V SA/Wa 2182/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 25 sierpnia 2016 r. – data stempla pocztowego) skarżący P. W. (reprezentowany przez adwokata B. G.) zażądał zwolnienia od kosztów sądowych, podnosząc, iż nie jest w stanie ich uiścić. Z informacji podanych we wniosku wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jego jedynym źródłem dochodów jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.850 zł netto miesięcznie. Jako składniki majątku skarżący wymienił współwłasność mieszkania o powierzchni 56 m kw (znajdującego się w Warszawie) i wartości ok. 270.000 zł oraz działkę budowlaną o powierzchni 2,5 tysięcy m kw (położoną w G. nad P.) i wartości 70.000 zł. Natomiast do miesięcznych wydatków skarżący zaliczył: czynsz najmu – 700 zł, opłaty za media 150 zł, koszty wyżywienia i utrzymania – 700 zł. Skarżący dodał też, że jest obciążony kredytem hipotecznym w wysokości 20.000 zł. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia starszego referendarza sądowego, pełnomocnik skarżącego (pismem Sądu z 5 września 2016 r.) został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez przedstawienie następujących dokumentów: a) zeznania podatkowego skarżącego za 2015 rok, b) zaświadczenia pracodawcy skarżącego o wysokości jego miesięcznego wynagrodzenia za pracę, c) dokumentów potwierdzających podaną w rubrykach nr 5 i nr 11 formularza PPF informację o udzielonym skarżącemu kredycie hipotecznym oraz miesięcznych wydatkach związanych z jego spłatą (np. kopia umowy kredytowej oraz, harmonogram spłaty rat kredytu), d) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych (w tym lokat i kont dewizowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie operacje dokonywane w ww. okresie, e) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon) oraz innych obciążeń. Ponadto wezwano pełnomocnika skarżącego do udzielenia w ww. terminie informacji, czy skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą, a jeżeli tak, to zobowiązano pełnomocnika skarżącego do przedstawienia dokumentów potwierdzających wysokość dochodów (straty) uzyskanych przez skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w roku 2015 oraz w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 lipca 2016 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, przy piśmie z 21 września 2016 r. pełnomocnik skarżącego nadesłał: - wydruk zeznania podatkowego skarżącego za rok 2015 (PIT-36L) wraz z załącznikiem PIT/B, z którego wynika, że w roku ubiegłym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący osiągnął dochód w wysokości 4.044,27 zł przy przychodzie w kwocie 94.966,18 zł, - kserokopię zaświadczenia z 19 września 2016 r. o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, wskazującego, iż średnie miesięczne wynagrodzenie skarżącego za pracę wynosi 1.850 zł brutto, - mało czytelny wydruk zdjęcia zawiadomienia o zmianie wysokości opłat za mieszkanie, - kserokopie prognoz zużycia energii elektrycznej, z których wynika, że opłata za energię elektryczną za okres 2 miesięcy wynosi ok. 219 zł, - wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wskazujący, iż skarżący z dniem 9 czerwca 2016 r. został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej. W ww. piśmie z 21 września 2016 r. pełnomocnik skarżącego poinformował, że harmonogram spłaty rat kredytu skarżący otrzyma dopiero w dniu 26 września 2016 r. i wobec tego wniósł o wydłużenie terminu na jego przedłożenie. Dotychczas nie przedstawił przedmiotowego dokumentu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). Natomiast stosownie do treści art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, a mianowicie strona skarżąca (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym jej odpowiedź jest niepełna. Otóż pełnomocnik skarżącego w piśmie z 21 września 2016 r. nie odniósł się w ogóle do kwestii posiadania przez skarżącego rachunków bankowych (w tym lokat bądź kont dewizowych), do czego został zobowiązany w wezwaniu Sądu z 5 września 2016 r. (lit. d). Zatem na etapie rozpoznawania niniejszego wniosku, nie jest wiadome czy skarżący dysponuje rachunkami bankowymi, a jeżeli tak, to iloma, jakie środki są na nich zgromadzone i jakie transakcje były wykonywane na tych rachunkach w okresie ostatnich trzech miesięcy. W tym miejscu podnieść należy, że to sprawą skarżącego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, a Sąd (referendarz sądowy) nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych strony skarżącej nie są znane. Niedopełnienie obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt l OZ 895/09, LEX nr 612997). Skoro strona skarżąca nie wyjaśniła w sposób całkowity (pełny) swojej sytuacji majątkowej, to nie można ustalić, czy wypełnia ona przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.