V SA/Wa 2206/10

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt; postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W. L. wezwana do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2010r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem oraz trójką małoletnich dzieci, utrzymuje się z dochodów z gospodarstwa rolnego w wysokości ok. 1.260 złotych miesięcznie z tytułu sprzedaży mleka. Oświadczyła, iż posiada ½ domu o powierzchni 83 m2 (parter) oraz 31 m2 strychu oraz nieruchomość rolną o powierzchni 8.8871 ha, dodatkowo użytkuje 0,91 ha gruntu. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności i przedmiotów wartościowych nie posiada. W ramach gospodarstwa hoduje 6 krów, z czego pięć jest mlecznych (część krów jest "zasuszana" przed wycieleniem) i jedna został przeznaczona na sprzedaż. Wskazała także, iż z uzyskiwanych dochodów opłaca: wodę, energię elektryczną, ścieki, wywóz śmieci, telefon, OC, obowiązkowe ubezpieczenie, paliwo do ciągnika oraz leki. Pozostałą kwotę, tj. ok. 400 złotych przeznacza na utrzymanie 5 osobowej rodziny. W związku z tym, że dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, zarządzeniami z 3 i 26 listopada 2010 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżąca w pismach z 20 listopada 2010r. oraz 8 grudnia 2010r. złożyła dodatkowe oświadczenie w których m.in. podała, iż dochody rodziny w okresie 11 miesięcy wynosiły 32.432,85 złotych, natomiast wydatki w tym okresie na utrzymanie gospodarstwa rolnego i domowego (bez wyżywienia i innych kosztów np. ubrań ) wynosiły 23.517,51 złotych. W związku z tym pozostawała do zagospodarowania kwota ok. 9000 złotych (810 złotych miesięcznie), która była przeznaczana na tzw. "życie". Dodatkowo skarżąca nadesłała wyciąg z rachunku bankowego ze stanem na dzień 31 października 2010r. w wysokości 93,19 złotych, potwierdzenie otwarcia dla córki lokaty bankowej w wysokości 3.000 złotych oraz potwierdzenie zakupu jednostek uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym za kwotę 2.600 złotych (obecna wartość na dzień 14 grudnia 2010r. wynosi 1.824 złotych), decyzję w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 i 2010r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Zasadność wniosku skarżącej rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ona zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniami wynikającymi z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika i obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 złotych należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym. Oceniając wniosek skarżącej wzięto pod uwagę jej sytuację rodzinną, zdrowotną i majątkową oraz dochody. Łączny dochód uzyskiwany przez skarżącą i jej męża wynosi ok. 810 złotych miesięcznie. Ponadto skarżąca posiada jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym obecnie w wysokości ok. 1.800 złotych, córka skarżącej z kolei posiada lokatę bankową w wysokości 3.000 złotych. W związku z powyższym skarżąca jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 100 złotych np. ze sprzedaży części jednostek uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym, gdyż nie można jej sytuacji materialnej określić jako takiej, w której skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jednakże zaprezentowana sytuacja materialna, w tym dochody, oszczędności nie pozwalają na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W związku z tym należy podkreślić, iż o ile pieniądze córki zgromadzone na lokacie stanowią jej odrębną własność (córka otrzymała darowiznę od osób bliskich), to pieniądze zgromadzone na funduszu inwestycyjnym (jednostki uczestnictwa) mogą częściowo zostać przeznaczona na poniesienie kosztów postępowania. Należy podkreślić, o czym była mowa wyżej, iż nie można uznać skarżącej za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym nie została wypełniona ustawowa przesłanka do przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.