V SA/Wa 2162/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-12-06
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca oszczędności w wysokości 8.000 zł, stałe dochody w łącznej wysokości 5.800 zł miesięcznie oraz majątek, może zostać uznana za osobę znajdującą się w stanie ubóstwa uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie tego prawa. Posiadanie oszczędności w kwocie 8.000 zł, stałe dochody w łącznej wysokości 5.800 zł miesięcznie oraz posiadany majątek nie powodują uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący W. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w związku ze skargą na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców dotyczącą obciążenia kosztami wydalenia cudzoziemca. Wnioskodawca oświadczył, że posiada dom o powierzchni 140 m2, mieszkanie o 42 m2, oszczędności w wysokości 8.000 zł, a jego dochody miesięczne wynoszą 4.000 zł (działalność gospodarcza) plus 1.800 zł (wynagrodzenie konkubiny). Sąd rozpoznał wniosek, analizując możliwości finansowe skarżącego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami wydalenia cudzoziemca; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W. Z. wezwany do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] czerwca 2010r. wystąpił z wnioskiem na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z konkubiną i dwójką małoletnich dzieci. Oświadczył, iż posiada dom o powierzchni 140 m2, mieszkanie o 42 m2 oraz oszczędności pieniężne w wysokości 8.000 złotych. Wyjaśnił także, iż utrzymuje się z dochodów z działalności gospodarczej w wysokości 4.000 złotych miesięcznie oraz wynagrodzenia za pracę konkubiny w wysokości 1.800 złotych miesięcznie.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie.
Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione.
Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których strona wnioskująca byłaby zobowiązana składają się w przedmiotowej sprawie wpis od skargi w wysokości 400 złotych (stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby.
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia ma fakt posiadania przez skarżącego oszczędności w wysokości 8.000 złotych oraz posiadany majątek i uzyskiwane stałe dochody. Wysokość oszczędności nie daje podstaw do przyjęcia twierdzenia, iż wnioskodawca jest osobą dla której poniesienie wydatku w postaci uiszczenia kosztów sądowych (wpis 400 złotych) nie jest możliwe bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest instytucją przewidzianą dla osób znajdujących się w stanie ubóstwa, dla których poniesienie wydatków sądowych nie jest możliwe bez uszczerbku w niezbędnym utrzymaniu, czego nie sposób powiedzieć o wnioskodawcy. Skoro zatem wnioskodawca posiada środki pieniężne w kwocie 8.000 złotych, to przeznaczenie ich części na wydatki związane z uiszczeniem wpisu sądowego i innych mogących powstać w przyszłości kosztów sądowych nie spowodowałoby uszczerbku dla koniecznego utrzymania, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Ponadto skarżący ujawnił w swoim oświadczeniu stałe dochody z umowy o pracę oraz działalności gospodarczej w łącznej wysokości 5.800 złotych. W związku z tym również z tego powodu, nie sposób uznać strony skarżącej za osobę, której sytuacja majątkowa nie pozwala na zapłatę kosztów sądowych.
Reasumując wysokość oszczędności oraz uzyskiwane stałe dochody i posiadany majątek, w żaden sposób nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło