V SA/Wa 2196/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Jarosław Stopczyński po rozpoznaniu w dniu 26 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: umorzyć postępowanie sądowe w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. M. M. wystąpiła z wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2012 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] (dalej Dyrektor Oddziału) z dnia [...] maja 2009 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienie odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] (dalej: Kierownik Biura) z dnia [...] lutego 2009 r. o odmowie przyznania płatności ONW na rok 2008. Wniosek wraz ze skargą z dnia 22 sierpnia 2012 r. został złożony za pośrednictwem organu w dniu 22 sierpnia 2012 r. (data nadania korespondencji w polskim urzędzie pocztowym, k. 5 akt sądowych). W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż postanowienie z dnia [...] maja 2009 r. nie zostało doręczone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W konsekwencji, strona bez swojej winy uchybiła terminowi do zaskarżenia postanowienia, ponosząc ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Wnioskodawczyni wskazała nadto, iż wiadomość o możliwości wniesienia skargi uzyskała dopiero w wyniku doręczenia jej w dniu 21 sierpnia 2012 r. pisma Prezesa ARiMR o numerze [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., którego kopię załączyła do wniosku. W odpowiedzi na skargę z dnia 13 września 2012 r. organ wniósł o odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi, ewentualnie o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Na wstępie podkreślić należy, iż instytucja przywrócenia terminu znajduje zastosowanie jedynie wówczas, gdy strona faktycznie uchybiała określonemu terminowi. Zatem przesłankami niezbędnymi do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jest po pierwsze ograniczenie dokonania czynności terminem przewidzianym przepisem prawa, po drugie rozpoczęcie biegu tego terminu i w końcu jego uchybienie, tj. nie dokonanie czynności w zakreślonym terminie. Przedmiotem postępowania sądowego w sprawie wniosku M. M. jest przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, która to czynność ograniczona jest ustawowym terminem trzydziestu dni od dnia doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § 1 p.p.s.a.). Zatem, aby dokonać oceny zasadności wniosku strony w świetle regulacji art. 86 i nast. p.p.s.a., koniecznym jest ustalenie od kiedy termin rozpoczął swój bieg. W niniejszym postępowaniu chodzi o datę doręczenia postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] maja 2009 r. o numerze [...]. Zdaniem organu, zaskarżone postanowienie zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu 13 maja 2009 r. Świadczyć o tym ma potwierdzenie odbioru korespondencji obejmującej postanowienie – przesłanej na adres jej pełnomocnika S. N. – przez B. S. (matkę pełnomocnika). W ocenie wnioskodawczyni zaskarżone postanowienie nie zostało doręczone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie Sądu termin do wniesienia skargi nie rozpoczął swojego biegu w dacie wskazanej przez organ, bowiem przesłanie zaskarżonego postanowienia na adres S. N. oraz jego doręczenie do rąk jej matki nie może zostać uznane za skuteczne doręczenie rozstrzygnięcia w sprawie. Przede wszystkim przypomnieć należy, iż M. M. złożyła w dniu 12 maja 2008 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2008. Wniosek ten został sporządzony na odpowiednim formularzu, w którego rubryce nr II wskazano numer identyfikacyjny producenta. Numer identyfikacyjny nadawany jest na wniosek o wpis do ewidencji producentów, zgodnie z regulacjami określonymi w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r., poz. 86), dalej: ustawa o krajowym systemie ewidencji. W niniejszej sprawie, we wniosku z dnia 8 lutego 2008 r. o wpis do ewidencji producentów M. M. wskazała, iż ustanawia pełnomocnika w osobie S. N., podając w rubryce VIII formularza adres zamieszkania pełnomocnika. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia 12 maja 2008 o przyznanie płatności na rok 2008, Kierownik Biura wydał w dniu [...] lutego 2009 r. decyzję o odmowie przyznania płatności ONW i przesłał ją na adres pełnomocnika, wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Decyzja została doręczona w dniu 4 marca 2009 r. do rąk dorosłego domownika pełnomocnika strony skarżącej. M. M. złożyła od powyższej decyzji odwołanie z dnia 17 marca 2009 r. W odwołaniu tym, sporządzonym i wniesionym osobiście wskazała swój adres do korespondencji. Dyrektor Oddziału wydał następnie postanowienie z dnia [...] maja 2009 r. stwierdzające uchybienie do wniesienia odwołania i przesłał je na adres pełnomocnika strony, ustanowionego we wniosku o wpis do ewidencji producentów z dnia 8 lutego 2008 r. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dniu 29 kwietnia 2012 r. M. M. wystąpiła do Prezesa ARiMR z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie podnosząc, iż Dyrektor Oddziału nie rozpatrzył jej odwołania od decyzji Kierownika Biura z dnia [...] lutego 2009 r. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Prezes ARiMR uznał zażalenie za nieuzasadnione wyjaśniając, iż Dyrektor Oddziału wydał w dniu [...] maja 2009 r. postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze wskazany wyżej stan faktyczny sprawy podnieść należy, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji, system wykorzystuje się w zakresie: 1) przyznawania i wypłaty płatności; 2) nadzoru nad przestrzeganiem przepisów dotyczących płatności realizowanych przez Agencję; 3) postępowania w sprawie zwrotu nienależnie wypłaconych płatności; 4) postępowania w sprawie wymierzania kar pieniężnych lub zastosowania innych sankcji 5) identyfikacji producentów. Już literalna wykładnia powyższego przepisu prowadzi do konkluzji, iż dane zawarte w systemie mogą być wykorzystywane, gdy organ przyznał płatność wnioskującemu o nią producentowi. Natomiast, w sytuacji gdy odmówił przyznania płatności, a następnie prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawie płatności (zainicjowane środkiem odwoławczym strony), to zastosowanie winny znaleźć właściwe przepisy regulujące kwestie proceduralne związane z takim postępowaniem. Przemawia za tym odmienne brzmienie punktu 1 omawianego przepisu od punktów 3 i 4, w których wprost wskazano, iż chodzi o "postępowanie w sprawie". Natomiast poszukując przepisów właściwych dla postępowania zainicjowanego odwołaniem strony, należy sięgnąć do zapisów aktu, który reguluje warunki i tryb przyznawania wnioskowanej w niniejszej sprawie pomocy, tj. do ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.). Zgodnie z art. 21 ust. 1 tej ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Oznacza to, iż postępowanie zainicjowane odwołaniem M. M. z dnia 17 marca 2009 r. winno być prowadzone w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a. Zgodnie z art. 63 § 2 k.p.a. podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Z kolei w myśl art. 40 § 1 k.p.a., pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Wskazać należy, iż wydanie zaskarżonego postanowienia było następstwem złożenia przez M. M. odwołania z dnia 17 marca 2009 r. W piśmie tym strona wskazała swój adres, natomiast nie wskazała, iż działa przez przedstawiciela. Nie można było zatem przyjąć, iż w postępowaniu odwoławczym skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika w osobie S. N. W konsekwencji przesłanie rozstrzygnięcia w sprawie odwołania na adres pełnomocnika ustanowionego we wniosku o wpis do ewidencji producentów (którego dane i adres, jak to już wyżej wyjaśniono, mogły być wykorzystane w sytuacji przyznania i wypłaty płatności), nie można uznać za skuteczne. Tym samym stwierdzić należy, iż termin 30 dni przewidziany do złożenia skargi do sądu administracyjnego nie rozpoczął swojego biegu od dnia doręczenia zaskarżonego postanowienia na adres S. N. Przyjąć natomiast należało, iż strona dowiedziała się o postanowieniu Dyrektora Oddziału dopiero z postanowienia Prezesa ARiMR uznającego zażalenie na bezczynność za nieuzasadnione. Nie ma przy tym znaczenia, że zażalenie w trybie art. 37 § k.p.a. skarżąca złożyła dopiero w 2012 r., bowiem jak to wyżej wyłuszczono nie można było przyjąć, że rozstrzygnięcie zostało jej skutecznie doręczone, czy to osobiście, czy poprzez zastosowanie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 44 § 4 k.p.a. W aktach administracyjnych sprawy brak jest dowodu doręczenia zaskarżonego postanowienia M. M. Mając natomiast na uwadze, iż przedmiotem sporu między stroną a organem jest kwestia doręczenia, przyjąć należało, że pouczenie o możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego zawarte zostało dopiero w piśmie Prezesa ARiMR z dnia [...] sierpnia 2012 r. (k. 3 akt sądowych). Wskazać również trzeba, iż w sprawie nie znajduje zastosowania zaostrzenie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., skoro w ocenie Sądu, strona skarżąca nie uchybiła terminowi do wniesienia skargi. W konsekwencji stwierdzić należało, iż postępowanie w sprawie z wniosku o przywróceniu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, gdy strona nie uchybiła terminowi do dokonania tej czynności, jest bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu. Na koniec zaznaczyć należy, iż w niniejszym postępowaniu Sąd rozstrzygał wyłącznie o skuteczności doręczenia zaskarżonego postanowienia oraz o zachowaniu terminu do wniesienia skargi na to postanowienie. Natomiast w żadnym wypadku nie analizował zasadności skargi w zakresie doręczenia decyzji Kierownika Biura z dnia [...] lutego 2009 r. i prawidłowości rozstrzygnięcia Dyrektora Oddziału zawartego w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] maja 2009 r. Stanie się to przedmiotem kompleksowej oceny Sądu w postępowaniu zainicjowanym skargą M. M. z dnia 22 sierpnia 2012 r., złożoną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Z wyłożonych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art.161 §1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.