszło do obrotu prawnego, a co istotne uzyskało przymiot wykonalności jako ostateczne w administracyjnym toku instancji. Zgodnie bowiem z art.16 § 1 k.p.a. decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne i jako takie podlegają co do zasady wykonaniu. Oznacza to, że z dniem [...] kwietnia 2018 r. ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za styczeń, luty, marzec 2018 r. i od tej daty należało liczyć termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu o wypłatę tej refundacji przewidziany w art. 58 § 2 k.p.a. Za słuszne tym samym uznać należało stanowisko Organu, że w sprawie siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu upłynął w dniu [...] maja 2018 r., zaś jego złożenie w dniu [...] maja 2019 r., uniemożliwiało pozytywne rozpatrzenie wniosku. W tej sytuacji nie skorzystanie przez Skarżącego z prawa odwołania od orzeczenia organu II instancji do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych pozostaje bez wpływu na stanowisko Organu co do braku podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a podniesione zarzuty są nieuzasadnione i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.