V SA/Wa 2208/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia ... lutego 2017 r. nr ... w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji W skardze na opisaną w komparycji decyzję P. M., dalej: "Skarżący" albo "Powiat", wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek, do pisma z dnia 16 maja 2017 r. pełnomocnik Powiatu załączył pismo Starostwa Powiatowego w M. z tego samego dnia, w którym Skarżący stwierdził, że brak możliwości zwrotu tak wysokiej kwoty (1.548.469 zł). Zwrócił uwagę na niskie dochody własne, które w 2016 r. wynosiły w strukturze dochodów 24,15 %. Prawie 76 % stanowiły subwencje i dotacje, które miały charakter celowy. Największy udział w subwencji ogólnej miała subwencja w części oświatowej. Powiat zaznaczył, że otrzymał planowane wskaźniki do budżetu 2017 r. i nadane środki subwencji ogólnej w części oświatowej w wysokości 38.061.980 zł, które były niższe w stosunku do roku 2016 o kwotę 414.627 zł. Ostateczne wskaźniki finansowe dla Powiatu w po raz kolejny wykazały zmniejszenie subwencji ogólnej w części oświatowej do kwoty 37.518.007 zł, czyli o 543.973 zł. Jak podniósł Skarżący, posiada on 10 jednostek oświatowych i edukacyjnych, w których kształci się 3011 uczniów, a środki nadane subwencją nie zaspokajają nałożonych zadań oświatowych. Ich realizacja wymaga dofinansowania z innych źródeł dochodów powiatu z przeznaczeniem na bieżące funkcjonowanie i niezbędne wydatki remontowe i konieczne w ograniczonym zakresie zadania inwestycyjne. W ocenie Skarżącego, realizowana Wieloletnia Prognoza Finansowa na czas zobowiązań kredytowych do roku 2030 nie daje możliwości podjęcia kolejnych zobowiązań kredytowych, a tym samym rodzi niebezpieczeństwo dla gospodarki finansowej Powiatu, gdyż brak jest środków w budżecie na zabezpieczenie spłaty rat i odsetek kredytowych w kolejnych latach. Istnieje realne zagrożenie w postaci niespełnienia wskaźnika z art. 243 ustawy o finansach publicznych. Na dzień 31.12.2016 r. posiadał dług w kwocie 33.729.896,52 zł i w skali zadłużenia wynosił 42,17 %. Brak wstrzymania przez Sąd wykonania decyzji spowoduje dla Powiatu następstwa wynikające z art. 240 ustawy o finansach publicznych, tj. braku możliwości realizacji WPF oraz budżetu jednostki samorządu terytorialnego jak również zagrożenie w zapewnieniu realizacji zadań publicznych. Konsekwencją może stać się konieczność opracowania i uchwalenia programu postępowania naprawczego. Wykonania decyzji zwrotu uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011, a w związku z tym konieczność zaciągnięcia kolejnego kredytu stanowi zagrożenie realizacji zadań publicznych powiatu oraz stabilności jego gospodarki finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 powyższego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy", 2006 r., nr 14, s. 677). W ocenie Sądu wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawca uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. w przypadku wyegzekwowania przez organ kwoty przypadającej do zwrotu. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego celem zwrotu przez Powiat do budżetu państwa należności w wysokości 1.548.469 zł niewątpliwie może spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci utraty możliwości realizacji zadań publicznoprawnych nałożonych na Skarżącego, który jest jednostką samorządu terytorialnego. Sąd miał na uwadze, że w przypadku Skarżącego prawdopodobna byłaby utrata możliwości realizacji zadań. Sąd miał także na względzie, że Powiat jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa oraz uchwałą budżetową, a zatem jego swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienia NSA z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11, z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.