V SA/Wa 2158/11
WyrokWSA w Warszawie2012-03-06
Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Krystyna Madalińska – Urbaniak, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej może być prowadzone przeciwko spółce, w stosunku do której ogłoszono upadłość likwidacyjną, bez udziału syndyka masy upadłości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie administracyjne dotyczące masy upadłości może być prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu, jeśli ogłoszono upadłość likwidacyjną spółki. Naruszenie tego przepisu, polegające na prowadzeniu postępowania i wydaniu decyzji w stosunku do spółki, a nie syndyka, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Dodatkowo, organ powinien zgłosić wierzytelność sędziemu komisarzowi w celu umieszczenia jej na liście wierzytelności, zanim będzie mógł prowadzić postępowanie i wydać decyzję.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. została zatwierdzona jako pierwsza jednostka przetwórcza. Po stwierdzeniu przetworzenia roślin energetycznych niezgodnie z przepisami, Dyrektor OT ARR wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. Po wydaniu decyzji przez organ I instancji, Prezes Agencji Rynku Rolnego uchylił ją w części dotyczącej kary i orzekł co do istoty sprawy, wymierzając karę pieniężną. Syndyk masy upadłości spółki, poinformowany o ogłoszeniu upadłości, wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa upadłościowego poprzez prowadzenie postępowania z wyłączeniem syndyka.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego, stwierdza, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądza od Prezesa Agencji Rynku Rolnego na rzecz Syndyka kwotę 5600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2012 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości P. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w I. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Prezesa Agencji Rynku Rolnego na rzecz Syndyka masy upadłości P. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w I. kwotę 5600 (pięć tysięcy sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
P. Sp. z o.o. z siedzibą w I. uzyskał zatwierdzenie jako pierwsza jednostka przetwórcza, w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051, z późn. zm.), na mocy decyzji Nr [...] Dyrektora OT ARR w S. z dnia [...] marca 2007 r.
W dniu [...] lutego 2011 r. Dyrektor OT ARR w S. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia Spółce kary pieniężnej, za naruszenie, o którym mowa przepisie art. 45 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy, polegające na przetworzeniu roślin energetycznych na końcowe produkty energetyczne niezgodnie z przepisami. Przedmiotowe naruszenie zostało stwierdzone na podstawie analizy dokumentów złożonych przez Spółkę w OT ARR w S..
W dniu [...] czerwca 2011 r. Dyrektor OT ARR w S. wydał decyzję Nr [...] o wymierzeniu Spółce kary pieniężnej w wysokości 103 810,33 zł za naruszenie polegające na nieprzetworzeniu odebranych roślin energetycznych (żyta i kukurydzy) pochodzących ze zbiorów w 2008 r. zgodnie z przepisami tj. do dnia 31 lipca drugiego roku po roku zbiorów. Jednocześnie ww. decyzją umorzył postępowanie w odniesieniu do pszenżyta i pszenicy, co do których ARiMR potwierdziła, że rolnicy dostarczający wymienione rośliny energetyczne do Spółki nie otrzymali płatności do ich uprawy. Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie.
Decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2011 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy wymierzając zatwierdzonej pierwszej jednostce przetwórczej P. Sp. z o.o. karę pieniężną wysokości 103 789,28 zł (słownie: sto trzy tysiące siedemset osiemdziesiąt dziewięć złotych 28/100 ) za naruszenie polegające na przetwarzaniu roślin energetycznych ze zbiorów w 2008 r. niezgodnie z przepisami, tj. nieprzetworzeniu w terminie do dnia 31 lipca drugiego roku po roku zbiorów (do 31 lipca 2010 r.) całkowitej ilości odebranego żyta i kukurydzy. W pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję .
Od powyższej decyzji Syndyk masy upadłości P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w I. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił :
1. mogącą mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie obrazę przepisów art. 144 ust. 1 w zw. z art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U.2009r. Nr 175, poz. 1361, ze zm.), poprzez ich niezastosowanie i prowadzenie postępowania z wyłączeniem syndyka, podczas gdy zgodnie z treścią tego przepisu postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu.
2. art. 236 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2009r.Nr 175, poz. 1361, ze jego niezastosowanie podczas gdy przepis ten jednoznacznie i wyłącznie określa sposób zgłaszania wierzytelności wobec upadłego.
3. art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wydanie decyzji w oderwaniu od obowiązującego porządku prawnego, polegające na pominięciu przepisów art. 144 ust. 1 w zw. z art. 145 ust. 1 oraz art. 236-240 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze.
Syndyk wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w S. z dnia [...].06.2011 r. w całość i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wniósł także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu 29 lipca 2011r. Sąd Rejonowy w S. ogłosił upadłość likwidacyjną P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w I. i wyznaczył syndyka masy upadłości, o czym syndyk poinformował Prezesa ARR pismem wysłanym dnia 1 sierpnia 2011 r. Mimo powiadomienia decyzja została wydana w stosunku do Spółki, a także Spółce przesłana.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Rynku Rolnego uznał żądanie skargi co do wniosku o uchylenie decyzji II instancji – z przyczyn wskazanych w skardze. Jednocześnie wskazał, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji, gdyż skarga nie formułuje żadnych merytorycznych zarzutów w stosunku do niej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Rozpoznając w powyższym zakresie sprawę Sąd uznał, że skarga jest zasadna z przyczyn w niej wskazanych i decyzja organu II instancji winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
Jest bezsporne w sprawie, że przed wydaniem decyzji przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego została orzeczona upadłość likwidacyjna strony – P. Spółki z o.o. z siedzibą w I. Wobec powyższego zastosowany winien zostać przepis art. 144 ust. ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2009r. Nr 175, poz. 1361, ze zm.), zgodnie z którym jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Zgodnie z ustępem 2 tegoż przepisu postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Należy więc stwierdzić, że w postępowaniu doszło do naruszenia art. 144 ust. 1 prawa upadłościowego, gdyż decyzja organu II instancji zapadła w stosunku do Spółki i tejże została doręczona.
Nadto należy zgodzić się z zarzutami skargi, że w postępowaniu odwoławczym doszło do naruszenia art. 145 prawa upadłościowego, zgodnie z którym postępowanie sądowe lub administracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności. Oznacza to, że przed wydaniem decyzji przez organ II instancji organ ten winien zgłosić wierzytelność sędziemu komisarzowi w celu umieszczenia jej na liście wierzytelności. Dopiero prawomocna odmowa umieszczenia wierzytelności na liście może otworzyć drogę do prowadzenia niniejszego postępowania i wydania decyzji przez Prezesa ARR.
Należy z kolei zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż nie ma podstaw do uchylania obu decyzji zapadłych w niniejszej sprawie. Po pierwsze w stosunku do decyzji organu I instancji nie zgłoszono w skardze żadnych zarzutów. Po drugie w chwili obecnej to sędziemu komisarzowi przysługuje w pierwszej kolejności ocena zasadności ustalonej wierzytelności ARR z tytułu kary pieniężnej. Uchylenie decyzji organu I instancji będzie de facto oznaczało brak tej wierzytelności, gdyż nie będzie ona w ogóle ustalona.
Z tych względów w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz "c" p.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku. Ponadto Sąd wstrzymał wykonalność uchylonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 p.p.s.a , a o kosztach orzekł na podstawie art.. 200 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło