V SA/Wa 2206/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-06-29
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym oraz założyła lokatę bankową dla córki, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniającego przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów, uznając, że skarżąca nie wykazała, iż jej sytuacja materialna uniemożliwia jej poniesienie kosztów sądowych. Posiadanie przez skarżącą jednostek uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym oraz założenie lokaty bankowej dla córki świadczy o tym, że może ona przeznaczyć część środków z tych aktywów na pokrycie wpisu od skargi, nie naruszając tym samym koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wnioskowała o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy przyznał jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale odmówił w pozostałym zakresie. Skarżąca cofnęła wniosek o ustanowienie adwokata i podtrzymała prośbę o zwolnienie od kosztów, twierdząc, że nie prosiła o pełnomocnika, a jedynie o zwolnienie od opłat. Sąd rozpatrzył wniosek, biorąc pod uwagę wysokość wpisu od skargi (100 zł) oraz możliwości finansowe skarżącej, w tym posiadane jednostki funduszu inwestycyjnego i lokatę bankową dla córki.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA – Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W.L. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów.
Postanowieniem z 16 grudnia 2010 r., po rozpatrzeniu złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, referendarz sądowy przyznał W.L. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W piśmie z dnia 28 grudnia 2010 r., uzupełnionym pismami z 4 kwietnia 2011 r. (data nadania) skarżąca zawarła sprzeciw od postanowienia z dnia 16 grudnia 2010 r. Wskazała, iż cofa wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i jednocześnie prosi o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Podniosła, że nie prosiła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, a jej intencją było uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyjaśniła, że nie posiada środków na uiszczenie wpisu od skargi, a z przyznanej jej pomocy profesjonalnego pełnomocnika rezygnuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie.
Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione.
Zasadność wniosku skarżącej rozpatrzono uwzględniając zarówno wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu, jak i jej możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskująca byłaby zobowiązana składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł (stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi– Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Mając na uwadze powyższe uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżąca nie wykazała, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jej osoby.
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia ma fakt posiadania przez skarżącą jednostek uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym, nabytych za kwotę [...] zł, których wartość w dniu 14 grudnia 2010 r. wynosiła [...] złotych. Ponadto skarżąca otworzyła lokatę bankową dla córki w wysokości [...] zł. Wobec powyższego nie można przyjąć, że skarżąca jest osobą, dla której poniesienie wydatku w postaci uiszczenia kosztów sądowych (wpis w wysokości 100 złotych) nie jest możliwe bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. W ocenie Sądu skarżąca może niewielką część kwoty, jaką możnaby uzyskać ze sprzedaży jednostek funduszu przeznaczyć na uiszczenie wpisu od skargi. Ponadto fakt, iż skarżąca założyła lokatę dla córki w wysokości [...] zł potwierdza, że nie wszystkie osiągane dochody wnioskodawczyni musi przeznaczać na pokrycie bieżących kosztów utrzymania.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło