V SA/Wa 2195/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. sprawy ze skargi K. B. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... czerwca 2011 r., nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę; W dniu ... stycznia 2011r. K. B. złożył w K. Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: K. OR ARiMR) wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich. Wniosek złożony przez skarżącego został poddany ocenie pod względem spełnienia warunków formalnych i wobec tego, że wymagał uzupełnień pismem z ....04.2009 r. wnioskodawca został wezwany, w trybie §14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Modernizacja gospodarstw rolnych objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397 z późn. zm.) dalej: "rozporządzenie MRiRW z 17 października 2007 r.", do poprawy formularza wniosku i załączników w zakresie 12 wyszczególnionych punktów m.in. dotyczących dostarczenia dokumentów potwierdzających tytuł prawny do działek składających się na gospodarstwo, w którym będzie realizowana operacja oraz dostarczenie poprawionego Planu Rozwoju Gospodarstwa, wyliczenie wielkości ekonomicznej gospodarstwa, dostarczenie planu rozmieszczenia na terenie gospodarstwa budynków, budowli i plantacji wieloletnich, oraz wyjaśnienie celowości i zasadności zakupu rozrzutnika obornika, brony talerzowej i myjki wysokociśnieniowej. W odpowiedzi na w/w pismo Agencji, skarżący w dniu ... maja 2011 r. wysłał do Agencji niepodpisaną prośbę o przedłużenie terminu na dokonanie uzupełnień. Powyższa prośba wpłynęła do Agencji w dn. ....05.2011r. Pismem z dn. ....05.2011r. poinformowano Skarżącego o nieudzieleniu zgody na przedłużenie terminu na dokonanie uzupełnień, motywując to tym, iż stosowna prośba nie została złożona przed upływem terminu, który upłynął w dn. ....05.2011r. Pismem z .. czerwca 2011r. Kierownik Biura Wsparcia Inwestycyjnego K. OR ARiMR działając w imieniu Prezesa Agencji odmówił przyznania skarżącemu pomocy powołując się na zaistnienie okoliczności określonych w §14 ust 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007r. W dniu .. czerwca 2011r. do K. OR ARiMR wpłynęło pismo skarżącego z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia uzupełnień wniosku, powołujące się na zdarzenia losowe i wypadek w gospodarstwie, uniemożliwiające dochowanie pierwotnego terminu. Następnie w dn. ... czerwca 2011r. skarżący złożył uzupełnienie do pisma z ... czerwca 2011r. przedkładając informację z NZOZ w W. Pismem z ... lipca 2011r. odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu na dokonanie uzupełnienia wniosku o dofinansowanie, ze względu na nie spełnienie przesłanek wynikających z §18 ust 1 rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007r. Zdaniem organu skarżący nie dopełnił czynności dla której określony był termin, jak również nie uprawdopodobnił, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy. W dniu ... lipca 2011 r. wpłynęło do K. OR ARiMR wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone przez skarżącego, datowane na ... lipca 2011r. W wyniku rozpatrzenia tego wezwania, pismem z ... września 2011r. ARiMR podtrzymała wcześniejsze rozstrzygnięcie o odmowie przyznania skarżącemu pomocy. W uzasadnieniu pisma Agencja wskazała, iż składając wniosek o przyznanie pomocy K. B. nie dołączył wszystkich wymaganych dokumentów, w związku z czym wniosek wymagał usunięcia braków. Pomimo wystosowania przez K. Oddział Regionalny ARiMR pisma z dnia ....04.2011 r., w wyznaczonym terminie skarżący nie usunął żadnego z braków wyszczególnionych w ww. piśmie. Wskazując na treść § 18 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007r. organ podkreślił, że przywrócenie terminu uzależnione jest od uprawdopodobnienia przez stronę, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. W sposób najbardziej generalny brak winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można zdefiniować w ten sposób, że zainteresowany działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dopuszczenie się przez osobę zainteresowaną nawet najmniejszego niedbalstwa wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu, a jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Jako okoliczności wskazujące na brak winy osoby zainteresowanej w dochowaniu terminu można wskazać m.in. nieprawidłowe doręczenie pisma oraz takie okoliczności faktyczne, jak nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą powódź, pożar. Dodatkowo zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu, jeśli wskazanie lekarskie na zaświadczeniu oznaczone jest cyfrą oznaczającą "chory może chodzić", taki stan nie oznacza bowiem, że strona jest obłożnie chora, a choroba uniemożliwia jej poruszanie się, a zatem nie wyklucza tego, że strona mogła dokonać określonej czynności w terminie. Oczywiście także wykonywanie pracy przez skarżącego w czasie choroby wyklucza możliwość uznania, że wobec dolegliwości chorobowych strona nie mogła wówczas dokonać określonej czynności (wyrok NSA OZ w Gdańsku z 14 maja 1999 r., I SA/Gd 74/99 - LexPolonica nr 343381). W świetle powyższego stwierdzono, iż przedstawione przez K. B. wraz z prośbą o przywrócenie terminu do dokonania czynności zaświadczenie z dnia ....06.20101 r. oraz oświadczenie z dnia ....06.2011 r. nie mogą być uznane za dowody choroby kategorycznie uniemożliwiającej dokonanie terminowego uzupełnienia wniosku, a tym samym nie stanowią przesłanki uprawdopodobniającej, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Podkreślono, iż do gabinetu lekarskiego skarżący zgłosił się dopiero ....05.2011 r., tj. po terminie wyznaczonym na dokonanie uzupełnień do wniosku o przyznanie pomocy, zaś twierdzenie, iż nadanie uzupełnień na poczcie w T. było niemożliwe nie zostało poparte stosowną dokumentacją. W świetle wyżej przytoczonych zapisów rozporządzenia, stwierdzonych uchybień oraz dokonanych ustaleń na etapie wezwania do usunięcia naruszenia prawa stwierdzono, iż nie doszło do naruszenia prawa, co przesądza o utrzymaniu w mocy stanowiska K. Oddziału Regionalnego o odmowie przyznania pomocy. W dniu ... września 2011 r. (data nadania) K. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nr ... dotyczące odmowy przyznania pomocy. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że zdarzenia które miały miejsce w jego gospodarstwie uniemożliwiły mu złożenie wymaganych dokumentów w celu pozytywnego rozpatrzenia wniosku, ponadto stan jego zdrowia stale się pogarsza. Wnosi o ponowne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu w którym można złożyć uzupełnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270], dalej – p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd nie dopatrzył się w sprawie takich uchybień prawa, które winny skutkować uchyleniem skarżonego rozstrzygnięcia i uznał, iż podniesione w skardze zarzuty są nieuzasadnione. Przypomnieć należy, że zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zakresie działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" mają swoje źródło w stosownych regulacjach podjętych przez Unię Europejską, tj. głównie w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. UE L. 277 z 21.10.2005 r.), natomiast w zakresie przepisów krajowych kwestie te określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.. 427 ze zm.) zwana w dalszej części uzasadnienia w skrócie "ustawa o wspieraniu" oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397 ze zm.) . W rozstrzyganej sprawie przedmiotem skargi jest akt z zakresu administracji publicznej o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przedmiotowy akt dotyczy odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o wspieraniu, zgodnie z którym program (Program Rozwoju Obszarów Wiejskich) jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje między innymi modernizację gospodarstw rolnych. Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy 7 m 2007 r. ARiMR wykonuje zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania m.in. działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". Istotne jest, że w myśl art. 22 ust. 2 powołanej ustawy, do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy (czyli m.in. postępowań w ramach programu modernizacji gospodarstw rolnych), prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników, organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast ustęp 3 art. 22 ustawy o wspieraniu określa sposób załatwienia sprawy w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania prawa pomocy. W takiej sytuacji podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę w formie pisemnej o odmowie przyznania pomocy z podaniem przyczyn jej odmowy. Na negatywne rozstrzygnięcie zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu pomoc finansowa w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w myśl natomiast ustępu 2 art. 10 pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 . Przyczyną odmowy przyznania pomocy Skarżącemu było nieprawidłowe wypełnienie przez niego wniosku o przyznanie pomocy. Mimo możliwości uzupełnienia wniosku i dołączenia koniecznych załączników do wniosku, jakie przewiduje rozporządzenie MRiRW z 17 października 2007 r., skarżący nie dokonał wymaganych i opisanych szczegółowo w piśmie organu z ... kwietnia 2011r. uzupełnień. Podstawę prawną odmowy K. B. pomocy stanowił przepis § 14 ust 4 pkt 1 ww. rozporządzenia MRiRW. Zgodnie z tym przepisem, jeśli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął żadnego z braków w terminie, Agencja nie przyznaje pomocy. Niesporne jest między stronami, że skarżący nie usunął w terminie braków wniosku, strony różnią się jednak co do znaczenia tej okoliczności, bowiem zdaniem K. B. zaszły warunki do przywrócenia mu terminu do dokonania uzupełnień. Zdaniem organu instytucja przywrócenia terminu jakkolwiek możliwa na gruncie rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007 r., w przypadku skarżącego nie ma zastosowana. z uwagi na brak kumulatywnego spełnienia przesłanek wynikających z tegoż rozporządzenia. W tym miejscu wskazać trzeba na treść przepisu§ 18 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowiącego, iż: "W razie uchybienia terminu wykonania przez wnioskodawcę czynności w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy Agencja, na prośbę wnioskodawcy, przywraca termin wykonania tych czynności, jeżeli wnioskodawca: 1) wniósł prośbę w terminie 45 dni od daty ustania przyczyny uchybienia; 2) jednocześnie z wniesieniem prośby dopełnił czynności, dla której określony był termin; 3) uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. " Zatem przywrócenie terminu uzależnione jest przede wszystkim od uprawdopodobnienia przez stronę, że nie ponosi ona winy w uchybieniu terminu. Nawet jednak w tym przypadku przywrócenie terminu nie jest możliwe, jeśli nie zostaną spełnione pozostałe przesłanki wymienione w ww. § 18 ust. 1 rozporządzenia. Zdaniem organu, które to stanowisko sąd orzekający podziela, K. B. nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu. Przedstawione przez niego zaświadczenie z dnia ....06.2011 r. oraz oświadczenie z dnia ....06.2011 r. nie mogą być uznane za dowody choroby wykluczającej dokonanie terminowego uzupełnienia wniosku, ponadto z zaświadczenia lekarskiego z ....06.2011r. wynika, że do gabinetu lekarskiego skarżący zgłosił się dopiero ....05.2011r., a więc i tak już po terminie wyznaczonym na dokonanie uzupełnień wniosku (który upłynął ....05.2011r.). Należy też zgodzić się z organem, iż instytucja przywrócenia terminu w przypadku skarżącego nie ma zastosowana, z uwagi na brak kumulatywnego spełnienia przesłanek wynikających z rozporządzenia MRiRW. Skarżący nie dopełnił bowiem czynności dla której wnosił o przywrócenie terminu, dokumenty stanowiące uzupełnienie do wniosku o dofinansowanie złożył bowiem dopiero przy wezwaniu o usunięcie naruszenia prawa - w dniu ... lipca 2011r., tymczasem z § 18 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia MRiRW wynika, iż powinny one zostać złożone jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu. Reasumując: odmowa przyznania skarżącemu pomocy ze względu na zaistnienie okoliczności określonych w §14 ust 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007r., wobec ustalenia, iż nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu do usunięcia braków wniosku była zgodna z prawem, dlatego też, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd skargę oddalił.