V SA/Wa 2210/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę Przedmiotem skargi M. K. jest pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2011 r. odmawiające przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Pomocy odmówiono w następującym stanie faktycznym: W dniu 15 lipca 2010 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy w ramach ww. działania na zakup nowych maszyn, tj. automatu szwalniczego oraz motocykla o pojemności silnika od 600 ccm. Ponieważ wniosek zawierał braki, pismem z dnia 22 września 2010 r. skarżący został wezwany przez Agencję do jego uzupełnienia w zakresie dokumentów dotyczących Ekonomicznego Planu Operacji oraz przeprowadzenia postępowania ofertowego w zakresie planowanych do zakupu maszyn, obejmujących automat szwalniczy oraz motocykl do pilotowania o pojemności silnika od 600 ccm. Skarżący złożył dokumenty wymagane w powyższym wezwaniu, jednakże zawierały one błędy i nieścisłości, wobec czego wystąpiła konieczność ponownego wezwania do uzupełniania dokumentacji. Nadesłane przez skarżącego uzupełnienia pozwoliły za pozytywne zakończenie oceny kompletności wniosku, jednakże po przeprowadzeniu oceny ekonomiczno-technicznej wniosku obejmującej m.in. sprawdzenie kosztów poszczególnych zadań wchodzących w skład operacji oraz uzasadnienie standardu elementów inwestycji, poddano w wątpliwość zakup wybranego przez skarżącego motocykla [...]. Agencja uznała bowiem, że ze względu na parametry techniczne motocykl ten znacząco wykracza poza konieczne minimum wymagane do osiągnięcia celu operacji, zawyżona jest także cena motocykla. Wobec tego skarżący został poinformowany o możliwości zmiany, na etapie oceny ekonomiczno-technicznej ww. motocykla na inny o parametrach i cenie odpowiadających realizacji celu operacji w stopniu wystarczającym. W odpowiedzi skarżący podtrzymał swój pierwotny wybór motocykla [...]. W związku z tym Agencja pismem z dnia 18 maja 2011 r. wezwała skarżącego do aktualizacji zestawienia rzeczowo-finansowego, polegającej na zmianie ww. modelu motocykla na inny, ze względu na standard elementu operacji (parametry techniczne) oraz brak uzasadnienia ekonomicznego. Wskazano przy tym, że skarżący nie dokonał wyboru optymalnego rozwiązania mającego na uwadze najniższy koszt osiągnięcia danego efektu z rozważeniem nakładów, które musi ponieść uwzględniając szeroki wybór tego typu sprzętu dostępny na rynku. Nie wykazał też w sposób wystarczający, że warunki techniczne wybranego przez niego motocykla są niezbędne do wykonywania projektu. Odpowiadając na powyższe wezwanie skarżący nie wyraził zgody na proponowaną korektę. W związku z czym pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. Agencja poinformowała skarżącego o odmowie przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunku przyznania pomocy, o którym mowa w § 10 i § 18 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139 poz. 883 z późn. zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem z 17 lipca 2008 r.". Pismem dnia 5 lipca 2011 r. skarżący wezwał Agencję do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu stwierdził, że zakup wybranego przez niego motocykla jest uzasadniony ekonomicznie. W wyniku rozpoznania powyższego wezwania, pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Agencja uznała, że w postępowaniu dotyczącym wniosku o przyznanie pomocy nie doszło do naruszenia prawa. Agencja podtrzymała wszystkie argumenty zaprezentowane w piśmie z [...] czerwca 2011 r. W skardze na pismo Agencji informujące o odmowie przyznania pomocy skarżący wniósł o jego uchylenie w całości. Uzasadniając skargę podniósł w pierwszej kolejności, że planowana przez niego inwestycja wbrew twierdzeniom Agencji jest uzasadniona ekonomicznie i zapewnia osiągnięcie i zachowanie celu działania "Tworzenie i rozwój mikroprzędsąbiorstw". Następnie skarżący podniósł, że celem planowanej przez niego operacji, nie jest – jak twierdzi Agencja – pilotowanie imprez turystycznych i pilotaż ładunków wielkogabarytowych, lecz wynajmowanie z zyskiem planowanych do zakupu maszyn i urządzeń. W związku z tym zasadne było dokonanie wyboru takich maszyn i urządzeń, na które jest popyt wśród potencjalnych najemców, jednocześnie nie było podstaw do wyboru maszyn i urządzeń, na które popytu nie ma i których zakup nie gwarantowały osiągania zysków z najmu. Skarżący wskazał przy tym, w pismach kierowanych do Agencji wielokrotnie wyjaśniał, że z analizy rynku jednoznacznie wynika, iż istnieje zapotrzebowanie na najem motocykla o parametrach technicznych wskazanych we wniosku, nie ma natomiast zapotrzebowania na najem motocykla o niższych parametrach. Potwierdzały to przedstawione przez skarżącego zapytania ofertowe oraz opinia rzeczoznawczy. W ocenie skarżącego Agencja nie wzięła tych dowodów pod uwagę oceniając wniosek o przyznanie pomocy. Jednocześnie Agencja nie wskazała w oparciu o jakie dowody zakwestionowała zakup motocykla wskazanego przez skarżącego we wniosku o przyznane pomocy. W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W piśmie procesowym z dnia 24 listopada 2011 r. (data nadania) skarżący odniósł się do argumentacji Agencji przedstawionej w odpowiedzi na skargę i podtrzymał zarzuty powołane w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie – stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wydanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego Sąd uznał, że nie narusza ono przepisów prawa materialnego oraz, że przy jego wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie (czy też stwierdzenie nieważności). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie ARiMR jest zgodne z prawem. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, które to rozporządzenie wydane zostało w oparciu o delegację ustawową tj. art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Rozpoznawana sprawa dotyczy wniosku skarżącego o przyznanie pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" Jak wynika z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy. Z kolei stosownie do § 18 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli wniosek nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę w formie pisemnej, do usunięcia braków formalnych w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. Jednocześnie, w myśl § 18 ust. 4 rozporządzenia, jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie żadnego z braków - Agencja nie przyznaje pomocy, jeżeli nie wszystkich braków - Agencja wzywa ponownie wnioskodawcę w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy (ust. 6). Wskazać również należy, że zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia pomoc jest przyznawana na operację spełniającą wymagania określone w Programie, w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów, oraz zapewniającą osiągniecie i zachowanie celu działania ,,Tworzenie i rozwój mikroprzedsiebiorstw’’. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 3 powyższej ustawy, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. W ocenie Sądu ostateczna odmowa przyznania pomocy jest zgodna z wyżej powołanymi przepisami. Spór pomiędzy stronami sprowadza się do tego, czy zakup wybranego przez skarżącego motocykla [...] jest ekonomicznie uzasadniony dla realizacji planowanych przez skarżącego usług. Zdaniem skarżącego zakup tego właśnie modelu motocykla znajduje uzasadnienie, ponieważ motocykl o innych (niższych) parametrach niż te cechujące ww. model nie zapewniałby osiągnięcia zakładanego dochodu z uwagi na brak popytu na planowane usługi. Z kolei w ocenie Agencji, której stanowisko Sąd podziela, zakup wskazanego przez skarżącego motocykla jest nieuzasadniony i niecelowy do realizacji planowanych usług. Przypomnieć należy, że potrzeba zakupu motocykla była związana z planowanym przez skarżącego wynajmem motocykla do pilotowania m.in. rajdów rowerowych, wyścigów kolarskich oraz pojazdów transportujących ładunki wielkogabarytowe. Skarżący w Ekonomicznym Planie Operacji w kolumnie "Koszty inwestycyjne nieobjęte leasingiem" wskazał na "Motocykl do pilotowania, pojemność silnika od 600 ccm". Można więc było przyjąć – jak uczyniła to Agencja – że pojemność 600 ccm jest dolną granicą wymaganą do realizacji planowanych usług. Wybrany przez skarżącego motocykl marki [...] ma natomiast pojemność 999 ccm, czyli znacznie wykracza poza ww. minimum. Przy ocenie ekonomicznej zasadności zakupu wybranego przez skarżącego motocykla Agencja musiała mieć również na uwadze pozostałe parametry motocykla oraz jego cenę. Wskazała więc, że cena netto ww. modelu wynosi 67.000 zł, a zgodnie z danymi producenta jest to motocykl sportowy o mocy 178 KM, osiągający prędkość 293 km, który oferuje "najlepsze połączenie sportowych osiągów i przydatności na drodze, jak i na torze wyścigowym". Skarżący powoływał się w toku postępowania przed Agencją jak i na etapie skargi na liczne pisma, z których miało wynikać zapotrzebowanie na usługę wynajmu motocykla o ww. parametrach technicznych. Z pism tych wynika jednak – na co słusznie zwróciła uwagę Agencja – że potencjalni kontrahenci skarżącego (Stowarzyszenie P., Automobilklub B., PTTK o/B., B. Stowarzyszenie Kolarzy) są zainteresowani wynajmem motocykla do pilotowania imprez turystycznych, a nie konkretnym modelem motocykla wybranym przez skarżącego. Minimalne wymagania odnośnie pojemności silnika i mocy motocykla zostały przez te podmioty określone (dopiero po uszczegółowieniu oferty skarżącego) na co najmniej 600 ccm i 100 KM. W konsekwencji należało zatem przyjąć, że wystarczającym do wynajmowania w celu pilotowania imprez turystycznych i pojazdów nienormatywnych byłby motocykl o minimalnej pojemności silnika wynoszącej 600 ccm i 100 KM mocy. Takie zaś wymogi spełniają inne, znacznie tańsze motocykle crossowe lub turystyczne przykładowo wymienione przez Agencję, czy nawet wskazany przez samego skarżącego w załączniku wezwania do usunięcia naruszenia prawa motocykl sportowy Suzuki GSX-R 600. Fakt, iż do obsługi imprez turystycznych i sportowych oraz pilotowania pojazdów nienormatywnych wystarczający jest motocykl o pojemności 600 ccm cechujący się wyższą mocą i momentem obrotowym potwierdza też nadesłana przez skarżącego opinia rzeczoznawcy. Należy co prawda przyznać słuszność skarżącemu, iż zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" PROW na lata 2007-2013 dla wersji PROW 312/10/02 wniosku (lit. B pkt. IV 18.1) oraz zgodnie z Instrukcją wypełniania Ekonomicznego Planu Operacji (zalecenia ogólne, pkt 2) operacja uzasadniona ekonomicznie, to operacja która generuje przychody lub obniża koszty. Efektywność operacji jest natomiast obliczana w Ekonomicznym Planie Operacji za pomocą wskaźnika NPV, który w Planie złożonym przez skarżącego ma wartość dodatnią. Skarżący zdaje się jednak nie dostrzegać, że dodatnia wartość NPV zgodnie z zapisami ww. Instrukcji stanowi tylko jeden z warunków pozytywnej weryfikacji operacji pod kątem uzasadnienia ekonomicznego. Zgodnie natomiast z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 17 lipca 2008 r., pomoc przyznaje się na operację spełniającą wymagania określone w Programie, w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów, oraz zapewniającą osiągniecie i zachowanie celu działania ,,Tworzenie i rozwój mikroprzedsiebiorstw’’. W ocenie Sądu Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie zebranych dowodów zasadnie uznała, że zakup motocykla proponowanego przez skarżącego jest niezasadny ekonomicznie w rozumieniu ww. przepisu. Wystarczającym do realizacji planowanych usług byłby bowiem znacznie tańszy (nawet przy uwzględnieniu kosztów koniecznego wyposażenia dodatkowego) motocykl crossowy, turystyczny lub sportowy cechujący się co najmniej 600 ccm pojemności i 100 KM mocy. Wybierając motocykl marki [...] skarżący nie wziął też pod uwagę, że środki pomocowe z PROW są w większości finansowane z budżetu Unii Europejskiej i dlatego podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.Urz. WE L 312/1 z 23.12.1995 r.). Stosownie do tego rozporządzenia środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Wynika z tego, że skarżący wybierając model motocykla powinien mieć na uwadze najniższy możliwy koszt osiągnięcia celu operacji. Tymczasem – jak wykazało postępowanie przeprowadzone przez Agencję – zakup motocykla wybranego przez skarżącego znacznie by ten koszt przekroczył. Z przedstawionych powodów Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem. Zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniły bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Prowadząc postępowanie Agencja nie uchybiła obowiązującym ją zasadom proceduralnym, w szczególności wynikającym z art. 21 ust. 2 pkt. 1- 4, w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., gdyż m.in. kilkukrotnie informowała skarżącego, że zakup wskazanego we wniosku motocykla jest nieuzasadniony ekonomicznie oraz umożliwiła skarżącemu poprawienie wniosku w zakresie wyboru motocykla. Dowodzi to, że Agencja starannie informowała stronę co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Ponadto wbrew twierdzeniom skarżącego wszystkie nadesłane przez niego dokumenty zostały wzięte pod uwagę przy wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie. Agencja nie pominęła w szczególności zapytania ofertowego Z. Z.. Treść tego zapytania – w porównaniu ze zgromadzonym materiałem dowodowym – nie znajdowała jednak racjonalnego uzasadnienia. Agencja nie naruszyła również zasady praworządności, gdyż postępowanie w niniejszej sprawie przeprowadziła prawidłowo, a negatywny dla skarżącego wynik postępowania nie może być równoznaczny z naruszeniem powołanej zasady. W związku powyższym zarzuty skargi dotyczące nierozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz naruszenia zasady praworządności nie znajdują uzasadnienia. Należy też zaznaczyć, że zgodnie z art. 22 ust. 3 powyższej ustawy do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 21 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio. Także rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania pomocy nie następuje w formie decyzji administracyjnej - zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Z powyższych względów należy uznać, że Agencja miała podstawy do odmowy przyznania skarżącemu pomocy w ramach wnioskowanego działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" i na podstawie art. 151 p.p.s.a skarga została oddalona