V SA/Wa 2201/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi K. L. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne uchyla zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał zarzuty Zobowiązanego – K. L. wniesione w dniu 8 kwietnia 2013 r. w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], obejmującego należność pieniężną z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowany z dnia [...] lutego 2012 r. na kwotę 200 zł – za niezasadne. K. L. w zarzutach wskazał na nieistnienie lub brak wymagalności obowiązku oraz na błąd co do osoby Zobowiązanego stwierdzając, iż nie odebrał, nie pokwitował ani nie otrzymał żadnego mandatu. W uzasadnieniu postanowienia organ stanął na stanowisku, iż przesyłka zawierająca mandat karny kredytowany na kwotę 200 zł. została w dniu 16 lutego 2013 r. odebrana przez szwagra Zobowiązanego – J. M., o czym świadczy podpis widniejący na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Doręczenie to, dokonane w trybie doręczenia zastępczego zgodnie z art. 43 kpa organ uważa za skuteczne a zatem postępowanie egzekucyjne objęte tytułem wykonawczym Nr [...] powinno być kontynuowane. W zażaleniu z dnia [...] maja 2013 r. na postanowienie z dnia [...] maja 2013 r. K. L. konsekwentnie twierdził, iż doręczenie zastępcze nie było skuteczne, bowiem szwagier z nim nie zamieszkuje a tylko przebywa sporadycznie w mieszkaniu w związku z opieką nad teściową. Wydanie tytułu wykonawczego i wszczęcie postępowania egzekucyjnego w tej sytuacji nie miało podstawy prawnej. Główny Inspektor Transportu Drogowego, orzekając jako organ II instancji, postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymał w całości w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] maja 2013 r. W uzasadnieniu organ powtórzył swoje stanowisko, iż odebranie mandatu przez szwagra Strony było prawidłowe i organ miał prawo uznać, iż zostało doręczone adresatowi na podstawie art. 132 § 2 kpk w zw. z art. 38 kpsw. W skardze z dnia 21 sierpnia 2013 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Główny Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. K. L. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: - art. 132 § 2 kpk w zw. z art. 38 § 1 kpsw; - art. 33 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący wnosił o uchylenie lub stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia i o uchylenie postanowienia z dnia [...] maja 2013 r. ponownie wskazując, iż J. M. nie ma cechy "dorosłego domownika", który podjął się oddania pisma adresatowi. Kolejny raz wyjaśnił, iż szwagier wraz z żoną (siostrą jego żony) przychodzą do jego mieszkania, by pomóc w opiece nad chorą na [...] teściową oraz pomóc także chorej jego żonie K. Do skargi dołączył zaświadczenie o stanie zdrowia teściowej G.P. z dnia [...] października 2012 r., kartę informacyjną ze szpitala dotyczącą teściowej z [...] kwietnia 2001 r., orzeczenie ZUS z [...] listopada 2012 r. dotyczące niepełnosprawności żony – K. L. Dołączył także kserokopię dowodu osobistego J. M., z którego wynika, iż zamieszkuje on pod innym adresem niż Skarżący. Zawarł także wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka J. M. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Podstawowym celem sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień) a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Dokonując w rozpoznawanej sprawie oceny, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia Sąd stanął na stanowisku, iż organy administracji zarówno przy wydawaniu postanowienia w I jak i w II instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Równocześnie Sąd podnosi, iż w myśl art. 106 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie prowadzi postępowania dowodowego w zakresie przesłuchania świadków, tak więc nie uwzględnił wniosku Skarżącego o przesłuchanie J. M. w charakterze świadka na okoliczności związane z jego miejscem zamieszkania, zameldowania, powiązań ze Skarżącym. Rozważając kluczowy problem w rozpoznawanej sprawie, dotyczący prawidłowości doręczenia Skarżącemu w dniu 16 lutego 2012 r. mandatu karnego kredytowanego na kwotę 200 zł. Sąd stanął na stanowisku, iż organ nie odniósł się dostatecznie do zawartych w zażaleniu twierdzeń Skarżącego, iż szwagier nie mieszka z nim a tylko bywa w jego mieszkaniu w związku z pomocą udzielaną przy chorej teściowej. Nie jest więc "dorosłym domownikiem" w rozumieniu art. 132 § 2 kodeksu postępowania karnego. Zarówno piśmiennictwo jak i orzecznictwo sądów (powszechnych i administracyjnych) jest jednolite i przesądzające o tym, że "dorosłym domownikiem" jest osoba, dla której mieszkanie adresata jest aktualnym centrum życiowej działalności, ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów. Domownikiem jest krewny lub powinowaty adresata, który razem z nim mieszka (w tym samym mieszkaniu lub domu), niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzi z nim wspólne gospodarstwo domowe, a także osoba obca wspólnie z nim zamieszkała, jeżeli została włączona do wspólnoty domowej i prowadzenia wspólnego gospodarstwa. Nie jest natomiast wymagane, aby domownik był zameldowany w mieszkaniu adresata. Tak więc elementem przesądzającym jest wspólne zamieszkiwanie w lokalu adresata - w rozumieniu skoncentrowania w nim centrum spraw życiowych, nie zaś powiązania rodzinne, na których oparł się organ. Powyższe winien uwzględnić organ w toku ponownego rozpoznawania sprawy przy odnoszeniu się do zarzutu z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - nieistnienia obowiązku wobec braku prawidłowego doręczenia mandatu karnego. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.