V SA/Wa 2192/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Wasilewska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Protokolant - Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. w C. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2007r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu na wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości; 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz R. Sp. z o.o. w C. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; Wnioskiem z dnia 24 sierpnia 2006 r. "R." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w C. zwróciła się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - Departamentu Zezwoleń i Koncesji o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości oznaczonych działkami o nr: [...], [...], o łącznej powierzchni [...] ha, położonych we wsi K., gmina M., woj. M. będących własnością osób fizycznych. Uzasadniając złożony wniosek "R." Sp. z o.o. wskazała, iż przedmiotowa nieruchomość nabywana jest na cele budowy na niej nowych obiektów, związanych z planowanym rozszerzeniem działalności spółki, nakierowanym na zwiększenie działalności zakładu i poprawę logistyki. Pismem z dnia 7 listopada 2006 r. Starosta O. wyraził pozytywną opinię dotyczącą planowanej przez spółkę " R." Sp. z o.o. inwestycji z którą wiąże się konieczność nabycia nieruchomości gruntowych. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia 18 stycznia 2007 r. nr [...] zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zajęcie stanowiska w sprawie wniosku spółki "R." Sp. z o.o. Postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgłosił sprzeciw na nabycie objętych wnioskiem z dnia 24 sierpnia 2006 r. nieruchomości. Motywując swoje rozstrzygnięcie wskazał, iż przedmiotem wniosku spółki "R." Sp. z o.o. są grunty rolne, które spółka ta chce wykorzystać na swoje statutowe cele, które nie są rolne a więc niezgodnie z interesem rolnictwa. Wskazał, iż takiemu nabyciu nieruchomości rolnych sprzeciwiają się względy polityki społecznej. Pismem z dnia 27 marca 2007 r. wnioskodawca zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy domagając się uchylenie wydanego w tej sprawie postanowienia z dnia [...] marca 2007 r. oraz umorzenia postępowania w sprawie zgłoszonego sprzeciwu. Wskazał m. in., iż w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości K. przedmiotowe nieruchomości przeznaczone są pod przemysł a większa część gruntów objętych wnioskiem od wielu lat nie była uprawiana i nie wykorzystywano jej w celach rolnych. Do wniosku dołączono m.in. pismo Wójta gminy M., w którym wyrażono poparcie gminy na nabycie przedmiotowych nieruchomości pod zabudowę produkcyjną na potrzeby zakładu. Postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoznając sprawę jako organ drugiej instancji, utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] marca 2007 r. nr [...]. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazał, iż przedmiotowe nieruchomości są gruntami rolnymi a zatem zamierzenia wnioskodawcy tj. inwestycje rozwojowe fabryki, stoją w sprzeczności z rolniczym charakterem gruntów, zwłaszcza, że ich powierzchnia wynosi ponad [...] ha. Podkreślono tutaj, że organ administracyjny uwzględniać musi nie tylko przedmiot danej sprawy ale także zakres swoich działań, do których należą sprawy kształtowania ustroju rolnego państwa oraz ochrony gruntów przeznaczonych na cele rolne. "R." Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie z dnia [...] maja 2007 r., wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego oraz przekroczenie granic swobodnego uznania administracyjnego. Motywując swoje stanowisko w sprawie skarżąca spółka wskazała, iż organ administracyjny przy rozpatrywaniu tej sprawy pominął całkowicie słuszny interes indywidualny skarżącej oraz interes społeczny. Ponadto w jej ocenie, naruszono w sprawie art. 7, 8, 10 § 1, 11, 12, 77, 107 § 3 w zw. z art. 126 kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji oraz wskazując ponadto, iż skarżący nie wykazał, że na zamierzony cel jest mu niezbędna aż tak duża powierzchnia gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie badając zaskarżone postanowienie w wyżej wskazanym zakresie uznał, że nie może ono pozostać w porządku prawnym, bowiem zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców ( t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 167, poz. 1758 ze zm.) nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wymaga zezwolenia. Zezwolenie wydawane jest w drodze decyzji administracyjnej przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, jeżeli sprzeciwu, w formie postanowienia, nie wniesie Minister Obrony Narodowej, a w przypadku nieruchomości rolnych - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rozstrzygnięcia te oparte są na uznaniu administracyjnym. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 1999 r., sygn. VSA 2177/99, mającym zastosowanie w sprawie niniejszej, kontrola sądowa legalności decyzji opartej na uznaniu administracyjnym sprowadza się do ustalenia, czy organ orzekający przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, czy wydana decyzja odpowiada ustaleniom faktycznym, czy rozważono wszystkie argumenty podniesione przez stronę, czy przy załatwieniu sprawy uwzględniono art. 7 kpa. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa jest zasadny. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wbrew obowiązkowi wynikającemu z treści tych przepisów nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i wyważenia pierwszeństwa, w tej konkretnej sprawie, interesu społecznego i słusznego interesu strony. Obowiązku tego nie wyczerpuje ogólne odwołanie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] maja 2007 r. do konieczności uwzględnienia zakresu działań organu, do których należą sprawy kształtowania ustroju rolnego państwa i ochrony gruntów przeznaczonych na cele rolne. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie odniósł się bowiem do znajdujących się w aktach administracyjnych pism Starosty O. z dnia 7 listopada 2006 r. oraz Wójta M. z dnia 8 listopada 2006 r. odnoszących się do planowanej inwestycji skarżącej bardzo pozytywnie z uwagi na jej korzystny wpływ na reprezentowane przez nich tereny, które w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. przeznaczone zostały na zabudowę produkcyjną na potrzeby przemysłu. To przeznaczenie ziemi znajduje potwierdzenie w Zaświadczeniu wydanym przez Wójta Gminy M. z dnia 27 marca 2007 . W ocenie Sądu odwołanie się przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do interesu społecznego wyłączne na gruncie rozwiązań ustawowych, bez rozważenia realiów konkretnej sprawy a zwłaszcza stanowiska władz lokalnych najlepiej zorientowanych w potrzebach regionu i rzeczywistej działalności strony czyni, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o uznanie administracyjne noszące cechy dowolności a nie zapisanej w art. 80 kpa swobody. Zasadny jest także zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa bowiem w aktach adm. brak jest dowodu na wezwanie strony przed wydaniem postanowienia do wypowiedzenia się co do zebranych w toku postępowania dowodów i materiałów. Powyższe naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w ocenie Sądu, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co z mocy art. 145 § 1 ust.1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien mieć na względzie powyższe uwagi i w konsekwencji opinię swą wyrazić po dokładnym wyjaśnieniu sprawy i rozważeniu rzeczywistych interesów wskazanych w art. 7 kpa., czemu winien dać wyraz w uzasadnieniu. Ponowne rozpoznanie sprawy otworzy także możliwość wyjaśnienia celowości, pod kątem niezbędnych potrzeb zakładu, ubiegania się przez skarżącą o nabycie gruntu o powierzchni ponad 6 ha, które to zagadnienie zostało podniesione przez organ dopiero w odpowiedzi na skargę. W oparciu o powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie z mocy art. 145 § 1 ust.1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o kosztach rozstrzygając na podstawie art. 200 tego prawa.