V SA/Wa 2166/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-03-05

Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uwzględniając jego sytuację majątkową i dochody?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej i dochodowej. Mimo wezwań, nie przedstawił kompletnych dokumentów dotyczących dochodów, wydatków, posiadanych zasobów pieniężnych na rachunkach bankowych ani sposobu przekazywania środków przez rodziców, co uniemożliwiło rzetelną ocenę jego możliwości finansowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J. N. złożył skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W toku postępowania złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy, analizując przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty i oświadczenia dotyczące jego sytuacji majątkowej i dochodowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oraz radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oraz radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił J. N. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 19 stycznia 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw J. N. od ww. postanowienia. Tym samym w/w postanowienie zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast zgodnie z § 2 ww. artykułu w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, że obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu sądowym. Strona wnosząc sprawę do Sądu winna zatem liczyć się z kosztami z tym związanymi i gromadzić środki z dochodów uzyskiwanych w dłuższym czasie. Należy stwierdzić, iż ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z rodzicami i dorosłym bratem. Oświadczył, iż jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 2,211 ha, działki leśnej o powierzchni 0,4287 ha i lasu o powierzchni 0,7272 ha, posiada również w ¼ części budynek mieszkalny o pow. 34 m2. Rodzice skarżącego są właścicielami nieruchomości zabudowanej budynkiem gospodarczym o pow. 150 m2 i domem o pow. 110 m2. Skarżący podał, że nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Wyjaśnił, że cała rodzina utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych ojca w wysokości 1214,26 złotych i matki 716,12 złotych oraz dochodów z gospodarstwa rolnego w wysokości 150 złotych. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 30 listopada 2011 r. wezwano skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pismem z 15 grudnia 2011 r. (data nadania) wnioskodawca nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym wskazał, iż jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 2,211 ha, a łącznie uprawia (dzierżawa) ok. 15 ha gruntów, natomiast dopłaty pobiera do 5,86 ha gruntów. Wyjaśnił, że produkcja rolnicza jest nieopłacalna i w związku z tym nie posiada środków finansowych na lekarstwa. Do pisma załączył decyzje przyznające płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 (2891,41 złotych) i 2010 (3691,58 złotych) oraz dokumentację medyczną i kserokopię złożonego już formularza PPF. Natomiast wraz ze sprzeciwem nadesłał fakturę i paragon za leki oraz dwa zaświadczenia lekarskie. Dokonują analiz zebranych dokumentów należy podnieść, że wnioskodawca dokonał odpowiedzi na część postawionych pytań, jednakże nie wykazał dokumentami wysokość uzyskiwanych przez niego i jego rodzinę dochodów, nie wykazał również czy posiadają zasoby pieniężne zgromadzone np. na rachunku bankowym, jakie ponoszą wydatki i w jakiej wysokości, jak również nie wykonał drugiej części zarządzenia, tj. nie nadesłał wszystkich wskazanych dokumentów, np. wyciągów z rachunków bankowych, odcinków emerytur rodziców. W związku z powyższym należy stwierdzić, że na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia nie sposób dokonać rzetelnej oceny możliwości ponoszenia przez niego kosztów wpisu sądowego i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, w szczególności wobec braku odpowiedzi na pytania o dochodach i posiadanych środkach pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym. W orzecznictwie podnosi się, że kwestia posiadania środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym jest istotna dla oceny możliwości finansowych strony ubiegającej się o prawo pomocy, wobec czego wyjaśnienia w tym zakresie winny być zgodne ze stanem rzeczywistym i wyczerpujące, tj. w pełni obrazować stan jej pieniężnego posiadania (por. postanowienie NSA z 24 stycznia 2007 r., sygn. akt. I GZ 3/07). Skarżący w odpowiedzi na wezwanie nadesłał jedynie dokumentację medyczną i dwie decyzje przyznające płatności do gruntów rolnych. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, iż skarżący mimo wezwania nie złożył oświadczenia odnoszącego się do ponoszonych miesięcznych wydatków, nie nadesłał również odcinków emerytur rodziców wraz z informacją w jaki sposób przekazywane są środki finansowe (gotówka, przelew) oraz wyciągu z posiadanego rachunku bankowego i ewentualnie innych rachunków bankowych jeżeli takowe posiada jego rodzina. Nie można również uznać za odpowiedź na pytanie o zasoby pieniężne lokowane na rachunkach bankowych oświadczenia wnioskodawcy – złożonego w piśmie z 15 grudnia 2011 r. – iż nie posiada pieniędzy, albowiem w subiektywnej ocenie wnioskującej strony ewentualnie posiadane zasoby pieniężne gromadzone na rachunku bankowym nie muszą być tożsame z "oszczędnościami" lub majątkiem w potocznym tego słowa znaczeniu. Poza tym dla rozpoznania wniosku o prawo pomocy nie jest tylko istotne jaka jest wysokość środków zgromadzonych na rachunku bankowym, ale również jak wygląda obrót tymi środkami, czy strona nie wyzbywa się środków w związku z wezwaniem do złożenia oświadczenia w tym zakresie. Dokonując ponownego rozpoznania wniosku stwierdzić należy, że skarżący mimo wezwania nie nadesłał żądanych dokumentów. W związku z tym nie można ustalić jakie i w jakiej wysokości osiąga dochody oraz na jaki cel ponosi wydatki. W niniejszej sprawie zdaniem Sądu wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy. Na marginesie należy odnieść się do wniosku skarżącego zawartego w sprzeciwie o zawieszenie postępowania. Z informacji posiadanych przez sąd decyzje o których wspomniał skarżący w sprzeciwie uprawomocniły się, w związku z powyższym wniosek skarżącego nie będzie przedmiotem rozważań sądu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło