V SA/Wa 2218/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi C.... J. B. i Wspólnicy Spółka jawna na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... września 2017 r. nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę. Postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. nr [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej jako Prezes Zarządu PFRON) odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za październik 2015 r. "C." [...] Spółka Jawna (dalej: Skarżący, Strona). Na w/w postanowienie Strona złożyła zażalenie wnosząc o uchylenie postanowienia organu I instancji. Wyjaśniła przy tym, że wniosek Wn-D za październik 2015 r. został złożony w dniu [...] grudnia 2015 r., jednak uchybienie terminu do jego złożenia nastąpiło bez winy zainteresowanego. Przyczyną nieterminowości była awaria komputera, którą potwierdzają przesłane przy piśmie z [...] grudnia 2015 r. dokumenty. Postanowieniem nr [...] z [...] września 2017 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej jako organ II instancji, organ odwoławczy, Minister) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 23 grudnia 2014 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. 2014 poz. 1988 dalej jako "rozporządzenie o dofinansowaniu") wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania WN-D powinien zostać złożony w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego wniosek dotyczy. Natomiast zgodnie z § 4 ust. 4 w/w rozporządzenia, termin ten przywraca się na prośbę pracodawcy, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Organ wskazał, że Strona wnioskiem z [...] grudnia 2015 r. wystąpiła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc październik 2015 r., podnosząc w nim, iż opóźnienie było wynikiem awarii komputera. Jak dalej wyjaśniła, usunięcie awarii nastąpiło w dniu 30 listopada 2015 r., dlatego też dokument Wn-D za ww. okres został złożony w dniu [...] grudnia 2015 r. Ponadto w piśmie z 1 marca 2016 r. Strona wyjaśniła, że kłopoty techniczne z komputerem występowały już wcześniej. W dniu 30 września 2015 r. dokonano jego naprawy, co potwierdza załączona do tego pisma kopia faktury. Naprawiony sprzęt ponownie popsuł się w dniu 25 listopada 2015 r., a awaria była na tyle poważna, że konieczny był zakup nowego komputera (paragon i umowa ratalna z 30 listopada 2015 r. w załączeniu). Dlatego też wysłanie wniosku Wn-D za ww. okres nastąpiło dopiero w dniu [...] grudnia 2015 r. Organ II instancji wyjaśnił, iż obok przepisów w/w rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej zastosowanie znajduje także art. 58 § 1 i 2 k.p.a. zgodnie z którym uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki, a mianowicie: 1) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swej winy, 2) wniesienie przez osobę zainteresowaną prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiała mu dochowanie terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem prośby - dopełnienie czynności uchybionej, dla której określony był termin. Organ odwoławczy stwierdził, że strona nie spełniła przesłanek z art. 58 k.p.a, gdyż nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. Zdaniem organu, skoro strona miała problemy z oprogramowaniem komputera, to powinna, należycie dbając o swoje interesy zabezpieczyć dane niezbędne do złożenia wniosku Wn-D poprzez utworzenie kopii zapasowych tzw. backup-ów najważniejszych danych i informacji, czy to w formie elektronicznej czy pisemnej, aby mieć możliwość odtworzenia ich w momencie uszkodzenia komputera. Minister zaznaczył ponadto, że zgodnie z art. 26c ust. 1 a ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2046, ze zm.) oprócz elektronicznej formy przekazania wniosków o dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, dokumenty te mogą zostać złożone również w formie pisemnej. Zatem strona mogła również sporządzić wniosek w formie pisemnej i wysłać go za pośrednictwem operatora publicznego. Jednocześnie wskazano, że jakkolwiek w aktach sprawy znajdują się przesłane przez stronę dokumenty za naprawę, a następnie za zakup nowego komputera, to jednak nie potwierdzają one braku winy strony. Naprawę wadliwego sprzętu potwierdza jedynie faktura z 30 września 2015 r., a więc wystawiona przed terminem złożenia wniosku Wn-D za październik 2015 r. Natomiast paragon dotyczący zakupu nowego laptopa, pamięci przenośnej, bezprzewodowej myszy komputerowej i torby na laptop jest datowany na dzień 30 listopada 2015 r., a zatem już po upływie tego terminu. Strona, zdaniem Ministra nie przedstawiła żadnego dokumentu, który by potwierdzał czy to sam fakt zaistnienia awarii w dniu 25 listopada 2015 r., czy też okres jej trwania, dlatego też twierdzenia strony nie mogą zostać uwzględnione. W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia przedstawione przez stronę nie uprawdopodobniają braku winy w niedochowaniu terminu. W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "C." [...] Spółka Jawna zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie § 4 ust. 4 rozporządzenia o dofinansowaniu, poprzez nieprawidłową interpretację przepisu art. 58 § 1 i 2 k.p.a., która wynika z błędnej analizy przedstawionych zdarzeń przedstawionych w materiale dowodowym oraz naruszenie treści art. 8 § 1 k.p.a. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezesa Zarządu PFRON z [...] czerwca 2016 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko i argumentację zaprezentowaną w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.). W oparciu o art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2001 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.) sądy stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Regulacje te określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, pracodawca składał wniosek (Wn-D) i informację w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczyły. Strona uchybiła temu terminowi składając wniosek Wn-D w dniu [...] grudnia 2015 r. Zgodnie z § 4 ust. 4 w/w rozporządzenia termin do złożenia wniosków przywraca się na prośbę pracodawcy, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl art. 58 k.p.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie przesłanki: uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku swej winy, wniesienie przez osobę zainteresowaną wniosku (prośby) o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiała mu dochowanie terminu, jednocześnie z wniesieniem wniosku dopełnienie czynności uchybionej, dla której określony był termin. W rozpoznawanej sprawie podstawę czynności podejmowanych przez organy administracyjne stanowił art. 58 § 1 k.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z treści powołanego przepisu wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w terminowym dokonaniu czynności była od niej niezależna. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, iż ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). W razie uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności początkowej dniem, do którego należy liczyć bieg 7 - dniowego terminu jest następny dzień po dniu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu (art. 57 § 1 k.p.a.). Jednakże zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Z powołanych przepisów wynika, że zainteresowany wnoszący prośbę o przywrócenie terminu powinien nie tylko uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, ale jednocześnie dopełnić czynności, dla której określony był termin oraz zachować 7 - dniowy, nieprzywracalny już termin od ustania przyczyny uchybienia terminu do jej wniesienia. Obowiązek badania, czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, spoczywa na organie administracji. W rozpoznawanej sprawie organ uznał, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za październik 2015 r. nastąpiło bez jego winy. Rozważyć należało zatem, czy organ prawidłowo ocenił podawane we wniosku okoliczności mające na celu uprawdopodobnienie braku winy Skarżącego w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie wskazywaną przyczyną mającą uprawdopodobnić brak winy Skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia wniosku była awaria komputera, której usunięcie nastąpiło w dniu 30 listopada 2015 r. Strona zwróciła również uwagę na fakt, że już 30 września 2015 r. dokonano naprawy komputera, który popsuł się ponownie w dniu 25 listopada 2015 r., a sama awaria była na tyle poważna, że w dniu 30 listopada 2015 r. zakupiono nowy sprzęt. Sąd aprobuje stanowisko organu, iż podane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uzasadniały przywrócenia terminu. Mimo, że w aktach sprawy znajdują się przesłane przez stronę dokumenty potwierdzające naprawę, a następnie zakup nowego komputera, to jednak nie uprawdopodabniają one braku winy strony. W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że naprawę wadliwego sprzętu potwierdza jedynie faktura z 30 września 2015 r., a więc wystawiona przed terminem złożenia wniosku Wn-D za październik 2015 r. Natomiast paragon dotyczący zakupu nowego laptopa i innych akcesoriów komputerowych jest datowany na dzień 30 listopada 2015 r., a zatem już po upływie tego terminu. Strona nie przedstawiła natomiast żadnego dokumentu, uprawdopodobniającego zarówno sam fakt zaistnienia awarii w dniu 25 listopada 2015 r., jak i okres jej trwania, dlatego też twierdzenia strony nie mogą zostać uwzględnione. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu za niezasadny uznać należy zarzut Strony dotyczący naruszenia § 4 ust. 4 rozporządzenia o dofinansowaniu poprzez nieprawidłową interpretację przepisu art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Zdaniem Sądu skoro strona już wcześniej miała problemy z oprogramowaniem komputera, to powinna, należycie dbając o swoje interesy zabezpieczyć dane niezbędne do złożenia wniosku Wn-D poprzez utworzenie kopii zapasowych tzw. backup-ów najważniejszych danych i informacji, czy to w formie elektronicznej czy pisemnej, aby mieć możliwość odtworzenia ich w momencie uszkodzenia komputera. Wymaga przy tym podkreślenia, że zgodnie z art. 26c ust. 1a ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 2046, ze zm.) oprócz elektronicznej formy przekazania wniosków o dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, dokumenty te mogą zostać złożone również w formie pisemnej. Zatem strona mogła również sporządzić wniosek w formie pisemnej wysłać go za pośrednictwem poczty. Nadto zauważyć należy, odnosząc się tym samym do zarzutu strony dotyczącego naruszenia art. 8 § 1 k.p.a., że wydrukowanie wniosku Wn-D jest możliwe z każdego komputera posiadającego dostęp do Internetu. Skoro zaś strona z powodu awarii nie miała możliwości skorzystania z własnego komputera, mogła użyć każdego innego komputera z dostępem do Internetu i drukarki, również w kafejce internetowej. Wystarczyło bowiem pobrać ze strony internetowej PFRON dostępne tam formularze Wn-D oraz Inf-D-P, odręcznie je wypełnić, nawet częściowo, a następnie przesłać do PFRON. Nawet bowiem wysłanie wniosku Wn-D za październik 2015 r. niezawierającego wszystkich danych stanowiłoby potwierdzenie staranności i dbałości o własne sprawy i nie doprowadziłby do uchybienia terminowi. Zatem o braku winy w niedokonaniu w ustawowym terminie określonej czynności można mówić tylko w razie uprawdopodobnienia przez stronę, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni przepisów, uznając że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że do naruszenia terminu na złożenie wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za październik 2015 r. doszło bez winy Skarżącego. W związku z powyższym skarga w oparciu o art. 151 p.p.s.a., podlegała oddaleniu.