V SA/Wa 217/11
WyrokWSA w Warszawie2011-05-27
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Beata Krajewska, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę na postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia, jest uprawniony do merytorycznej oceny postanowienia, które zostało objęte tym niedopuszczalnym zażaleniem, lub do oceny dopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę na postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia, jest uprawniony jedynie do oceny formalnej poprawności tego postanowienia. Sąd nie może dokonywać merytorycznej oceny postanowienia, które zostało objęte niedopuszczalnym zażaleniem, ani oceniać dopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ takie kwestie wykraczają poza zakres kontroli sądowej w przypadku zaskarżenia postanowienia o niedopuszczalności zażalenia.Stan faktyczny
Skarżący M. T. złożył skargę na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie z czerwca 2010 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela. Prezes ZUS uznał zażalenie za niedopuszczalne na podstawie art. 83c ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, mimo że skarżący podniósł zarzuty dotyczące m.in. określenia osoby zobowiązanej, braku doręczenia wezwań, naliczenia odsetek i przedawnienia. Skarżący domagał się uchylenia postanowienia o niedopuszczalności zażalenia i zmiany postanowienia z czerwca 2010 r. poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na wyrok NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...].11.2010r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie z [...] czerwca 2010r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela (Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) do zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych nr [...]. Postanowienie wydano na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r Nr 98, poz.1071 ze zm.), dalej: k.p.a. W jego uzasadnieniu Prezes ZUS podał, że w treści zaskarżonego zażaleniem postanowienia zawarte zostało pouczenie o niedopuszczalności zażalenia w związku z brzmieniem art. 83c ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), dalej; u.s.u.s. Mimo to dłużnik złożył zażalenie na stanowisko wierzyciela, w którym podniósł zarzuty nieprawidłowego – jego zdaniem – określenia w tytułach wykonawczych osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku, braku doręczenia wezwań do zapłaty, nieprawidłowego naliczenia odsetek oraz przedawnienia zobowiązań wymienionych w tytułach wykonawczych. Jednak w badanym stanie prawnym zażalenie jest niedopuszczalne, dlatego też organ nie może rozważać merytorycznej poprawności zaskarżonego postanowienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zmianę poprzez uwzględnienie jego wniosków i umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi M. T. w zasadzie nie przytacza argumentów przeciwko postanowieniu z [...].11.2010r., lecz kwestionuje prawidłowość prowadzenia przeciwko niemu egzekucji i w dalszym ciągu zwalcza merytorycznie stanowisko wierzyciela zawarte w postanowieniu z [...] czerwca 2010r. nr [...]. Na poparcie swego stanowiska powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.05.2008r. IIFSK 456/2007, w którym sąd ten stwierdził, że: "Prawo do kontroli prawidłowości niezaskarżalnego odrębnie postanowienia ZUS daje zobowiązanemu dopiero na etapie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi."
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei zgodnie z treścią art. 135 sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Badając skargę z tego punktu widzenia należy stwierdzić, ze nie jest ona zasadna.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że art. 83c ust. 2 u.s.u.s. wskazuje jednoznacznie, że od wydanych w tracie postępowania egzekucyjnego od postanowień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje. Stanowisko takie znajduje również potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 6 kwietnia 2006r. ( sygn. akt II FSK 474/20050), w którym sąd ten wskazał, że wyłączenie trybu zaskarżenia zażaleniem wydanego w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowienia ZUS w sprawie stanowiska wierzyciela, zawarte w art. 83c ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dotyczy każdego postępowania egzekucyjnego niezależnie od tego, który organ egzekucyjny postępowanie to prowadzi. Dlatego też słusznie organ uznał zażalenie na postanowienie ZUS w przedmiocie stanowiska wierzyciela, na podstawie art. 134 w w zw. z art. 144 k.p.a. za niedopuszczalne.
W dalszej kolejności należy wyjaśnić skarżącemu, iż przedmiotem skargi, a zatem i oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, jest tylko i wyłącznie postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia, nie może zaś nim być ocena zasadności postanowienia tym niedopuszczalnym zażaleniem objętego, a tym bardziej kwestie związane z dopuszczalnością prowadzenia egzekucji w ogóle oraz ewentualnego przedawnienia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi. Wbrew twierdzeniom skarżącego prawa, a nawet obowiązku przeprowadzenia takiej kontroli z urzędu przez wojewódzki sąd administracyjny w trakcie rozpoznawania skargi na postanowienie o niedopuszczalności zażalenia nie można wywieść z cytowanego w skardze wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.05.2008r. IIFSK 456/2007. Możliwość taką NSA widzi, na podstawie art. 135 p.p.s.a., ale w przypadku zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego postanowienia wydanego przez organ odwoławczy na skutek rozpoznania zażalenia od postanowienia wydanego przez organ egzekucyjny, a nie, jak w niniejszej sprawie poprzez skarżenie postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia. Treść art. 135 k.p.a. nie daje podstaw do kontroli zasadności postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, ani tym bardziej innych aktów merytorycznych wydawanych w prowadzonym przeciwko skarżącemu postępowaniu egzekucyjnym, albowiem w kontekście przedmiotu niniejszej sprawy nie mieszczą się one w sprecyzowanej w tym przepisie definicji "granic danej sprawy". Zaskarżone postanowienie jest postanowieniem formalnym, bo stwierdzając niedopuszczalność zażalenia, zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania tego środka. Ocena zgodności z prawem omawianego rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania, stąd podnoszone w skardze kwestie dotyczące istoty sprawy na tym etapie postępowania nie mogą być brane pod uwagę. Z kolei prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów art. 134 k.p.a. i art. 83c ust. 2 u.s.u.s., nie sposób zakwestionować.
Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło