V SA/Wa 2152/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-17
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Beata Krajewska, Barbara Mleczko-Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która na podstawie umowy podziału do użytkowania (quoad usum) otrzymała do wyłącznego korzystania wydzieloną część nieruchomości rolnej, może być uznana za współposiadacza całej nieruchomości w rozumieniu art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, co skutkowałoby odmową nadania jej numeru identyfikacyjnego producenta rolnego, jeśli jej wspólnicy już posiadają takie numery?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umowa podziału do użytkowania (quoad usum) przyznaje współwłaścicielowi wyłączne prawo do władania określoną częścią nieruchomości, co wyłącza współposiadanie całej nieruchomości w rozumieniu przepisów dotyczących nadawania numerów identyfikacyjnych producentów rolnych. Spółka jawna, będąca wyłącznym posiadaczem wydzielonej działki rolnej na podstawie takiej umowy, powinna być traktowana jako odrębny producent rolny i uzyskać wpis do ewidencji oraz numer identyfikacyjny, nawet jeśli jej wspólnicy już posiadają takie numery.Stan faktyczny
Spółka M. Spółka jawna złożyła wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych i nadanie numeru identyfikacyjnego. Organ I instancji odmówił wpisu, uznając, że spółka jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego wraz ze wspólnikami, którzy już posiadają numery identyfikacyjne, co narusza zasadę nadawania jednego numeru dla współposiadaczy. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji, anulował numer identyfikacyjny spółki i odmówił wpisu, powołując się na współwłasność i współposiadanie nieruchomości przez wspólników i spółkę. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących współposiadania i bezprzedmiotowość postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] lipca 2012 r. oraz zasądził od organu na rzecz M. Spółka jawna zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. Spółka jawna z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie anulowania numeru identyfikacyjnego oraz odmowy wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz M. Spółka jawna z siedzibą w W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez H. K. działającego w imieniu M. Spółka Jawna od decyzji w sprawie wpisu do ewidencji producentów, Nr [...], z dnia [...] maja 2011 r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR W. z/s w W., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] lipca 2011 r., nr [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego podkreślono m.in., że [...] kwietnia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W. w W wszczął z urzędu postępowanie w sprawie anulowania wydanego w dniu [...] stycznia 2010 r. zaświadczenia o nadaniu numeru ewidencyjnego producenta spółce M. Spółka Jawna. W dniu [...] maja 2011 r. organ ten wydał decyzję nr [...], w której odmówił wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego ww. spółce.
Powodem odmowy było naruszenie dyspozycji art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U z 2004 r., Nr 10, poz. 76 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny (numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę). W ocenie organu wydającego decyzję w sytuacji kiedy spółka jawna wystąpi o nadanie numeru producenta a ujawnione zostanie, iż jest współposiadaczem gospodarstwa wraz z podmiotem, któremu już nadano taki numer, numer taki nie może być spółce tej nadany. W związku z powyższym w decyzji stwierdzono, iż numer identyfikacyjny [...] dla M. Spółka Jawna został nadany nieprawidłowo i odmówiono wpisu do ewidencji producentów.
Nadanie numeru identyfikacyjnego jest wprawdzie czynnością materialno-techniczną. Czynność ta jednak może być dokonana jedynie wówczas, gdy podmiot spełnia warunki przewidziane w przepisach ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów. Stosownie do jej art. 12 ust. 1 numer identyfikacyjny nadaje się jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów. W przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; i to temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę.
W ocenie organu odwoławczego mimo tego, iż zaświadczenie jest jedynie urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, winno zostać anulowane, w sytuacji kiedy zostanie stwierdzone, iż zostało wydane niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Ponadto przedmiotem postępowania wszczętego z urzędu było ewentualne uchylenie zaświadczenia o nadanym numerze ewidencyjnym producenta, zaś wydana w tym postępowaniu decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Podkreślono, że organ I instancji rozpatrując sprawę ponownie, winien w sposób wyczerpujący rozpatrzyć zgromadzony materiał dowodowy, co oznacza konieczność ustosunkowania się do wszystkich dowodów zebranych w sprawie. Oparcie rozstrzygnięcia tylko na niektórych dowodach i pominięcie innych jest niedopuszczalne.
Przedmiotem analizy organu I instancji winno być zatem ustalenie czy H. i P. K. byli współposiadaczami gospodarstwa wraz ze spółką M.
Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji (...) w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny (numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę). Zatem ubiegająca się o wpis do ewidencji producentów spółka jawna nie powinna takiego numeru otrzymać, jeśli jest współposiadaczem gospodarstwa z pomiotem posiadającym już numer ewidencyjny.
Decyzję organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2011 r. zaskarżyła spółka M. zarzucając jej naruszenie:
1.
1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej wykładni tychże przepisów i uznanie, że organ odwoławczy nie mógł wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty a jedynie uchylającą decyzję organu I instancji,
2. naruszenie art. 16 k.p.a. w zw. z art. 13 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów (...) oraz art. 12 ust. 4 tejże ustawy poprzez prowadzenie postępowania w sprawie której przedmiot został rozstrzygnięty już co do istoty.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z jednoczesnym wskazaniem organowi odwoławczemu, że prawidłowym rozstrzygnięciem będzie takie, które uchyli decyzje organu I instancji i umorzy postępowanie ze względu na jego bezprzedmiotowość.
W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że cechą postępowania odwoławczego jest to, iż nie ogranicza się ono do kontroli decyzji I-instancyjnej, lecz organ odwoławczy obowiązany jest ponownie sprawę rozstrzygnąć. Uprawnienia kasacyjne tegoż organu mają bowiem charakter wyjątkowy co oznacza, iż zasadą powinno być orzekanie co do istoty sprawy. Jeśli zatem organ II instancji uznał, że organ I instancji winien w podjętym rozstrzygnięciu także anulować numer EP przyznany skarżącej to mógł to rozstrzygnąć własną decyzją. Z niewiadomych jednak wzglądów tego nie uczynił, nie odniósł się również do zarzutu skarżącej, iż postępowanie dotyczące prawidłowości nadawania numeru EP miało już miejsce. Autor skargi podniósł również, że sam wnioskodawca działa pod własną firmą. Posiada status rolnika (producenta) niezwiązany i nie mogący być ocenianym w związku ze statusem jego wspólników. Są bowiem od siebie odrębnymi podmiotami prawa prowadzącymi na odrębnych działkach rolnych gospodarstwo rolne. Pojęcie "posiadanie" na gruncie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych należy odczytywać w drodze wykładni celowościowej z uwzględnieniem krajowych i wspólnotach przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych. Aby zatem uznać spółkę i osobę fizyczną za współposiadaczy gospodarstwa rolnego podmioty te musiałyby współposiadać wszystkie grunty wchodzące w skład gospodarstwa. W ocenie skarżącej ustawodawcy chodziło wyłącznie o to, aby wyeliminować sytuację tożsamości podmiotowo – przedmiotowej tego samego terminu. Ten sam wydzielony fragment nieruchomości nie może być bowiem przypisany w ewidencji do dwóch producentów.
Skarżąca podkreśliła, że działki użytkowane przez spółkę nie pokrywają się z działkami rolnymi uprawianymi przez inny podmiot na tej samej nieruchomości. Nie pokrywają się również obszary gospodarstw spółki i jej wspólników.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Rozpoznający sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. V SA/Wa 2080/11, uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] lipca 2011 r. i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przez organ II instancji przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić w całości zaskarżaną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Dokonując wykładni powyższego przepisu trzeba jednak mieć na względzie także treść art. 136 k.p.a., co oznacza, iż należy przyjąć, że organ odwoławczy może powołać się na art. 138 § 2 zd. 1 kpa tylko wówczas gdy wykaże, że przeprowadzenie przez niego dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji, bowiem gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 136 k.p.a. umożliwiałoby temu organowi prawidłowe załatwienie sprawy podjęcie przez niego decyzji kasacyjnej jest równoznaczne z naruszeniem obu tych przepisów. Za taką interpretacją art. 138 § 2 k.p.a. opowiedziało się orzecznictwo sądowe. Sąd podkreślił, iż organ odwoławczy podejmując decyzję kasacyjną nie może przesądzić o treści rozstrzygnięcia sprawy. O treści tego rozstrzygnięcia może decydować organ, którego rozstrzygniecie uprzednio uchylono czyli organ I instancji. Organ odwoławczy może zatem co najwyżej udzielić wskazówek co do zakresu postępowania dowodowego jakie należałoby przeprowadzić w I instancji. Owe wskazówki (zalecenia) stosownie do art. 138 § 2 zd. 2 k.p.a. wiążą organ I instancji jednakże jedynie co do obowiązku wyjaśniania okoliczności w nich wskazanych. co Natomiast sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do istnienia tych okoliczności i ocena dowodów w tym celu uzyskanych należy do wyłącznej kompetencji organu I instancji.
Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy Sąd zauważył, że Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nie uzasadnił z jakich przyczyn odstąpił od możliwości, jakie dawał art. 136 k.p.a. Równocześnie organ odwoławczy nie wskazał wprost jakie dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały pominięte przez organ I instancji w toku pierwszego orzekania w sprawie.
Ustalenie tego czy H. i P. K. oraz spółka M. byli współposiadaczami gospodarstwa, co jedynie wskazał organ II instancji, zdaniem Sądu, mogło być dokonane przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Chodziło przecież tylko o jedną okoliczność, którą można wykazać oceniając dowody dotyczące prawa własności oraz posiadania (współposiadania) nieruchomości. Dowody te były już zgromadzone. Takim dowodem były m.in. umowa z [...] grudnia 2009 r. załączona do wyjaśnień strony skierowanych do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR W. (z [...] kwietnia 2011 r.) oraz mapa podziału działki ewidencyjnej nr [...] na działki rolne sporządzone przez geodetę uprawnionego M. M.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji – Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR W. z/s w W., Nr [...], z dnia [...] maja 2011 r. i anulował numer identyfikacyjny nadany zaświadczeniem z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz odmówił M. Spółce Jawnej wpisu do ewidencji producentów oraz nadania jej numeru identyfikacyjnego. W uzasadnieniu tej decyzji organ podkreślił, iż zarówno H. K. jak i P. K. posiadali numery identyfikacyjne a nadto Spółka Jawna G., Spółka Jawna M. i P. K. są współwłaścicielami nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] ha. Powołując się na przepisy art. 206 i 207 i 337 kodeksu cywilnego organ zajął stanowisko, iż każdemu ze współwłaścicieli przysługuje uprawnienie do współposiadania rzeczy wspólnej jako całości. Organ przyznał, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W. z siedzibą w W. nie miał podstaw do odmowy wiarygodności i mocy dowodowej złożonej przez Stronę umowy z dnia [...] grudnia 2009 r., jednakże oceniając jej treści i wynikające z niej skutki prawne wywiódł, iż zawarta w dniu [...] grudnia 2009 r. pomiędzy Spółką Jawną G., Spółką Jawną M. i P. K. umowa podziału ad usum nie pozbawiła jej stron współwłasności a jedynie czasowo określiła sposób korzystania z rzeczy wspólnej, co przesądza o wspólnym posiadaniu całej nieruchomości przez jej wspólników pomimo zawarcia tej umowy. W konsekwencji, zdaniem organu, zasadne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej czynności materialno-technicznej t.j. wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru ewidencyjnego M. Spółce Jawnej. Właściwie zatem zastosowano art. 12 ust. 3 i 4 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności z dnia [...] grudnia 2003 r. w sytuacji, gdy H. K. i P. K. nadano już numery identyfikacyjne a są oni jedynymi wspólnikami M. Spółki Jawnej. Zdaniem organu ta sama grupa osób próbuje uzyskać powtórny wpis do ewidencji producentów, co prowadzi do wniosku, iż dąży ona do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] lipca 2012 r. wniosła
Spółka Jawna M. zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie :
1. art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności z dnia 18 grudnia 2003 r.,
2. art. 13 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności z dnia 18 grudnia 2003 r.,
3. art. 3 pkt 2 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności z dnia 18 grudnia 2003 r.,
4. art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich,
5. art. 16 kpa w zw. z art. 13 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów (...) oraz art. 12 ust. 4 tej ustawy poprzez prowadzenie postępowania w sprawie, której bezprzedmiotowość została stwierdzona postanowieniem organu zanim sprawa ta została wszczęta,
6. art. 206 kodeksu cywilnego .
Podnosząc powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z jednoczesnym wskazaniem, że prawidłowym rozstrzygnięciem będzie umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż umowny podział do użytkowania wynikający z umowy z dnia [...] grudnia 2009 r. eliminował pozostałych współwłaścicieli nieruchomości z władztwa, posiadania i prawa korzystania z wydzielonej działki rolnej, która przypadła Spółce Jawnej M. Na tej części Skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne i jako producent winna uzyskać wpis do ewidencji i numer. Zastosowanie art. 12 ust. 4 i art. 13 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności z dnia [...] grudnia 2003 r. był więc całkowicie nieprawidłowe. Jedną z form prowadzenia działalności rolniczej jest prowadzenie jej w formie spółki. Z art. 3 ustawy wynika wprost, iż producentem rolnym jest obok osoby fizycznej i osoby prawnej także jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej – jeżeli posiada gospodarstwo rolne.
Skarżąca akcentowała bezprzedmiotowość postępowania wobec umorzenia postępowania w sprawie anulowania numeru producenta decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR W. z siedzibą w W z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...].
Rozpoznający ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W wytycznych Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. V SA/Wa 2080/11, znalazło się zalecenie ustalenia przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR czy H. i P. K. oraz Spółka M. byli współposiadaczami gospodarstwa poprzez dokonanie oceny dowodów dotyczących prawa własności oraz posiadania (współposiadania) nieruchomości, które były już zgromadzone w sprawie, t.j. umowy z dnia [...] grudnia 2009 r. załączonej do wyjaśnień Strony skierowanych do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR W. (z [...] kwietnia 2011 r.) oraz mapy podziału działki ewidencyjnej nr [...] na działki rolne sporządzonej przez geodetę uprawnionego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznający sprawę ponownie w wyniku skargi Spółki na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] lipca 2012 r., stwierdził, iż organ zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. V SA/Wa 2080/11 wykonał, jednakże Sąd nie podziela przeprowadzonej przez organ oceny prawnej umowy z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz jej skutków w zakresie powstania gospodarstwa rolnego. Kwestia ta ma kluczowe znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W ocenie Sądu organ z naruszeniem przepisów kodeksu cywilnego nieprawidłowo wywiódł, iż strony umowy podziału ad usum nadal wspólnie posiadają całą nieruchomość - pomimo zawarcia tej umowy.
Sąd wskazuje, iż podział quoad usum – podział nieruchomości do korzystania - polega na tym, iż każdy ze współwłaścicieli otrzymuje do wyłącznego użytku wydzieloną część nieruchomości wspólnej. Chociaż podział ten nie jest zniesieniem współwłasności, to w jego wyniku współwłaściciele uzyskują uprawnienie władania określoną częścią nieruchomości, skuteczne wobec innych współwłaścicieli a nawet możliwe do ujawnienia w księdze wieczystej.
Umowa podziału quo ad usum zawarta w dniu [...] grudnia 2009 r. pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości o nr ew. [...] o pow. [...] ha jednoznacznie wskazywała działkę rolną o pow. [...] ha, wydzieloną w terenie zgodnie ze stanowiącą załącznik do umowy "Mapą podziału działki ewidencyjnej na działki rolne" i przekazywała ją do samodzielnego użytkowania Spółce Jawnej M. z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli. Spółką jawną jako spółka osobowa prowadziła na przydzielonej jej działce rolnej gospodarstwo rolne. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. II GSK 1832/11, to od podmiotów podejmujących inicjatywę gospodarczą – także produkcję rolną – zależy wybór formy organizacyjnej, jeżeli jest ona dopuszczona prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 30 maja 2012 r., sygn. II GDS 2/12, przesądził, iż spółka cywilna (także więc spółka jawna) jest jednostką organizacyjną, bowiem wspólne realizowanie określonego celu gospodarczego wymaga co najmniej minimalnego zorganizowania współdziałania wspólników. Ponieważ nie została wyposażona przez prawo w osobowość prawną jest więc jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, co nie wyklucza przyznania jej przez prawo zdolności prawnej.
Strona wybrały formę spółki jawnej i zgodnie z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności z dnia 18 grudnia 2003 r. winna być traktowana jak producent rolny, który zostaje wpisany do ewidencji producentów rolnych, na jego wniosek złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy (art.11ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów) oraz któremu jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny (art. 12 ust. 1 ustawy). Spółka Jawna M. była wyłącznym posiadaczem gospodarstwa rolnego prowadzonego na działce rolnej o pow. [...] ha, wydzielonej w terenie z działki ew. [...] zgodnie z umową z dnia [...] grudnia 2009 r. i stanowiącą do niej załącznik "Mapą podziału działki ewidencyjnej na działki rolne". W tej sytuacji faktycznej i prawnej organ bezzasadnie zastosował art. 12 ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności z dnia 18 grudnia 2003 r.
Z powyższych względów skargę Spółki Jawnej M. w zakresie zarzutów sprecyzowanych w pkt 1 – 6 i 8 Sąd uznał za zasadną.
Sąd wskazuje także, iż w sprawie dotyczącej wpisu do ewidencji producentów i uzyskania numeru identyfikacyjnego rozważania organu dotyczące dążenia spółki do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego w kontekście stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności było co najmniej przedwczesne.
Sąd nie podziela natomiast stanowiska Skarżącej zawartego w pkt 7 zarzutów skargi (co nie ma wpływu na końcowe rozstrzygnięcie), iż organ dopuścił się naruszenia art. 16 kpa w zw. z art. 13 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów oraz art. 12 ust. 4 tej ustawy poprzez prowadzenie postępowania w sprawie, której bezprzedmiotowość została stwierdzona postanowieniem organu zanim sprawa ta została wszczęta. Pomijając bezpodstawność przywołania art. 16 kodeksu postępowania administracyjnego Sąd wyjaśnia, iż jak wynika z akt administracyjnych dołączonych do skargi Zaświadczenie z dnia [...] stycznia 2010 r. o nadanym M. Spółce Jawnej numerze identyfikacyjnym wydane zostało przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O w dniu [...] listopada 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie anulowania numeru identyfikacyjnym. Wobec złożenia przez Spółkę w dniu [...] listopada 2010 r. wniosku o wpis do ewidencji dotyczący zmiany danych w zakresie siedziby spółki właściwym organem stał się Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W., dlatego postanowieniem z dnia 25 listopada 2010 r. Kierownika Biura Powiatowego w Olsztynie przekazał wniosek Spółki o wpis do ewidencji wraz ze zgromadzoną dokumentacją do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. Kierownika Biura Powiatowego w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. umorzył postępowanie wszczęte przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O., jako wszczęte przez organ niewłaściwy do prowadzenia sprawy dotyczącej wpisu a następnie zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. sam wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie anulowania numeru producenta rolnego przyznanego Skarżącej na mocy Zaświadczenia z dnia [...] stycznia 2010 r.
Tak więc umorzenie postępowania w sprawie anulowania numeru dotyczyło tylko i wyłącznie nieprawidłowego jego wszczęcia zaś merytorycznie postępowanie to toczyło się na skutek prawidłowego wszczęcia z urzędu przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r.
W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ, z mocy art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związany będzie oceną prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. a prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o kosztach postępowania orzekając z mocy art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło