V SA/Wa 2175/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Dorota Mydłowska po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2017 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" S. A. w C. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 15 grudnia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 2175/16 "[...]" S. A. w [...], dalej "skarżąca", "strona" lub "spółka" wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazała, iż jej kapitał akcyjny wynosi 3.261.780 zł. Spółka posiada środki trwałe o wartości 13.151.742,15 zł. W ostatnim roku obrotowym skarżąca osiągnęła zysk w wysokości 6.199.342,31 zł. Spółka posiada rachunek bankowy ze stanem konta: 2.647,47 zł. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w dniu 2 października 2013 r. ogłoszono upadłość Spółki z możliwością zawarcia układu. Aktualnie skarżąca realizuje układ zaspokajając wierzycieli układowych według określonego planu spłat zatwierdzonego przez Sąd Rejonowy dla [...] we [...]. Podniesiono przy tym, iż Spółka osiąga z działalności gospodarczej kwoty umożliwiające jedynie realizację rat układowych i nie ma możliwości uzyskania dodatkowych przychodów na uiszczenie wpisu sądowego. Spółka oświadczyła, że do sierpnia 2017 r. osiągnęła przychody w wysokości 10.200.880,29 zł i poniosła koszty ich uzyskania w wysokości 7.869.708,82 zł, raty układowe wyniosły 617.394,73 zł, a raty poza układowe wobec podmiotów publicznoprawnych wyniosły 640.699 zł. Wykazane w sprawozdaniu finansowym pozostałe przychody operacyjne to umorzona część wierzytelności układowych, która nie stanowi przepływów finansowych. Do wniosku skarżąca załączyła rachunek zysków i strat (kalkulacyjny i porównawczy) oraz bilans według stanu z sierpnia 2017 r. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym referendarz sądowy uznał, iż sytuacja finansowa skarżącej spółki nie pozwala na zastosowanie przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Skarżąca spółka wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia (jeden sporządzony prezes pełnomocnika drugi przez organy spółki), wnosząc o uchylenie postanowienia referendarza sądowego oraz przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie, stan finansowy skarżącej spółki nie uzasadnia przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 259 § 1 p.p.s.a., od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym – art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a. Ustanawiając przesłankę udzielenia takiego wsparcia ustawodawca wskazał w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., że jest nią brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zaznaczając jednocześnie, że wykazanie powyższego spoczywa na wnioskodawcy. Ponadto, przedmiotowe dofinansowanie Strony ze środków publicznych możliwe jest tylko w rzeczywiście wyjątkowych przypadkach, bowiem nawet spełnienie wskazanej w powołanym przepisie przesłanki nie obliguje do uwzględnienia żądania. Powyższe koreluje z zasadą wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony postępowania sądowego zobowiązane są do ponoszenia jego kosztów, a odstępstwo od powyższego przewidują przepisy szczególne, tj. te odnoszące się do instytucji prawa pomocy. Zdaniem Sądu referendarz sądowy po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej spółki prawidłowo stwierdził, iż nie sposób uznać, że znajduje się w sytuacji finansowej, która wyklucza możliwość uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 18.550 zł. Referendarz prawidłowo uznał, iż okoliczność, że spółka spłaca wierzycieli układowych według planu spłat określonego w zatwierdzonym przez Sąd układzie w postępowaniu układowym z możliwością zawarcia układu nie oznacza wprost, że znajduje się w sytuacji majątkowej i finansowej uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych. Należy zauważyć, iż spółka oświadczyła, że w 2017 r. raty układowe wynoszą 617.394,73 zł, a raty poza układowe – 640.699 zł. Z oświadczenia złożonego przez spółkę na urzędowym formularzu PPPr wynika, że do sierpnia 2017 r. przychody spółki były wyższe od kosztów działalności o 2.331.171,47 zł. Prawidłowo referendarz uznał, że wykazane w sprawozdaniu finansowym pozostałe przychody operacyjne to umorzona część wierzytelności układowych, która nie stanowi przepływów finansowych mają znaczenie dla sytuacji finansowej spółki, ponieważ oznacza faktyczne obniżenie zobowiązań wobec wierzycieli w związku z zawartym układem w postępowaniu układowym. Podnieść należy, iż z przedłożonego do akt niniejszej sprawy rachunku zysków i strat (wariant kalkulacyjny i porównawczy) wynika, że od początku 2017 r. do sierpnia 2017 r. spółka uzyskała zysk netto w wysokości 2.331.171,47 zł, co przekracza oświadczoną we wniosku wysokość rat układowych i rat poza układowych, które łącznie stanowią kwotę 1.258.093,73 zł. Za ostatni rok obrotowy spółka wykazała zysk w wysokości 6.199.342,31 zł. Podkreślić również należy, że spółka posiada duży majątek. Zgodnie z bilansem według stanu w sierpniu 2017 r. posiadała aktywa trwałe w wysokości 13.275.678,92 zł, w tym grunty (2.584.730,07 zł), budynki, lokale, obiekty (7.172.094,74 zł), urządzenia techniczne i maszyny (2.371.726,30 zł), środki transportu (393.550,36 zł), środki trwałe w budowie (769.500 zł), przy czym według stanu na początek roku sprawozdawczego przedstawiały one wartość 342.000 zł. Skarżąca posiada również udziały i akcje (10.100 zł). Wykazane w bilansie aktywa obrotowe przedstawiają wartość 4.100.253,78 zł, w tym między innymi należności krótkoterminowe z tytułu dostaw i usług wynoszą 2.996.207,84 zł. Zgodnie z bilansem spółka posiada środki pieniężne i inne aktywa pieniężne w wysokości 17.256,15 zł. Po stronie pasywów w bilansie strona wykazała stratę za poprzednie lata oraz zysk za ostatni rok sprawozdawczy. Wykazała również zobowiązania i rezerwy na zobowiązania w łącznej wysokości 50.164.185,36 zł. Zasadnie referendarz stwierdził, że w wyniku postępowania upadłościowego zakończonego zawarciem układu z wierzycielami, postępowania zabezpieczające i egzekucyjne, które były prowadzone przeciwko dłużnikowi w celu spłaty długu objętego układem ulegają umorzeniu, z mocy prawa. Tytuły wykonawcze i egzekucyjne, czyli dokumenty stwierdzające istnienie roszczenia nadającego się do egzekucji, jeżeli zostały objęte układem z mocy prawa tracą wykonalność. Odnoszą się do wniosku skarżącej zawartym w sprzeciwie o przesłuchanie reprezentanta spółki oraz pozyskania informacji/dokumentacji z sądu upadłościowego należy wyjaśnić, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z powyższego wynika, iż w sprawie nie ma możliwości przesłuchania świadka, natomiast dokumentację z sądu upadłościowego powinna przedstawić spółka ponieważ w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy to skarżąca powinna wykazać swoją sytuację majątkową. Referendarz, ani Sąd nie ma obowiązku wyręczać wnioskodawcy w tym zakresie, w szczególności gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast fakt, że pełnomocnik nie może reprezentować skutecznie stronę z powodów zdrowotnych powinno skłonić stronę do jego zmiany bądź wyznaczenia jego zastępcy (pełnomocnika substytucyjnego). Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że prawidłowo referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w szczególności, że spółka prowadzi działalność gospodarczą, uzyskuje zysk z tej działalności, nie zalega z płatnością rat układowych, posiada majątek zarówno trwały jak i obrotowy. Z przedstawionych powodów Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 260 p.p.s.a.