V SA/Wa 2161/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi L. H. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lipca 2010 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej; oddala skargę. L. H. (zwany dalej: skarżącym) [...] listopada 2009 r. złożył do Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o dofinansowanie operacji "Wcześniejsze emerytury" w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" objętego Programem Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Decyzją z [...] maja 2010 r. nr [...] Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z § 21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840, ze zm.; zwanym dalej: rozporządzeniem pomocowym) – pomoc w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest przyznawana, w formie rekompensaty, rybakowi, który spełnia łącznie następujące przesłanki: 1. trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka; 2. ukończył, co najmniej 55 rok życia; 3. pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim, co najmniej przez 10 lat. Następnie organ I instancji wyjaśnił, że wniosek z [...] listopada 2009 r. był drugim wnioskiem o przyznanie pomocy w ramach operacji "Wcześniejsza emerytura" złożonym przez skarżącego. Z analizy dokumentacji pierwszego wniosku wynika, że skarżący nie wykonywał zawodu rybaka na dzień złożenia tego wniosku. Sprawa z pierwszego wniosku złożonego [...] września 2009 r. została zakończona wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania z powodu wycofania wniosku przez skarżącego. Organ I instancji podkreślił, że skarżący faktycznie zaprzestał wykonywanie zawodu rybaka w 1999 r. i nie wykonywał go do [...] listopada 2009 r. przy czym podjęcie zatrudnienia w 2009 r. nastąpiło wyłącznie w związku z ubieganiem się o pomoc finansową w ramach operacji "Wcześniejsze emerytury". Zdaniem organu I instancji oznacza to, że skarżący nie zaprzestaje wykonywać zawodu rybaka w związku ze zmianami zachodzącymi w sektorze wynikającymi m.in. ze Wspólnej Polityki Rybackiej Wspólnoty Europejskiej, lecz jedynie podjął wykonywanie zawodu rybaka w związku z ubieganiem się o pomoc finansową celem spełniania podstawowego kryterium przyznawania pomocy finansowej w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką". W związku z powyższym organ I instancji uznał, że skarżący stworzył sztuczne warunki do uzyskania wsparcia finansowego, a tym samym w sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312 z 23 grudnia 1995 r., str. 1) w myśl którego – działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Skarżący [...] czerwca 2009 r. złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzucił, że wypełnił wszystkie warunki o jakich mowa w § 21 rozporządzenia pomocowego, a ponownie pracę rybaka podjął z uwagi na niskie uposażenie emerytalne. Prezes ARiMR decyzją z [...] lipca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] maja 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w decyzji z [...] maja 2010 r. Dodatkowo stwierdził, że z przepisów unijnych art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. UE L 223 z 15 sierpnia 2006 r., str. 1; dalej: rozporządzenie Rady (WE) nr 1198/2006) wynika, że przedmiotowa pomoc powinna być skierowana do rybaków, którzy dopiero zamierzają trwale zaprzestać wykonywania zawodu rybaka, a nie ponownie rozpocząć jego wykonywanie dla spełnienia podstawowego warunku przyznania pomocy, jakim jest zatrudnienie w zawodzie rybaka na dzień złożenia wniosku. Organ odwoławczy podkreślił także, że zgodnie z art. 18 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 – Program Operacyjny obejmuje okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r., a zatem przedmiotowe dofinansowania nie mogą być operacje zakończone przed 1 stycznia 2007 r. W związku z tym fakt zaprzestania przez skarżącego wykonywania zawodu rybaka w 1999 r. oznacza, że termin realizacji operacji, na którą skarżący stara się o dofinansowanie, wykracza poza ramy czasowe przedmiotowego Programu Operacyjnego. Od powyższej decyzji skarżący [...] sierpnia 2010 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W jej uzasadnieniu podkreślił, że spełnił warunki o jakich mowa w § 21 ust. 1 rozporządzenia pomocowego, ponieważ trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka, w dniu składania wniosku miał [...] lat, a w zawodzie rybaka przepracował ponad 10 lat. Skarżący zarzucił, iż do jego sytuacji nie ma zastosowania § 21 ust. 1 pkt 3 w brzmieniu ustalonym rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2010 r., które wprowadziło warunek przepracowania co najmniej 12 miesięcy w okresie 24 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień złożenia wniosku o dofinansowanie. W związku z tym powinno mu zostać przyznana wnioskowana pomoc finansowa. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim wskazać należy, że Program Operacyjny "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich na lata 2007-2013" nie jest programem pomocy socjalnej związanym z funkcjonowaniem branży rybackiej w krajach członkowskich w latach ubiegłych, ma on bowiem zapewnić restrukturyzację gałęzi gospodarki i zmian w stosunku do stanu obecnego. Jego celem nie jest objęcie pomocą pracowników sektora rybackiego wykonujących pracę w okresach poprzednich, lecz ochrona socjalna pracowników sektora rybołówstwa dotkniętego skutkami realizacji programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich na lata 2007-2013". Pomoc uzyskana przez rybaków, którzy dopiero zamierzają trwale zaprzestać wykonywania zawodu rybaka pozwala łagodzić skutki zmian zachodzących w sektorze rybołówstwa, wynikających ze Wspólnej Polityki Rybackiej Wspólnoty Europejskiej. W przedmiotowej sprawie skarżący, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, faktycznie trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka w listopadzie 1999 r. Od tego czasu skarżący, aż do [...] listopada 2009 r. – kiedy ponownie został zatrudniony na statku rybackim – nie wykonywał zawodu rybaka. Zdaniem Sądu trafnie organy uznały, że zatrudnienie skarżącego na statku rybackim, na kilka dni przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, było podyktowane wyłącznie zamiarem uzyskania pomocy finansowej w formie wcześniejszej emerytury w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno – gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką". Potwierdza to okoliczność, że rozpatrywany w niniejszej sprawie wniosek z [...] listopada 2009 r. był drugim wnioskiem o dofinansowanie złożonym przez skarżącego na realizację operacji dotyczącej wcześniejszej emerytury. Pierwszy wniosek o dofinansowanie został złożony [...] września 2009 r., lecz w tym dniu skarżący nie wykonywał zawodu rybaka na statku rybackim, a zatem nie spełniał przesłanki o jakiej mowa w § 21 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia pomocowego tj. "pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim, co najmniej przez 10 lat". Zatem za uzasadnioną należało uznać argumentację organu, że skarżący po uzyskaniu informacji, że organ w toku prowadzonego postępowania bada, czy wnioskodawca jest rybakiem w rozumieniu art. 3 lit. b rozporządzenia nr 1198/2006 (tj. czy czynnie wykonuje zawód rybka), [...] listopada 2009 r. podjął zatrudnienie na statku rybackim, następnie zaś wycofał wniosek z [...] września 2009 r. i złożył wniosek z [...] listopada 2009 r. Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują na to, że działania skarżącego miały na celu stworzenie sztucznych warunków pozorujących spełnienie przesłanek przyznania dofinansowania w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno – gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką". W związku z powyższym, organy słusznie uznały, że w sprawie zachodzą wystarczające podstawy do zastosowania art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312 z 23 grudnia 1995 r., str. 1) w myśl którego – działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Jak to zostało wskazane wyżej, celem pomocy finansowej udzielanej w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno – gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" rybakom, którzy zamierzają trwale zaprzestać wykonywania zawodu rybaka jest ochrona socjalna pracowników sektora rybołówstwa dotkniętego skutkami realizacji Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich na lata 2007-2013", a więc łagodzenie skutków zmian zachodzących w sektorze rybołówstwa. W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego należy stwierdzić, że skarżący nie zaprzestaje wykonywać zawodu rybaka w związku ze zmianami zachodzącymi obecnie w sektorze rybołówstwa, lecz podjął zatrudnienie na statku rybackim w związku z ubieganiem się o wsparcie finansowe, celem spełniania jednego z kryteriów udzielania dofinansowania w ramach środka 1.5. W związku z tym, słuszne jest stanowisko organów, że działania skarżącego były skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w sprawie poprzez sztuczne stworzenie warunków celem uzyskania korzyści. W konsekwencji skarżącemu nie mogła zostać przyznana pomoc finansowa, pomimo, że pozornie spełnił on warunek wynikający z § 21 rozporządzenia pomocowego (w jego brzmieniu sprzed nowelizacji z 18 marca 2010 r.), interpretowanego w kontekście art. 3 lit. b rozporządzenia nr 1198/2006, tj. wykonywał zawód rybaka na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno – gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" na realizację operacji dotyczącej wcześniejszej emerytury. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że zarzuty skarżącego są chybione, natomiast organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, a wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.