V SA/Wa 2191/10

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. C. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnosząc skargę na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, pełnomocnik strony skarżącej wystąpił z wnioskiem – na urzędowym formularzu PPF z 12 sierpnia 2010 r. – o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wskazała, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i synem, posiada dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość "związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej" o pow. [...] m2, samochód osobowy marki [...], natomiast nie posiada nieruchomości rolnych ani zasobów pieniężnych. W rubryce 10 wniosku oświadczyła, iż nie uzyskuje dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej – wskazując "stratę", zaś jej mąż uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 2.000 zł brutto miesięcznie z tytułu działalności gospodarczej. W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż pozostaje na utrzymaniu męża. Wskazała również, iż mąż posiada samochód ciężarowy i osobowy, zaciągnęła także kredyt w wysokości 50.000 zł z miesięczną ratą w wysokości 650 zł. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem z 23 września 2010 r. wezwano ją do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. Pismo z 27 września 2010 r. – sporządzone zgodnie z powyższym zarządzeniem – zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 27 września 2010 r., jednakże pozostało bez odpowiedzi. Pismem procesowym z 4 października 2010 r. pełnomocnik wnioskodawczyni poinformował, iż uiścił wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Literalna wykładnia powyższych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi lub sądowi rozpatrującemu wniosek. Jednocześnie w sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, sąd na podstawie art. 255 p.p.s.a., ma prawo wezwania takiej osoby do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. Wobec tego, iż oświadczenia złożone przez wnioskodawczynię na urzędowym formularzu PPF z 12 sierpnia 2010 r., okazały się niewystarczające do oceny czy nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania (jako warunku udzielenia prawa pomocy we wnioskowanym zakresie), została wezwana do podania informacji pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej oraz do złożenia określonych dokumentów. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawczynię wykonane w zakreślonym terminie, uznać należało, iż nie wykazała ona, że ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym wystąpiła w odniesieniu do jej osoby. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winna się liczyć w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Niezależnie od powyższego, na odmowę zwolnienia od kosztów sądowych wpływ miała również i ta okoliczność, iż skarżąca uiściła należny wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł. Wobec tego uznać należało, iż była w stanie ponieść taki wydatek bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Zatem odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie ma wpływu na prawo strony do sądu, bowiem nie ciążą na skarżącej na obecnym etapie inne koszty sądowe. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.