V SA/Wa 2171/21

PostanowienieWSA w Warszawie2021-04-09

Skład orzekający: Michał Podsiadło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który pierwotnie uznał się za niewłaściwy do rozpoznania skargi na decyzję ZUS, jest związany postanowieniem innego WSA o przekazaniu sprawy, jeśli po wydaniu tego postanowienia nastąpiła zmiana przepisów prawnych dotyczących właściwości rzeczowej sądów administracyjnych?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania skargi, mimo wcześniejszego postanowienia innego WSA o przekazaniu sprawy. Sąd uznał, że zmiana stanu prawnego, która nastąpiła po wydaniu postanowienia o przekazaniu, a konkretnie wejście w życie rozporządzenia zmieniającego zasady właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, spowodowała, że sąd nie jest już związany wcześniejszym postanowieniem. Właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, w związku z przepisami dotyczącymi COVID-19, została przypisana sądowi, na którego obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę, co w tym przypadku wskazywało na Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Stan faktyczny
D. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdzającą uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej zwolnienia z opłacenia składek. WSA w Krakowie postanowieniem z 28 września 2020 r. przekazał sprawę do WSA w Warszawie. WSA w Warszawie, rozpatrując sprawę na posiedzeniu niejawnym, stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do WSA w Krakowie, powołując się na zmianę przepisów prawnych.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono niewłaściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazano sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie jako miejscowo właściwemu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Michał Podsiadło po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: stwierdzić swoją niewłaściwość i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie jako miejscowo właściwemu. 1. Pismem z 13 sierpnia 2020 r. D. S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w sprawie dotyczącej zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. 1.1. Postanowieniem z 28 września 2021 r. o sygn. akt I SA/Kr 875/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie według właściwości. 2. Do dnia wydania niniejszego postanowienia nie wyznaczono w tej sprawie terminu posiedzenia w celu jej merytorycznego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 3. Zgodnie z art. 59 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym. 4. Na podstawie art. 13 § 2 i 3 p.p.s.a., do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Jednak Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. 4.1. Stosownie do § 1 ust. 2 lit. "b" rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1773 i z 2021 r. poz. 426), rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.), przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Przepis ten wszedł w życie z dniem 16 marca 2021 r., a zatem już po wniesieniu skargi. 4.2. W dniu wniesienia skargi oraz w dniu postanowienia o przekazaniu sprawy według właściwości z 28 września 2020 r., właściwym do rozpoznania skargi był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, albowiem siedzibą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest Warszawa. 4.3. Zgodnie z art. 14 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny właściwy w chwili wniesienia skargi pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. 4.4. W ocenie Sądu, takim przepisem jest § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 marca 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. poz. 426), które weszło w życie 16 marca 2021 r. Przepis ten stanowi, że sprawy w których skargi zostały wniesione przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i postępowanie nie zostało zakończone, rozpoznaje wojewódzki sąd administracyjny właściwy w rozumieniu tego rozporządzenia, z wyjątkiem spraw, w których wyznaczono termin posiedzenia. 5. Z akt sprawy wynika, że skarżący zamieszkuje w Witanowicach w województwie małopolskim. W związku z tym, mając na uwadze § 1 pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72 poz. 652, ze zm.) i przytoczone wcześniej przepisy, należało uznać, że do rozpoznania niniejszej sprawy – z dniem 16 marca 2021 r. – właściwy stał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. 6. W ocenie Sądu, zmiana stanu prawnego wynikająca z wejścia w życie opisanego wyżej rozporządzenia, w tym jego § 2, skutkuje tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie jest już związany postanowieniem o przekazaniu sprawy wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, jak to by mogło wynikać z art. 59 § 2 p.p.s.a. Przepis ten ma bowiem na celu uniknięcie sporu kompetencyjnego wynikającego z różnic w interpretacji obowiązujących przepisów o właściwości lub różnic w ocenie stanu faktycznego. Nie obejmuje on zatem przypadków – takich jak zaistniały w tej sprawie – w których po wydaniu postanowienia o przekazaniu doszło do zmiany prawa skutkującej zmianą właściwości sądu administracyjnego. Z tych przyczyn, na podstawie art. 59 § 1 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło