V SA/Wa 2184/16

Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... maja 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowa umorzenia należności z tytułu składek postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy S. S., dalej "Skarżący", wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, nie posiada oszczędności, jest współwłaścicielem nieruchomości, podstawą utrzymania rodziny stanowią zasiłki: wypłacane przez opiekę społeczną w łącznej wysokości 850 zł. Skarżący przedstawił zaświadczenie o stanie zdrowia dla celów świadczeń z ubezpieczenia społecznego wydane przez lekarza prowadzącego leczenie. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania wniosku wskazać należy, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa Skarżącego, ponieważ przedmiot skargi stanowi decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zwolnienie to ma charakter ustawowy, a więc strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem I instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z powyższym w niniejszej sprawie rozpoznanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie jako bezprzedmiotowe należy umorzyć. Stosownie bowiem do art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Odnośnie wniosku w zakresie ustanowienia adwokata wskazać należy, że zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na względzie powyższe wniosek Skarżącego należy ocenić pod względem zasadności przyznania prawa pomocy w części, poprzez ustanowienie adwokata. Oceniając wniosek w takim zakresie stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie. Skarżący oraz jego żona uzyskują jedynie dochody z zasiłków społecznych (łącznie – 850 zł w miesiącu). Skarżący jest niepełnosprawny (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z 23 października 2014 r. stwierdzające znaczny stopień niepełnosprawności załączono do akt V SA/Wa 29/15), a jego żona sprawuje nad nim stałą opiekę. Skarżący nie wykazał we wniosku oszczędności oraz wskazał, że jest współwłaścicielem dwóch nieruchomości, w tym w jednym przypadku nieruchomość gruntowa stanowi przedmiot współwłasności 277 osób, a na drugiej nieruchomości są posadowione budynki, które należy rozebrać, że względu na ich stan techniczny. Skarżący przedstawił również zaświadczenie o stanie zdrowia, w którym lekarz prowadzący leczenie stwierdził niepomyślne rokowanie choroby. Biorąc pod uwagę opisaną przez Skarżącą sytuację rodzinną i majątkową oraz porównując ją z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.