V SA/Wa 2159/14

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Z. C. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji do budżetu państwa postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego P. Z. C., dalej: "Skarżący" lub "Związek" wystąpił z wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. We wniosku Skarżący wskazał, że prowadzi działalność statutową dzięki dotacjom otrzymywanym z Ministerstwa Sportu i Turystyki. W wyniku wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu otrzymanej dotacji, Związek nie otrzymuje kolejnych dotacji, a w konsekwencji nie posiada majątku na prowadzenie działalności oraz opłacenie kosztów sądowych oraz profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Skarżącego nieprzyznanie prawa pomocy spowoduje zaprzestanie prowadzenia działalności i ograniczy prawo do Sądu. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że Skarżący nie posiada środków trwałych, w bilansie za ostatni rok obrotowy wykazał stratę w wysokości 24.049,75 zł, a na koncie bankowym wykazał debet w kwocie 394,73 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skierowane do Skarżącego w związku z treścią przepisu art. 255 p.p.s.a. przedstawiono statut. Związek wyjaśnił również, że nie posiada nieruchomości, ruchomości, funduszy, rachunek bankowy został zajęty przez komornika. Ponadto nie prowadzi działalności gospodarczej, nie zatrudnia pracowników, zarząd pełni swoje funkcje społecznie. Członkowie Związku opłacają składki w wysokości 200 zł rocznie, a przychód z tego tytułu wynosi 1400 zł, bowiem Związek liczy siedmiu członków. Ponadto Związek pobiera od zawodników opłatę licencyjną w wysokości 5 zł od osoby. Skarżący wyjaśnił również, że deklaracje podatkowe, odpis bilansu oraz rachunku zysku i strat, zaświadczenie o wysokości dochodów uzyskanych w 2014 r. oraz wyciągów z posiadanych rachunków bankowych i lokat mogą zostać przedstawione przez członka zarządu pełniącego funkcje głównego księgowego, po jego powrocie do Warszawy do 9 października 2014 r. dokumenty te nie zostały jednak dostarczone do dnia wydania niniejszego postanowienia tj. do 17 października 2014 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej " p.p.s.a", właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia. Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Sąd może przyznać osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy strona wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a zwolnienie z części kosztów postępowania, jest możliwe jeśli jednostka taka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.). Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. Strona powinna zatem wykazać poprzez złożenie stosownych dokumentów w postaci rachunków, wyciągów bankowych, zaświadczeń itp., że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do Sądu. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa więc na Stronie. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej Skarżącego. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie niezbędne okazało się wezwanie Skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę sytuacji majątkowej. Skarżący nie dopełniła jednak w sposób należyty ciążącego obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Odpowiedział na wezwanie referendarza sądowego, ale nie dostarczył wszystkich informacji i dokumentów, o które był wzywany na podstawie art. 255 p.p.s.a. Zgodnie ze złożonymi wyjaśnieniami, sprawami finansowo – podatkowymi Związku zajmuje się członek zarządu, który jest też głównym księgowym. W związku z jego nieobecnością w Warszawie wyjaśniono, że część dokumentów wskazanych w wezwaniu może zostać przesłana po [...] października 2014 r., do dnia [...] października 2014 r. Do dnia [...] października 2014 r. do Sądu nie wpłynęły dokumenty, których dotyczyło wezwanie tj. deklaracje podatkowe, odpis bilansu oraz rachunku zysku i strat, zaświadczenie o wysokości dochodów uzyskanych w 2014 r. oraz wyciągi z posiadanych rachunków bankowych i lokat. W konsekwencji, nie jest możliwa ocena sytuacji materialnej w jakiej znajduje się Skarżący i ustalenie, czy sytuacja, w której się znalazł wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Dopiero bowiem po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 p.p.s.a., można wydać prawidłowe orzeczenie co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 19 stycznia 2005 r., OZ 1115/04). Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.