V SA/Wa 2159/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-12-19
Skład orzekający: Sędzia WSA – Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja pozarządowa, która nie prowadzi działalności zarobkowej i opiera się na dotacjach oraz składkach członkowskich, a jej sytuacja finansowa jest trudna, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Organizacja pozarządowa, która nie prowadzi działalności zarobkowej, opiera się na dotacjach i składkach członkowskich, a jej sytuacja finansowa jest trudna (brak majątku, strata, ujemne saldo na rachunku bankowym), wykazuje przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez stronę, a jego przyznanie osobie prawnej w zakresie całkowitym wymaga wykazania braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący związek zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego). Referendarz sądowy odmówił, wskazując na nieprzedłożenie wymaganych dokumentów. Skarżący złożył sprzeciw, tłumacząc brak dokumentów nieobecnością kluczowej osoby odpowiedzialnej za księgowość. Po nadesłaniu dokumentów, sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę sytuację finansową związku.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Sędzia WSA – Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. w W. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zwrot dotacji z budżetu państwa postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie.
[...] wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z powodu nie nadesłania w wyznaczonym terminie części dokumentów.
Pismem z dnia [...] października 2014 r. skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia. W uzasadnieniu wskazał, że powodem nieprzedłożenia w terminie do [...] października 2014 r. dokumentów do załączenia których Sąd wezwał [...] jest przedłużająca się nieobecność w W. A. O., członka zarządu związku, prowadzącej księgowość związku i jedynej osoby mogącej przygotować w celu przedłożenia do akt sprawy dokumenty.
Zarządzeniem za dnia [...] listopada 2014 r. skarżący został wezwany do nadesłania zaległych dokumentów w terminie 10 dni pod rygorem rozpoznania sprzeciwu na podstawie posiadanych informacji i dokumentów.
Pismem z dnia 28 listopada 2014 r. skarżący nadesłał ww. dokumenty.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Jednocześnie, osoba prawna może skorzystać z tej instytucji w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art.246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Z nadesłanych dokumentów wynika, że Związek nie posiada majątku, środków finansowych ani środków trwałych. Wnioskująca strona nie osiąga żadnego zysku i poniosła stratę za ostatni rok w wysokości 24.049,75 zł. Związek posiada rachunek bankowy, na którym zgromadzono obecnie kwoty w wysokości minus 394,73 zł. Z akt sprawy wynika, iż Związek utrzymuje się i prowadzi swoją działalność statutową dzięki dotacjom otrzymanym od Ministra Sportu i Turystyki. Z powodu wydania zaskarżonej decyzji Związek nie otrzymał kolejnych dotacji i w związku z tym nie posiada żadnych środków finansowych umożliwiających poniesienie kosztów opłaty sądowej i wynagrodzenia radcy prawnego.
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym wnioskującej strony i porównując je z obciążeniami związanymi z partycypowaniem w kosztach sądowych i z zastępstwem profesjonalnego pełnomocnika, uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy zgodnie z żądaniem wniosku. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia również to, że Związek jest organizacją realizującą określone w statucie cele związane z popularyzacją i rozwojem w Polsce dyscypliny sportowej jaką jest curling, nie prowadzi działalności zarobkowej, zaś w swoim działaniu opiera się przede wszystkim na składkach członkowskich. Wobec takiego charakteru działalności, jak również mając na uwadze, iż Związek nie posiada w chwili obecnej wystarczających środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania i ustanowienie radcy prawnego, uznać należało, że wykazana została obligatoryjna przesłanka udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 2 pkt 1 i art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło