V SA/Wa 2199/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Beata Bińkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi I. J. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia ... maja 2007 r. Nr ... w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione 1. stwierdza, nieważność zaskarżonego postanowienia 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Decyzją z ... lipca 2001 r. Nr ... Generalny Dyrektor Dróg Publicznych obciążył I. J. opłatą drogową w wysokości ... zł z uwagi na stwierdzone przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu i obliczenie należnej opłaty drogowej. Po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego złożonym przez stronę wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z ... listopada 2001 r. i stała się podstawą wystawienia tytułu wykonawczego z ... listopada 2004 r. skierowanego do Naczelnika II Urzędu Skarbowego w O.. Wnioskiem z 26 lutego 2007 r. I. J. zwrócił się do organu o umorzenie postępowania egzekucyjnego, podnosząc zarzut przedawnienia. Postanowieniem z ... kwietnia 2007 r. Nr ... Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: GDDKiA) na podstawie przepisów art. 34 §1 i 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.], dalej: ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oraz art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.], dalej: kpa, uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione i wskazał, że decydujące znaczenie w sprawie ma okoliczność, iż decyzją z ... maja 2002 r. orzeczono rozłożenie należności na siedem rat, oraz że przedawnienie nastąpiłoby dopiero z końcem 2007 r. i to o ile nie nastąpiłoby przerwanie jego biegu. Od powyższego postanowienia w dniu 16 kwietnia 2007 r. (data wpływu do organu) zostało wniesione nie podpisane pismo zatytułowane "zażalenie" wskazujące jako nadawcę I. J.. W piśmie tym strona m.in. zarzuciła nieważność decyzji nakładającej opłatę drogową ze względu na wydanie jej przez niewłaściwy organ. Postanowieniem z ... maja 2007 r. Nr ... organ powołując się na przepisy art. 34 §1 i 2 w zw. z art. 17 § 1, § 1a i 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 124, 127 § 3 i art. 138 §1 kpa utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie własne i odniósł się do zarzutów zawartych w piśmie z 16 kwietnia 2007 r. W skardze na powyższe postanowienie strona wniosła o jego uchylenie, zarzucając m.in., że nakładanie opłat przez GDDKiA jest niedopuszczalne, gdyż w sprawie tej wypowiadały się już SN i TK, a ewentualne roszczenie organu może być aktualne jedynie co do ostatnich niezapłaconych rat, nie zaś do całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270], dalej – p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W sprawie należy zwrócić uwagę na to, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione, może również stwierdzić nieważność zaskarżonego aktu, mimo, ze skarżący wnosił o jego uchylenie. Stosownie do przepisu art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, do zażaleń na postanowienia, o których mowa w art. 34 § 2, wydanych przez wierzycieli, dla których organem wyższego stopnia jest minister, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 kpa, z tym, że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w wyniku rozpatrzenia pisma zatytułowanego "zażalenie", które nie zostało podpisane przez wnoszącego. Wymagania formalne, jakie musi spełniać strona, by jej czynność procesowa – podanie - spowodowało skutek prawny, reguluje art. 63 kpa. Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie formy i treści podania przyjmuje co prawda zasadę ograniczonego formalizmu, jednakże zasada ta nie oznacza całkowitego odstąpienia od wymagań formalnych dotyczących składanych podań, w tym zażaleń. Przestrzeganie tych ograniczonych wymagań formalnych i ustalenie przez organ administracji publicznej, czy czynność procesowa – np. zażalenie - spełnia je, ma podstawowe znaczenie dla możliwości jej oceny oraz ochrony interesu prawnego strony. Zgodnie z treścią przepisu art. 63 § 3 kpa "podanie wniesione pisemnie .... powinno być podpisane przez wnoszącego ..." Spełnienie wymagań formalnych wynikających z cytowanego przepisu, tzn. podpisanie pisma przez wnoszącego gwarantuje, że czynność procesowa została dokonana przez osobę określoną jako wnosząca podanie (zażalenie). Brak podpisu osoby wnoszącej zażalenie, jeśli nie zostanie usunięty poprzez wezwanie do usunięcia braków, uniemożliwia wywołanie skutków prawnych wniesionego podania, tj. w przypadku zażalenia powoduje niemożność jego rozpoznania przez organ administracji. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania pismo zatytułowane "zażalenie" nie zostało podpisane przez wnoszącego. Przedmiotowe "zażalenie" jest pismem sporządzonym odręcznie, a pod treścią żądania brak własnoręcznego podpisu strony. Organ odwoławczy nie wezwał wnoszącego, pod rygorem przewidzianym w art. 64 § 2 kpa (pozostawienie zażalenia bez rozpatrzenia) do usunięcia braku i "zażalenie" rozpoznał, mimo że nie wywołało ono skutków prawnych. Powyższa okoliczność powoduje, że postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, co znalazło odzwierciedlenie w treści wyroku Sądu. Na obecnym etapie sprawy przedwczesną jest wypowiedź Sądu co do prawidłowości wydanego przez organ rozstrzygnięcia merytorycznego oraz ocena zasadności zarzutów skargi w tym zakresie. Stwierdzenie nieważności postanowienia nastąpiło wyłącznie z przyczyn proceduralnych i nie oznacza, że skargę uznano za zasadną bądź niezasadną. Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji będzie zobowiązany do zastosowania treści art. 64 § 2 kpa i w zależności od tego, czy brak podpisu zostanie usunięty, czy też nie, podejmie stosowne rozstrzygnięcie. W sytuacji, gdy możliwe stanie się merytoryczne rozpoznanie sprawy, organ ustosunkuje się do zarzutów strony zawartych w zażaleniu i oceni odpowiednio stanowisko strony w powiązaniu z ustalonym stanem faktycznym, mając na uwadze wszystkie twierdzenia strony oraz wypełni obowiązek wynikający z treści art. 10 kpa. Mając powyższe na uwadze – na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz na podstawie art. 152 p.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.