V SA/Wa 2168/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz –Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Sławomir Kozik, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi "M." Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej o odmowie przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2013 roku; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz "M." Sp. z o.o. z siedzibą w C. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi, wniesionej przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej jako Skarżąca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], wydanej w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r. odmówił przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Spółce z o.o. [...]. Pismem z dnia [...] października 2010 r. Spółka wniosła odwołanie od decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] września 2010 r., działającego jako organ pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie. Dyrektor Izby Celnej w W. po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Decyzję tę doręczono Stronie skarżącej w dniu 12 kwietnia 2011 r. i z tym dniem stała się ona ostateczna. Pismem z dnia [...] października 2012 r. Spółka, powołując się na art. 240 § I pkt 11 i art. 241 § 2 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zwanym dalej "TSUE") z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C- 213/11, C-214/11, C-217/11, wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. We wniosku Strona skarżąca odwołała się do treści wyroku TSUE wskazując, iż przepisy art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych jako przepisy techniczne wymagające stosownej notyfikacji skierowanej do Komisji Europejskiej, na podstawie art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204, z późn. zm.). Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., a następnie - po przeprowadzeniu postępowania dowodowego - decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. odmawiającej przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...], udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. W uzasadnieniu decyzji organ zezwalający I instancji zauważył, że w dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, z późn. zm.). Tym samym stosownie do art. 144 powołanej ustawy - utraciła moc ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27, z późn. zm.), z wyjątkiem regulacji wyraźnie w tym przepisie wskazanych. Stosownie do art. 8 ustawy o grach hazardowych, do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, nie mogą być przedłużane, a zatem, w świetle powyższych przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, jest niedopuszczalna. Organ wskazał, że jego zdaniem nie zaszły okoliczności, które w myśl art. 240 § 1 i art. 245 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa skutkowałyby uchyleniem ostatecznej decyzji objętej wnioskiem Skarżącej. Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. Spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła: 1) rażące naruszenie przepisu art. 240 § 1 pkt 11 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez odmowę uchylenia decyzji ostatecznej pomimo tego, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej miał wpływ na treść decyzji ostatecznej; 2) naruszenie fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej , uregulowanych w traktacie z Lizbony zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z dnia 13 grudnia 2007 r" zwanym Traktatem o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej Dz. U. z 2009 r. Nr 2032, poz. 1569) oraz naruszenie art. 2, art. 31 ust. 3 w związku z art. 22, art. 61. art. 7 Konstytucji RP, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, która została uchwalone z pominięciem procedury notyfikacji, a zatem w sposób bezprawny i jako taka nie obowiązuje. Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], wydanej w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ podtrzymał argumenty zawarte w decyzji poprzedzającej, podkreślając, że w jego ocenie powołany przez Stronę skarżącą w uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania wyrok Trybunału Sprawiedliwości UH w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11, nie ma wpływu na treść wydanej decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. Wskazać należy, iż Trybunał Sprawiedliwości UE nie stwierdził niezgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z prawem Unii Europejskiej. [...] sp. z o.o. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2014 r., wydanej w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] kwietnia 2011 r., wnosząc o jej uchylenie. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 z p. zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W tej sytuacji Sąd rozpoznając sprawę uznał, że jest zasadnym uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], wydanej w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] kwietnia 2011 r., z uwagi na treść przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Uchylenie decyzji lub postanowienia z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego nastąpi w wypadku stwierdzenia jednej z przesłanek tego wznowienia określonych w odpowiedniej ustawie procesowej. Chodzi tu głównie o przesłanki wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 i art. 145a § 1 k.p.a. oraz w art. 240 § 1 pkt 1-8 ustawy- Ordynacja podatkowa. Należy przy tym podkreślić, że naruszenie prawa będące podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (patrz: komentarz do art. 145 p.p.s.a, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, K. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2011). Sąd pragnie też wskazać, na co też zwraca uwagę doktryna (patrz J. Borkowski w aprobującej glosie do wyroku NSA z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1628/08, OSP 2011, z. 2), że art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. nie może być wykładany jako samodzielna podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji, bo jest to jedynie norma odsyłająca, a "naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego" muszą być ustalane na podstawie regulacji zawartych w ustawach odrębnych. W literaturze przeważa pogląd, że sąd administracyjny jest obowiązany uchylić decyzję (postanowienie), jeżeli stwierdzi jedną z przesłanek wznowienia postępowania (patrz: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., 2007, s. 452, 453 i T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu..., 2005, s. 453). Podobne stanowisko zajmuje T. Kiełkowski (patrz: Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, PPP 2008, nr 4, s. 59 i n.). Autor przyznaje, że termin "naruszenie prawa", użyty w art. 145 § 1 pkt 1 lit. bp.p.s.a., można kojarzyć wyłącznie z sytuacją, w której organowi orzekającemu w sprawie administracyjnej można zarzucić działanie sprzeczne z obowiązującymi go przepisami prawa procesowego lub wyjątkowo materialnego. Autor uważa, że za przyjęciem, iż każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego może być przesłanką uchylenia decyzji przez sąd, przemawia również to, że takie rozwiązanie przyspieszy i uprości osiągnięcie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (tamże, s. 62). Zbliżone stanowisko zajmuje J.P. Tarno (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..., 2008, s. 360–361). Natomiast NSA w wyroku z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2045/04 (M. Pod. 2006, nr 3 s. 45), zajął odmienne stanowisko i uznał, że uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na zaistnienie okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania administracyjnego możliwe będzie wówczas, gdy przesłanką tego wznowienia było naruszenie prawa. Podobny pogląd NSA sformułował w tej kwestii m.in. w wyrokach z dnia 23 września 2004 r. (sygn. akt I FSK 641/04, LEX nr 133764) oraz z dnia 25 listopada 2005 r.(sygn. akt I FSK 306/05, LEX nr 187617). Stanowisko przyjęte w przywołanych wyrokach należy uznać za słuszne. Podzielając powyższy pogląd należy wskazać, że zasadność uznania, iż art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. dotyczy tylko tych podstaw wznowienia postępowania, które są tożsame z "naruszeniem prawa", potwierdzają wnioski wypływające z wykładni gramatycznej tego przepisu. Uzasadniony wydaje się także pogląd, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., jako unormowanie określające jedną z podstaw orzeczenia sądu administracyjnego, nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej (patrz: komentarz do art. 145 p.p.s.a, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, K. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu....). Przepis art. 240 § 1 pkt 3ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613 z p. zm., dalej jako O.p.) stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132 tej ustawy. Przepis art. 130 § 1 pkt 6 O.p. z kolei stanowi, że pracownik urzędu gminy (miasta), starostwa, urzędu marszałkowskiego, izby skarbowej, Biura Krajowej Informacji Podatkowej, funkcjonariusz celny lub pracownik urzędu celnego, izby celnej, urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz członek samorządowego kolegium odwoławczego podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Z akt administracyjnych, przesłanych przy skardze przez organ do tut. Sądu wynika, że decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], wydana - po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego - w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], została wydana przez R. M., który z kolei był osobą biorącą udział w wydaniu decyzji z dnia [...] września 2010 r. nr [...], poprzedzającej decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r., o czym świadczy jego podpis i pieczęć imienna widniejąca na tej decyzji, R. M. podpisał bowiem tę decyzję, co wypełnia – zdaniem Sądu – przesłankę wskazaną w cyt. przepisie art. 130 § 1 pkt 6 O.p. Trzeba też wskazać, że Dyrektor Izby Celnej w W. - wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2014 r. – nie zauważył, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem cyt. przepisu art. 130 O.p., gdyż osoba, która brała udział w wydaniu decyzji z dnia [...] września 2010 r. nr [...], która następnie została utrzymana w mocy decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], wydała decyzję w trybie nadzwyczajnym, dokonując oceny zgodności z prawem tej decyzji, działając tym samym z naruszeniem art. 240 § 1 pkt 3 O.p. Tym samym – przy rozpoznaniu wniosku Skarżącej – organ winien przeprowadzić to postępowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa procesowego, określonego przepisami ustawy Ordynacja podatkowa. Z uwagi na powyższe, nie przesądzając ostatecznego merytorycznego wyniku sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. Odnośnie do wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także wynagrodzenie pełnomocnika (w tym przypadku radcy prawnego / adwokata) reprezentującego stronę skarżącą, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 457 zł, stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego (200 zł) oraz wynagrodzenia radcy prawnego/adwokata (240 zł), jak również zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).