V SA/Wa 2199/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia kwoty indywidualnych dostaw; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. Ł. P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę [...] zł ([...]), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę [...] zł ([...]) oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę [...] zł ([...]). Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2013r. Prezes Agencji Rynku Rolnego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Ł. z dnia [...] czerwca 2013 r., mocą której D. Z. cofnięto kwotę indywidualną dostaw mleka w wysokości [...] kg o referencyjnej zawartości tłuszczu 42,646 g/kg. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Pismem z dnia [...] maja 2013 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego powiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw z powodu braku wykorzystania przez producenta co najmniej 70% kwoty indywidualnej dostaw mleka, przysługującej na dzień 1 kwietnia rozliczanego roku kwotowego . Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Terenowego ARR w Ł. cofnął D. Z. kwotę indywidualną dostaw mleka powołując się na treść art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 50). Dyrektor wskazał, że w postępowaniu wyjaśniającym ustalono, że strona w roku kwotowym 2012/2013 nie wprowadziła do obrotu mleka lub przetworów mlecznych. Od decyzji tej strona złożyła odwołanie. W odwołaniu wskazała, że w roku kwotowym objętym zaskarżoną decyzją nie mogła wprowadzić mleka do obrotu, bowiem Inspekcja Weterynaryjna w Ł. zabroniła dostaw z uwagi na to, iż nie odpowiadało ono ustalonym normom. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Prezes ARR utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W decyzji ponownie ustalił stan faktyczny sprawy i wskazał, że w roku kwotowym 2012/2013 strona nie wprowadziła do obrotu mleka lub wyrobów mlecznych w ramach przysługującej jej indywidualnej kwoty dostaw. Wskazał, że na dzień 1 kwietnia 2012 r. D. Z. posiadała [...] kg oraz, że w trakcie trwania roku kwotowego nie sprzedawała mleka do podmiotu je skupującego. Wskazał, że stosownie do art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych "w przypadku gdy producent nie wprowadził do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ramach kwoty indywidualnej przysługującej temu producentowi na dzień 1 kwietnia danego roku kwotowego, właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji cofa, w drodze decyzji, kwotę indywidualną". Wskazał, że w treści art. 72 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. U. UE L 299/1 z dnia 16 listopada 2007 r.) określono sytuacje kiedy nie dokonuje się cofnięcia kwoty indywidualnej i dzieje się to w przypadku siły wyższej oraz należycie uzasadnionych i uznanych przypadków mających tymczasowy wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego. Przypadki siły wyższej zostały określone w art. 31 rozporządzenia Rady nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE L z dnia 31 stycznia 2009 r.). Z przykładów siły wyższej wskazanej we wspomnianym przepisie wynika, ze siła wyższa jest to zdarzenie zewnętrzne niemożliwe do przewidzenia i zapobieżenia. Wskazał, iż pismem z dnia [...] lipca 2013r. skarżąca została wezwana do przesłania dokumentacji medycznej potwierdzającej chorobę i leczenie krów oraz do uszczegółowienia, w jakim okresie obowiązywał zakaz wprowadzania mleka nałożony przez Inspekcję Weterynaryjną. Ustalono, iż na postawie zgromadzonych dokumentów w sprawie oraz informacji uzyskanych od Powiatowego Lekarza Weterynarii w R. z dniem [...] stycznia 2012r. D. Z. zawieszono odbiór surowego mleka z gospodarstwa w związku z szeregiem uchybień stwierdzonych podczas kontroli gospodarstwa produkującego mleko, tj. nie spełnianiem podstawowych wymagań weterynaryjnych w zakresie produkcji. Ponadto, iż D. Z. nie wnioskowała o uchylenie zakazu wprowadzenia mleka, nałożonego decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. Zdaniem organu odwoławczego zaniedbania D. Z.w zakresie produkcji mleka, stwierdzone przez właściwe organy, na podstawie których wydano odpowiednie zakazy, nie tłumaczą niewykorzystania KI w roku kwotowym 2012/2013, a co za tym idzie nie można w tym przypadku uznać działania siły wyższej. Skarżąca dopuściła się zaniedbań w produkcji mleka i nie podjęła działań w celu ich usunięcia, a więc brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. W świetle powyższego uznał, iż organ I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy oraz w konsekwencji cofnął skarżącej kwotę indywidulana dostaw w wysokości [...] kg. Od decyzji tej strona wniosła skargę. W skardze podniosła, iż decyzja Prezesa ARR jest błędna i krzywdząca, ponieważ brak dostaw mleka do podmiotu skupującego wynikał z decyzji Inspekcji Weterynaryjnej w Ł. o zakazie wprowadzania przez skarżącą mleka do obrotu, a nadto zaistniała sytuacja uwarunkowana była długotrwałą chorobą krów skutkującą padnięciem dwóch sztuk bydła. W ocenie skarżącej w gospodarstwie wystąpił przypadek siły wyższej, o którym mowa w art. 72 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sady administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego. Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów uznać należało, że skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 50); " 1. W przypadku wprowadzenia przez producenta do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ilości mniejszej niż 70 % kwoty indywidualnej przysługującej temu producentowi na dzień 1 kwietnia danego roku kwotowego, właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji zmniejsza, w drodze decyzji, kwotę indywidualną o jej niewykorzystaną część. 2. W przypadku gdy producent nie wprowadził do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ramach kwoty indywidualnej przysługującej temu producentowi na dzień 1 kwietnia danego roku kwotowego, właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji cofa, w drodze decyzji, kwotą indywidualną". Ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych odwołuje się m.in. do przepisów rozporządzenia Rady nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. U. UE L 299/1 z dnia 16 listopada 2007 r.) wskazując na to rozporządzenie w pkt 2 załącznika jak i w konkretnych przepisach. Treść art. 72 rozporządzenia 1234/2007 przewiduje w treści ust. 1 i 2 cofnięcie kwoty indywidualnej dostaw w przypadku braku spełnienia warunków o jakich jest mowa w art. 65 lit. c rozporządzenia jak i w przypadku braku wprowadzenia w roku kwotowym 85% wielkości przyznanej kwoty, (która w ustawie krajowej z dnia 20 kwietnia 2004 r. określona jest na 70%). Jednocześnie art. 72 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że "Ustępy 1 i 2 nie mają zastosowania w przypadkach działania siły wyższej ani w należycie uzasadnionych i uznanych przez właściwy organ przypadkach tymczasowo wpływających na zdolność produkcyjną danych producentów". Zgodnie z treścią zapisów rozporządzenia Rady nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE L z dnia 31 stycznia 2009 r.), ma ono zastosowanie również do produktów rolnych w postaci produktów mleczarskich. Zgodnie z art. 31 w.w. rozporządzenia Do celów niniejszego rozporządzenia działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne są uznawane przez właściwy organ w przypadkach takich, jak: a) śmierć rolnika; b) długookresowa niezdolność rolnika do pracy; c) poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa; d) wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich; e) choroba epizootyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt. Treść wspomnianego przepisu jednoznacznie wskazuje na to, że siła wyższa lub przypadki nadzwyczajne to sytuacje, w których dochodzi do sytuacji zewnętrznej, najczęściej nagle, której nie można przewidzieć ani jej zapobiec, i która jest niezależna od woli producenta rolnego. Taka sytuacja nie miała miejsca w przypadku strony. Pismem z [...] lipca 2013r. skarżąca została wezwana do przesłania dokumentacji medycznej potwierdzającej chorobę i leczenie krów oraz do uszczegółowienia, w jakim okresie obowiązywał zakaz wprowadzania mleka nałożony przez Inspekcję Weterynaryjną. Jak wskazał organ w/w pismo strona odebrała w dniu [...] lipca 2013r. i do dnia wydania skarżonej decyzji nie uzupełniła dokumentów. Organ wskazał, iż z dniem [...] stycznia 2012r. D. Z. zawieszono odbiór surowego mleka z gospodarstwa w związku z szeregiem uchybień stwierdzonych podczas kontroli gospodarstwa produkującego mleko, tj. nie spełnianiem podstawowych wymagań weterynaryjnych w zakresie produkcji mleka. Powiatowy Lekarz Weterynarii w R. wyjaśnił też, iż postępowanie, na które powoływała się w odwołaniu skarżąca jest sygnaturą decyzji nr [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Ł., który utrzymał w mocy decyzję nr [...] Powiatowego Lekarza Weterynarii w R., w której nakazano mężowi skarżącej, poprawę warunków dobrostanu zwierząt m. in.: leczenie chorego bydła, zapewnienie zwierzętom stałego dostępu do wody i paszy w ilościach odpowiadających ich stanowi fizjologicznemu zakreślając termin wykonania decyzji do dnia [...] marca 2013r. Jak wskazał to zasadnie organ postępowanie dotyczyło dobrostanu zwierząt męża skarżącej, z którym utrzymują we wspólnej oborze bydło, a nie pozyskiwania surowego mleka. W świetle powyższego rację należy przyznać organowi, że zaniedbania skarżącej w zakresie produkcji mleka, które doprowadziły do wydania zakazu odbioru mleka z gospodarstwa nie mogą być uznane za przypadek w rozumieniu art. 72 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, który uprawnia organ do odstąpienia od wydania decyzji o cofnięciu kwoty indywidualnej dostaw mleka lub przetworów mlecznych. Nie stanowi bowiem, ani siły wyższej, ani też należycie uzasadnionego przypadku tymczasowego wpływającego na zdolność produkcyjną producenta. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uwagi na to, iż w sprawie skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, a koszty tej pomocy nie zostały uiszczone, w pkt 2 sentencji wyroku Sąd orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. C rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz. 461).