V SA/Wa 2187/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie kosztów upomnień w postępowaniu egzekucyjnym postanawia odrzucić skargę Decyzją z dnia ... czerwca 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych orzekł o odpowiedzialności Skarżącej za zobowiązania spadkodawcy – A. H. z tytułu nieopłaconych składek. Decyzja niniejsza jest prawomocna. Z uwagi na fakt, iż Skarżąca nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku uregulowania należności wynikających z ww. decyzji, organ rentowy przesłał Skarżącej w dniu ... września 2011 r. upomnienia nr ..., dotyczące regulacji należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za okresy wskazane w decyzji z dnia ... czerwca 2009 r. z rozbiciem na konkretne okresy i tytuły. Pismem z dnia ... czerwca 2011 r. Skarżąca wezwała organ rentowy do usunięcia naruszenia prawa, żądając anulowania bezpodstawnie naliczonych kosztów upomnień o numerach ... do ... z dnia ... czerwca 2011 r. na łączna kwotę ... zł. W odpowiedzi na powyższe wezwanie organ rentowy pismem z dnia ... sierpnia 2011 r. wyjaśnił, iż z uwagi na to, iż do dnia ... czerwca 2011 r. nie wpłynęły do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należności wynikające z wydanej decyzji w dniu ... czerwca 2011 r. zostały wystawione i przesłane na adres Skarżącej upomnienia, które zostały odebrane ... czerwca 2011 r. Fakt wystawienia i doręczenia upomnień jest warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w myśl art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, iż koszty upomnień zostały naliczone w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami. Pismem z ... września 2011 r. Skarżąca wniosła skargę na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych tj. naliczenie kosztów upomnień o numerach ... do ... z dnia ... czerwca 2011 r. na łączną kwotę ... zł. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na jej niedopuszczalność. Uzasadniając swoje stanowisko organ zaznaczył, iż wysyłanie upomnień nie stanowi czynności mieszczącej się w katalogu tzw. "innych czynności", wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać, że sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: ustawy p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu administracyjnego (pkt 1), wniesienie skargi po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Niewłaściwość sądu administracyjnego ma miejsce w szczególności, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Rozważając sprawę w tym zakresie przede wszystkim trzeba wskazać, iż zgodnie z art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej powierzona sądom administracyjnym obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z treści przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, iż orzekanie co do istoty w sprawach skarg jest dopuszczalne jedynie, na inne niż określone w pkt 1-3 art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Upomnienie (oraz jego koszty) do uregulowania należności wobec organu nie jest ani decyzją administracyjną ani postanowieniem, nie jest też żadnym innym aktem administracyjnym lub wyrazem czynności podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego na mocy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Upomnienie ma bowiem wyłącznie przypomnieć o obowiązku zapłaty wymienionych w nim należności, informując o zagrożeniu skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej. Nie stanowi zatem rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby, do której zostało skierowane. Nie nadaje ono nowych praw i obowiązków, a jedynie przypomina o konieczności wykonania tych już istniejących. Ponadto wskazać należy, iż przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 j.t.) nie przewidują po stronie zobowiązanego środka prawnego wymierzonego przeciwko upomnieniu. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż upomnienie (jego wystawienie) oraz naliczenie kosztów upomnienia nie podlega kontroli sądu administracyjnego, zatem kwestionowanie przez Skarżącą opisanych czynności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych powoduje, iż brak jest w sprawie substratu zaskarżenia, co powoduje iż wniesioną skargę należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy p.p.s.a.