V SA/Wa 2193/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-09

Skład orzekający: Anna Nasiłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji majątkowej pomimo wezwania sądu do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji majątkowej, pomimo wezwania sądu do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a brak wykazania ustawowych przesłanek uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Z jej oświadczenia wynikało posiadanie nieruchomości rolnych i lasu, które wymagały remontu, oraz brak przychodu z gospodarstwa rolnego w ostatnim roku. Sąd uznał złożone oświadczenie za niewystarczające i wezwał stronę do złożenia dodatkowych dokumentów. Strona nie odpowiedziała na wezwanie, ale uiściła należny wpis sądowy. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania Skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. F. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności p o s t a n a w i a: odmówić przyznania Skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy A. F. (dalej: "Skarżąca" lub "Strona") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni 11 ha i lasu brzozowego o pow. 8 ha. Ponadto posiada dom (100 m.kw.) oraz budynki gospodarcze. Podkreśliła, że wskazane nieruchomości wymagają kapitalnego remontu. Skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne, które w ostatnim roku nie przyniosło przychodu, a jedynie straty w związku z poniesionymi kosztami jego prowadzenia. Do stałych wydatków zaliczyła składki na ubezpieczenie rolnicze, podatek rolny, raty kredytów, koszty produkcji rolnej. Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające dla oceny możliwości majątkowych wnioskodawcy pismem z dnia 26 września 2016 r. Skarżącą wezwano do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. Wezwanie zostało doręczone w dniu 13 października 2016 r. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie i uiściła należny w sprawie wpis sądowy w wysokości 100 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 oraz art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej " p.p.s.a", referendarz sądowy może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Referendarz sądowy ocenia przedstawione informację i nie spoczywa na nim obowiązek udowadniania, że strona środki na pokrycie kosztów sądowych jednak posiada. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy Strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie Skarżącej do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej. Mając jednak na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż Skarżąca nie wykazała, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jej osoby wystąpiła. Nadmienić należy, że Skarżąca w dniu 24 października 2016 r. zapłaciła wpis sądowy należny w sprawie w kwocie 100 zł, co umożliwi rozpoznanie skargi przez Sąd I instancji. W związku z powyższym, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło