V SA/Wa 2203/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-20
Skład orzekający: Piotr Kraczowski, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Dorota Mydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty rozbudowy budynku mieszkalnego, który ma zostać przekształcony na budynek handlowo-usługowy, mogą stanowić koszty kwalifikowane w ramach pomocy finansowej na tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw?Ratio decidendi
Sąd uznał, że koszty rozbudowy budynku mieszkalnego, polegającej na dobudowie hali magazynowej i wiaty, które mają być wykorzystywane do działalności gospodarczej, mogą stanowić koszty kwalifikowane na podstawie § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jeśli ta rozbudowana część faktycznie nie będzie miała funkcji mieszkalnych i będzie odrębnym obiektem budowlanym. Interpretacja organu, wyłączająca takie koszty, została uznana za błędną.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na rozbudowę budynku mieszkalnego w celu zmiany jego przeznaczenia na handlowo-usługowy. Organ odmówił przyznania pomocy, uznając, że koszty rozbudowy budynku mieszkalnego nie są kosztami kwalifikowanymi. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących kosztów kwalifikowanych oraz brak wezwania do usunięcia wszystkich nieprawidłowości. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone rozstrzygnięcie i zasądzono od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G. K. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi G. K. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie, 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G. K. 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu [...] maja 2012r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w R. wpłynął wniosek skarżącego G. K. o przyznanie pomocy w ramach działania 413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" dla operacji, które odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Wnioskodawca zwrócił się do organu o pomoc na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, którego sposób użytkowania miał zostać zmieniony na budynek handlowo-usługowy.
W dniu [...] września 2012r. skarżący dołączył do wniosku uchwałę Rady Stowarzyszenia L., zgodnie z którą inwestycja realizowana przez G. K. wybrana została do dofinansowania.
Weryfikacja wniosku skarżącego wykazała, że wymaga on uzupełnienia, dlatego też pismem z dnia [...] października 2012r. organ wezwał do usunięcia braków wniosku.
W dniu [...] października 2012r. skarżący złożył dokumenty stanowiące uzupełnienie wniosku.
Następnie Urząd Marszałkowski poinformował organ o kontroli prawidłowości wyboru operacji do dofinansowania przez organ decyzyjny L. Mając powyższe na uwadze, organ wstrzymał termin rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy, o czym poinformował skarżącego pismem z dnia [...] listopada 2012r.
W dniu [...] lutego 2013r. do organu wpłynęła uchwała Rady Stowarzyszenia L. nr [...] z dnia [...] lutego 2013r. w sprawie wyboru operacji do dofinansowania w ramach Działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego PROW na lata 2007-2013 w zakresie operacji, które odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" w wyniku realizacji zaleceń do raportu z czynności pokontrolnych Urzędu Marszałkowskiego.
W wyniku dalszej weryfikacji wniosku wraz z uzupełnieniami organ ustalił, iż nadal zawiera on braki wymagające usunięcia. W odpowiedzi na wezwanie, skarżący złożył wyjaśnienia a w dniu [...] kwietnia 2013r. kolejne pisma w sprawie.
W dniu [...] czerwca 2013r. organ zakończył obsługę wniosku złożonego przez skarżącego, odmawiając przyznania pomocy. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż skarżący nie uzupełnił dokumentów świadczących o zasadności wyboru oferty dla gilotyny do cięcia blach w oparciu o kryteria wskazana w zapytanie ofertowym. Ponadto koszty rozbudowy budynku mieszkalnego, który w wyniku realizacji robót budowlanych stanie się budynkiem handlowo-usługowym z częścią mieszkalną, nie mogą stanowić kosztu kwalifikowanego, który może być objęty pomocą. W świetle natomiast przepisów wyłączona jest możliwość uzyskania wsparcia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Natomiast skarżący, pomimo wezwania do uwzględnienia ww. kosztów po stronie kosztów niekwalifikowanych i zobowiązania się w celu operacji do poniesienia kosztów rozbudowy z własnych środków finansowych w celu doposażenia w gilotynę do cięcia blachy, nie wywiązał się z nałożonych obowiązków, co skutkowało brakami i nieprawidłowościami w złożonym wniosku.
Pismem z dnia [...] czerwca 2013r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W wyniku jego rozpatrzenia stwierdzono, że w trakcie rozpatrywania złożonego przez skarżącego wniosku nie doszło do naruszenia prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego pisma o odmowie przyznania pomocy i zobowiązanie organu do ponownego rozpatrzenia wniosku. Zarzucił naruszenia:
1. przepisów prawa materialnego:
- § 11 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2008r. Nr 139, poz. 883 ze zm., dalej "rozporządzenie") poprzez jego niezastosowanie,
- § 13 ust.1 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, iż "planowana rozbudowa w ramach wniosku o przyznanie pomocy polegająca na dobudowaniu do istniejącego budynku mieszkalnego dodatkowej części stanowiąca rozbudowę budynku mieszkalnego (...) nie może być kosztem kwalifikowanym",
- § 18 ust.4 pkt 2 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nie wezwanie po raz drugi do poprawienia pola 18.1 wniosku o przyznanie pomocy w sytuacji, gdy ARiMR miała taki obowiązek oraz nie wezwanie do przedłożenia porównania z pozostałymi ofertami firmy M. oraz H. w oparciu o wskazane kryteria przez wnioskodawcę,
- § 18 ust.5 rozporządzenia poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie usunął wszystkich nieprawidłowości wniosku zgodnie ze wskazaniami zawartymi w dwóch wezwaniach do ich usunięcia,
- § 19 ust.12 i 13 rozporządzenia poprzez nierozpatrzenie wniosku o przyznanie pomocy w terminie 5 miesięcy od dnia podania do publicznej wiadomości informacji o kolejności przysługiwania pomocy w województwie [...] oraz niezawiadomienie wnioskodawcy o przyczynach zwłoki i niepodanie nowego terminu rozpatrzenia wniosku,
2. przepisów prawa procesowego;
- art.21 ust.2 pkt 1) ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013r. poz.173, dalej "ustawa") poprzez naruszenie zasady praworządności oraz błędne stwierdzenie, że skarżący nie przedłożył oferty spółki H., która zawierałaby informację o montażu maszyny, podczas gdy złożona do akt sprawy oferta spółki H. w sposób wyraźny zawierała informację o montażu maszyny, a także niejednolite informowanie skarżącego, że nadbudowa czy rozbudowa budynku nie może stanowić kosztu kwalifikowanego,
- art.22 ust.3 ustawy w zw. z § 17 rozporządzenia poprzez bezpodstawną odmowę przyznania pomocy na podstawie kryterium niezawartego w przepisach ww. powołanych aktów prawnych, tj. braku porównania z pozostałymi ofertami spółek M. i H. w oparciu o wskazane kryteria przez wnioskodawcę.
Postawione zarzuty skarżący rozwinął w uzasadnieniu skargi, powołując orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdzające słuszność jego stanowiska.
W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w całości podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym piśmie i wniosła o oddalenie skargi. Podniesiono ponadto, że w piśmie będącym odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa uznano słuszność zarzutów dot. nieprzedstawienia ofert uzasadniających wybór gilotyny do cięcia blachy.
Na rozprawie skarżący wskazał, że rozbudowa budynku mieszkalnego obejmuje tylko wiatę i halę magazynową. Nie miały spełniać żadnych funkcji mieszkalnych. Hala i wiata ma oddzielną ścianę od budynku mieszkalnego. Skarżący chciał dobudować tę część do istniejącego budynku mieszkalnego, aby zmniejszyć koszty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 tekst jednolity), zwanej dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, uznał, że przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego doszło do naruszenia prawa i stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wyjaśnić należy, że zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" reguluje rozporządzenie MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883, z późn. zm.), zwane dalej rozporządzeniem MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r., wydane w oparciu o delegację ustawową, a mianowicie art. 29 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą z dnia 7 marca 2007 r.
Zgodnie z § 11 ust. 1 pkt . 1 rozporządzenia pomoc jest przyznawana w formie refundacji części kosztów budowy lub modernizacji obiektów budowlanych, jak również zakupu niezbędnego sprzętu lub wyposażenia .W myśl § 13 ust. 1 ww. rozporządzenia do kosztów kwalifikowanych, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 1, zalicza się koszty:
1) budowy, przebudowy lub remontu połączonego z modernizacją niemieszkalnych obiektów budowlanych wraz z zakupem instalacji technicznej oraz koszty rozbiórki i utylizacji materiałów szkodliwych pochodzących z rozbiórki;
2) nadbudowy, przebudowy lub remontu połączonego z modernizacją istniejących budynków mieszkalnych wraz z zakupem instalacji technicznej oraz koszty rozbiórki i utylizacji materiałów szkodliwych pochodzących z rozbiórki:
Zgodnie z § 18 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 lipca 2008 r., jeżeli wniosek o przyznanie pomocy zawiera inne niż określone w ust. 1 i 2 nieprawidłowości lub braki, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do ich usunięcia w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania.
Z kolei stosownie do § 18 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia, jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia nieprawidłowości lub braków, o których mowa w ust. 3 usunął w terminie nie wszystkie nieprawidłowości lub braki, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania.
W myśl § 18 ust. 5 rozporządzenia, jeżeli wnioskodawca pomimo wezwania do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków nie usunął ich w terminie, pomocy nie przyznaje się, o czym Agencja informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy. W tym przypadku Agencja uznała, że brakiem wniosku jest odmowa przeniesienia do kosztów niekwalifikowanych kosztów rozbudowy budynku mieszkalnego. Wskazała, że zgodnie z § 13 ust. 4 pomoc nie obejmuje innych kosztów niż koszty określone w ust. 1 . Skoro więc § 11 ust. 1 pkt 2 nie obejmuje refundacji kosztów rozbudowy obiektu mieszkalnego to pomoc w tym zakresie nie może być przyznana.
W ocenie Sądu brak jest podstaw do takiej interpretacji . Należy zauważyć, że zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( t.j. Dz. U z 2013 r. poz. 1409 ) ) przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 7a przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Zgodnie z art. 3 pkt 8 przez remont z kolei należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Jak z tego wynika nie istnieje legalna definicja rozbudowy inna niż definicja budowy.
Dalej należy wskazać, że w sensie faktycznym sporna rozbudowa budynku mieszkalnego polegać miała na dobudowie do istniejącego budynku hali magazynowej i wiaty. Część ta miała tylko przylegać do istniejącej części mieszkalnej, która w żaden sposób nie była objęta tą rozbudową. Skarżący dodatkowo wskazał, że dobudowywana część miała mieć nawet odrębną ścianę od budynku mieszkalnego. Usytuowanie tej części przy budynku mieszkalnym podyktowane było jedynie chęcią zmniejszenia kosztów. Rozbudowa nie wpłynie w żaden sposób na część mieszkalną. W sensie faktycznym nie ma więc różnicy między planowanym obiektem a wybudowaniem nowego obiektu o charakterze niemieszkalnym, którego koszty budowy mogą stanowić koszty kwalifikowane w oparciu o § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.
W ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek powodów, aby ograniczać prawo do pomocy w tym przypadku i wniosek skarżącego winien być w części dot. budowy magazynu i wiaty rozpatrzony w oparciu o § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Zwłaszcza, że skoro część rozbudowywana nie korzysta ze wspólnej ściany z istniejącym budynkiem odpowiada definicji budynku zawarte w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego – budynek to obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Dodatkowo należy wskazać, że rozbudowywany budynek nie będzie miał jedynie charakteru mieszkalnego – na jego parterze przewidziane są pomieszczenia związane z działalnością gospodarczą, mieszkalne jest jedynie poddasze. Już bez części rozbudowywanej następuje zmiana jego przeznaczenia z mieszkalnej na handlowo-usługową z częścią mieszkalną. Zdaniem Sądu fakt ten również powinien przemawiać za rozpatrzeniem wniosku o dofinansowanie na podstawie § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 146 § 1 pkt 1 p.p.s.a orzekł jak w wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło