V SA/Wa 2164/08

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi L. Z. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Wraz ze skargą na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych L. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach (zawartym w urzędowym formularzu PPF) L. Z. podał, że jest osobą bezrobotną i nie ma żadnych źródeł utrzymania. Wszystkie osoby pozostające wraz z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym (żona i 26-letni syn) również pozostają bez pracy. Skarżący posiada dom o powierzchni 32 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 22,80 ha. Nie dysponuje żadnymi oszczędnościami pieniężnymi ani jakimikolwiek przedmiotami wartościowymi. Wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień odnoszących się do stanu majątkowego, L. Z. w piśmie z 19 września 2008 r. wskazał, że aktualnie z ogólnej powierzchni gospodarstwa rolnego (25,97 ha) użytkuje rolniczo 23,15 ha (łąki i pastwiska niezbędne do hodowli bydła). Inwentarz żywy, według oświadczenia skarżącego, składa się z 6 sztuk bydła. Wnioskujący o przyznanie prawa pomocy stwierdził, że nigdy nie korzystał z pomocy społecznej. Miesięcznie na wyżywienie przeznacza 120 zł (na całą rodzinę), koszty zużywanej energii elektrycznej wynoszą zaś 50 zł (za 2 miesiące – okres rozliczeniowy). Skarżący nie posiada żadnych pojazdów mechanicznych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z treścią art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się z żądaniem zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Taki sposób sformułowania wniosku powoduje, że niezbędnym dla wydania orzeczenia w całości uwzględniającego zgłoszone żądanie jest ustalenie, iż wnioskujący o pomoc, ze względu na swoje ubóstwo, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów prowadzonego postępowania sądowego, a więc, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy w pełni odpowiada (jest zgodna) hipotezie normy zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyżej wskazane kryterium oceny zasadności przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgłoszony w niniejszym postępowaniu przez L. Z. wniosek uznać należało za uzasadniony. Ocena ta wynika przede wszystkim z tego faktu, że wnioskodawca prowadzi wspólnie wraz z żoną i dorosłym synem gospodarstwo domowe, jednak ani on, ani nikt inny z rodziny nie posiada stałego źródła dochodu. Możliwości finansowe skarżącego, będącego rolnikiem, powinny być, co do zasady, pochodną dochodów, jakie generuje znajdujące się w jego dyspozycji gospodarstwo rolne. Z oświadczeń przedstawionych przez wnioskującego o prawo pomocy wynika jednakże, że zarządzane gospodarstwo rolne ze względu na swoją wielkość, rodzaj upraw, jak i profil produkcji nie pozwala na uzyskanie dochodów w takiej wysokości, by możliwe było poczynienie określonych oszczędności, które mogłyby następnie zostać przeznaczone na uiszczenie kosztów sądowych w sprawie prowadzonej ze skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz ustanowienie zastępstwa procesowego. Zestawienie kwoty, jaką miesięcznie może dysponować wnioskodawca z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego z jego stałymi wydatkami (zakup żywności, uiszczenie opłat eksploatacyjnych gospodarstwa) dowodzi, że posiadane środki finansowe wystarczają wnioskodawcy jedynie na pokrycie podstawowych, bieżących kosztów utrzymania. Ponieważ wnioskujący o przyznanie prawa pomocy nie posiada przedmiotów wartościowych, ani zgromadzonych oszczędności nie jest możliwe by w ten sposób pozyskane być mogły środki potrzebne na prowadzenie sprawy przed sądem. Tak rozumiane względy nakazywały przyjąć, że składający wniosek nie ma możliwości samodzielnego wywiązania się z obowiązku poniesienia (jakichkolwiek) kosztów postępowania prowadzonego przed sądem administracyjnym. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.