V SA/Wa 2165/07
WyrokWSA w Warszawie2008-03-20
Skład orzekający: Ewa Wrzesińska-Jóźków, Małgorzata Dałkowska-Szary, Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami, pomimo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawczyni?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły umorzenia należności, ponieważ nie zaistniały przesłanki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ani nie wykazano szczególnych okoliczności uzasadniających umorzenie na podstawie art. 28 ust. 3a tej ustawy i § 3 rozporządzenia. Brak było podstaw do stwierdzenia, że opłacenie należności pozbawiłoby wnioskodawczynię i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a wnioskodawczyni posiadała stałe źródło dochodów i możliwość dalszego zarobkowania.Stan faktyczny
Skarżąca M. D. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z powodu trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezes ZUS odmówili umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności zadłużenia i możliwość dochodzenia należności. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym błędnej wykładni przepisów dotyczących umorzenia składek oraz braku uwzględnienia jej trudnej sytuacji życiowej i konstytucyjnego obowiązku opieki nad rodzinami niepełnymi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata koszty nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Protokolant - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2008 r. ze skargi M. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. L. z Kancelarii Adwokackiej w W. [...] tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy).
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (działający w imieniu Zakładu), w wyniku złożenia przez M. D. - Skarżącą w niniejszej sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (powoływanego dalej jako "Zakład") z dnia [...] kwietnia 2007 r., którą to decyzją odmówiono umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami w łącznej kwocie [...] zł.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Skarżąca pismem z dnia 5 lutego 2007 r. wniosła o umorzenie ww. należności wobec trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawczyni umorzenia należności z tytułu ww. składek. W motywach decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż Pani M. D. prowadziła działalność gospodarczą w okresie od 01.03.1996 r. do 30.04.2005 r. w zakresie pośrednictwa nieruchomości. Płatniczka zatrudniała pracowników. Niewywiązanie się z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia spowodowało, że na jej koncie powstała zaległość z tytułu należności składkowych za okres od 06.2003 r. do 04.2005 r. Zgodnie z obowiązującymi przepisami Zakład Ubezpieczeń Społecznych od nieopłaconych w terminie składek naliczył odsetki za zwłokę. Z ustaleń stanu faktycznego wynika, iż obecnie M. D. nie prowadzi działalności gospodarczej. Aktualnie zobowiązana zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od 01.04.2007 r. w charakterze sekretarki na !/4 etatu w M. [...]. Z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 250 zł brutto miesięcznie. Zgodnie z PIT-11 płatniczka w 2006 roku osiągnęła dochód w wysokości 1.458,00 zł, natomiast zgodnie z PIT-R za listopad 2006 r. uzyskała dochód z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich w wysokości 300 zł. Na podstawie zaświadczenia nr [...] z dnia [...] 02.2007 r. wystawionego przez Prezydenta Miasta K. ustalono, że M. D. nie figuruje w rejestrze podatników podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku od środków transportowych na terenie Gminy Miejskiej K.
Zobowiązana na dzień 20.02.2007r. nie posiadała zaległości podatkowych w Urzędzie Skarbowym K. (wg zaświadczenia nr [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego K.). M. D. nie ponosi wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania -opłacane są przez ojca J. D. Wnioskodawczyni jest rozwódką (przedłożono wyrok Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] 07.1996, sygn. akt [...]) wychowującą 15-letnią córkę -O. D. Od ojca -W. D. zostały zasądzone na rzecz córki alimenty w wysokości 300 zł miesięcznie. Na podstawie zgromadzonego materiału w sprawie ustalono, że zobowiązanej został przyznany do 31.08.2007 r. zasiłek rodzinny na córkę w wysokości 64 zł miesięcznie, natomiast we wrześniu 2006 r. pobierała dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie 100 zł. Ponadto O. D. otrzymywała w okresie od września do grudnia 2006 r. stypendium szkolne w formie refundacji poniesionych wydatków związanych z edukacją ucznia w wysokości 268 zł. Zgodnie z oświadczeniem M. D. korzysta z pomocy finansowej matki i brata, nie korzysta zaś z pomocy społecznej. Oświadczyła ponadto, że nie posiada nieruchomości ani wartościowego majątku ruchomego. W oparciu o powyższe ustalenia organ stwierdził, że brak jest przesłanek do stwierdzenia całkowitej nieściągalności, o której stanowi art. 28 ust. 2 u.s.u.s., będącej warunkiem koniecznym do tego, aby Zakład mógł brać pod uwagę możliwość umorzenia należności.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. D. powołała się na s woj ą trudną sytuację materialno-życiową. Podniosła, iż uregulowanie zobowiązań względem ZUS-u pozbawiłoby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Decyzją z dnia [...] maja 2007r. Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do przyjęcia, iż zachodzą warunki umorzenia należności składkowych określone w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia przesłanki całkowitej nieściągalności. Zadłużenie figurujące na koncie płatniczki nie było kierowane do przymusowego dochodzenia. A zatem Zakład ma nadal możliwość dochodzenia należności składkowych w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako dysponent środków publicznoprawnych powinien dysponować nimi z należytą ostrożnością i w związku z tym przez cały okres uprawniający zobligowany jest do podejmowania wszelkich działań zmierzających do wyegzekwowania należności z tytułu składek na ubezpieczenia. Odnosząc się natomiast do przesłanek umorzenia zawartych w art. 28 ust. 3a oraz rozporządzeniu w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek, organ stwierdził, że w/w przepis stanowi wyjątek od generalnej zasady umarzania należności w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony Zakład może umorzyć zaległości składkowe pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W niniejszej sprawie nie wskazano nadzwyczajnych zdarzeń, które uniemożliwiałyby uzyskiwanie przez wnioskodawczynię dochodu pozwalającego na uregulowanie zadłużenia względem Zakładu. M. D. pracuje i pobiera z tego tytułu wynagrodzenie. Co prawda płatniczka pracuje na 1/4 etatu, a otrzymywane zarobki nie są za wysokie- nie stoi to jednak na przeszkodzie w podjęciu dodatkowego zatrudnienia i pozyskiwania dochodu z innych źródeł. M. D. wspierana jest finansowo przez rodzinę: rodziców i brata. Pobiera zasiłek rodzinny przyznany na córkę, a jednocześnie nie korzysta z pomocy MOPS-u. Córka otrzymuje alimenty. W konkluzji Prezes ZUS stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie należności określone w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2007 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu i instancji.
Skarżąca zarzuciła, iż zaskarżona decyzja Prezesa ZUS narusza prawo i interes prawny skarżącej poprzez zaniechanie informowania strony o zaległości podatkowej i błędną wykładnię przepisów, na które strona powoływała się w odwołaniach do ZUS.
Jednocześnie zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do przedstawionego stanu faktycznego i materiału dowodowego art. 28 ust.3pkt 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych i § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, art.59 ust.2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art.71 ust.l Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997r.
- prawa proceduralnego poprzez niedopełnienie obowiązków i postępowanie wbrew zasadom przewidzianym w art. 7, 8, 9, 11, 12, 35§1, 77, 86, 107§ 3, 136, 156 §l pkt.2 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 kodeks postępowania administracyjnego a także art. 139 §l, 182 § li 2,187 §l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa.
W uzasadnieniu skargi M. D. podniosła, że w postępowaniu administracyjnym wykazała istnienie przesłanek umorzenia postępowania z art. 28 ust.3 pkt.3 usus. Powołała się na przyczyny zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej i stwierdziła, że Prezes ZUS nie wyjaśnił dlaczego nie spełnia przesłanek do umorzenia należności składkowych. Organ odwoławczy nie uwzględnił jej trudnej sytuacji materialnej i faktu, że nie posiada majątku, który podlegałby egzekucji. Nie wzięto także pod uwagę konstytucyjnego obowiązku szczególnej opieki nad rodzinami niepełnymi. W ocenie skarżącej nie wyjaśniono w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, nie dokonano bowiem z urzędu oględzin mieszkania, czy też przesłuchania bliskich, którzy pomagają skarżącej opierając rozstrzygnięcie jedynie na dowodach przedstawionych przez stronę. Zarzut nieważności decyzji skarżąca wywiodła z art. 156 § pkt. 5 kpa wskazując, że decyzja jest niewykonalna, bowiem skarżąca nie może zaspokoić wierzyciela -ZUS.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.").
Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku skarżącej z dnia 5 lutego 2007 r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu.
W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia, gdyż w tym względzie organ działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.".
Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącej. Organy orzekające w sprawie prawidłowo bowiem wskazały, że wobec skarżącej nie została spełniona przesłanka określona w art. 28 ust. 2 ustawy systemowej z uwagi na to, iż w stosunku do zainteresowanej, uzyskującej dochód nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 ww. rozporządzenia, gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. , w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Wskazać jednak należy, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 wymienionego rozporządzenia, także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on -ale nie musi- umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu.
Kierując się powyższym -zdaniem Sądu - Prezes ZUS prawidłowo uznał, iż skarżąca nie wykazała, ażeby w stosunku do niej miały zastosowanie przepisy omawianego rozporządzenia. Dokonując takiej oceny organ wziął pod uwagę, jak wynika z obszernego uzasadnienia skarżonej decyzji, całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. wszelkie dokumenty złożone przez stronę oraz wszelkie podniesione przez nią okoliczności. Do wszystkich tych okoliczności i dowodów organ odniósł się w decyzji, uzasadniając przy tym swoje stanowisko w sprawie w kontekście przesłanek mających tu zastosowanie, a uregulowanych w § 3 cyt. powyżej rozporządzenia.
Jak bowiem wynika z ustaleń dokonanych przez organy orzekające M. D. jest osobą młodą, wykształconą, nie cierpi na żadne przewlekłe choroby, posiada stałe źródło dochodów w postaci pracy zarobkowej i ma możliwość dalszego zarobkowania . Otrzymuje alimenty i zasiłek rodzinny na córkę. Mieszka wraz z córką w mieszkaniu rodziców, którzy pokrywają koszty związane z użytkowaniem mieszkania.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym również z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne.
Tym samym nie jest dowolnym wniosek organu, iż w przypadku skarżącej nie można stwierdzić, że zachodzą szczególne okoliczności związane z sytuacją rodzinną i stanem majątkowym, uzasadniające umorzenie zadłużenia mimo braku całkowitej nieściągalności (§ 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia).
W postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek ciężar dowodu w głównej mierze leży po stronie wnioskującego i to od jego inicjatywy należy przedstawienie dowodów oraz okoliczności, które winny świadczyć za uwzględnieniem wniosku o umorzenie. Skarżąca w postępowaniu administracyjnym pismem z dnia 7 lutego 2007r. została pouczona o przesłankach i podstawach prawnych wniosku o umorzenie należności składkowych oraz o obowiązku wykazania tych przesłanek .
Przy ocenie prawnej zaskarżonej decyzji nie mogły mieć natomiast żadnego znaczenia podnoszone przez skarżącą w skardze i w toku postępowania administracyjnego przyczyny oraz okoliczności związane z powstaniem przedmiotowego zadłużenia.. Przesłanki, na podstawie których organ może umorzyć należności z tytułu składek zostały omówione powyżej i nie wynika z nich, aby taka okoliczność mogła uzasadniać umorzenie.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że ustalenia i wnioski, jakie poczyniono przy wydawaniu decyzji mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), jak i prawa materialnego. Brak istnienia przesłanek zawartych w art. 28 ust. 1- 3a u. s.u.s. i ww. rozporządzeniu uniemożliwiał umorzenie należności.
Konkludując, w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tych zasad, które nakazują organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.).
Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego - Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.
Za całkowicie chybiony należy uznać zarzut nieważności decyzji oparty na przepisie art. 156 § 1 pkt 6 kpa. Przepis ten odnosi się do decyzji, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania z reguły wszelkie akty administracyjne mające charakter odmowny. Decyzja Prezesa ZUS utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu określonych składek ma charakter odmowny, nie nakłada na skarżącą żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. Brak jest zatem przymiotu wykonalności, co czyni zarzut bezprzedmiotowym.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło