V SA/Wa 2219/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Marek Krawczak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2017 r. sprawy ze skargi W. Z. na postanowienie Ministra Finansów (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę Przedmiotem skargi W.Z. jest postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...].07.2015 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną . Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym : Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku W.Z. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., obejmujących należności pieniężne z tytułu nieuiszczonych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Pracy. W celu wyegzekwowania należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...].05.2015 r. nr [...] dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Zawiadomienie o zajęciu doręczono zobowiązanemu w dniu [...].05.2015 r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności przedmiotowe zawiadomienie doręczono w dniu [...].05.2015 r. Odpisy tytułów wykonawczych objętych powyższym zawiadomieniem zostały doręczone zobowiązanemu wcześniej. Pismem z dnia 01.06.2015 r. zobowiązany wniósł skargę na czynność egzekucyjną zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, w którym podniósł, iż w stosunku do zobowiązań objętych ww. zawiadomieniem o zajęciu została wydana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. decyzja o umorzeniu tych zobowiązań , wobec czego wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz o uchylenie dokonanego zajęcia. Dyrektor Izby Skarbowej w O. postanowieniem z dnia [...].07.2015 r., nr [...] oddalił skargę na czynność egzekucyjną wskazując, iż czynność ta spełnia wymogi formalne przewidziane w obowiązujących przepisach prawa. W wyniku rozpoznania zażalenia Skarżącego , Minister Finansów wskazanym wyżej postanowieniem utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że zastosowany środek egzekucyjny jest wymieniony w katalogu środków określonych w art. 1a pkt 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także renty socjalnej, a sam środek egzekucyjny został zastosowany w prawidłowy sposób. Organ wyjaśnił ponadto, iż w trybie skargi na czynności egzekucyjne nie podlegają rozpatrzeniu kwestie materialno-prawne stanowiące podstawę uruchomienia odrębnego postępowania administracyjnego. Podnoszony przez Zobowiązanego argument toczących się postępowań w zakresie umorzenia należności z tytułu składek ZUS i podatków pozostaje bez wpływu na ocenę kwestionowanej czynności egzekucyjnej. W trybie skargi z art. 54 u.p.e.a. nie mogą być też oceniane takie kwestie jak trudną sytuację osobistą i majątkową oraz trwające postępowanie w zakresie udzielenia ulgi w spłacie należności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz postanowienia je poprzedzającego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 67 Ordynacji podatkowej oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia dotyczący ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego oraz nieuwzględnienie nowych okoliczności mających wpływ na prawidłowe rozpatrzenie sprawy . W uzasadnieniu skargi Skarżący powołał się na swoją ciężką sytuację materialną, która w jego przekonaniu winna skutkować umorzeniem należności dochodzonej w drodze egzekucji. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wskazuje, jak rozumieć pojęcie "czynności egzekucyjnych". W świetle tego unormowania są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Owe działania, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne (a nie akty prawne). W skardze na czynności egzekucyjne można podnieść, co podnoszono konsekwentnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia. Natomiast skarga na czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., służy kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu czynności egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Skoro czynnościami takimi stosownie do art. 1a pkt 2 u.p.e.a. są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, to ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną podlegają działania organu egzekucyjnego, który na zlecenie wierzyciela ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc na przykład dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny. Stosownie do art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Natomiast w świetle art. 1a pkt 12 u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym należności pieniężnych, jest min. egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej . Sąd, odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy zauważa, iż w treści wniesionej skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, oraz renty socjalnej , podniesiono różnorakie okoliczności związane z wszczęciem i prowadzeniem różnych postępowań administracyjnych wobec Skarżącego, jednakże nie odnoszące się do zagadnienia prawidłowości, sposobu i formy dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Tymczasem w trybie skargi na czynności egzekucyjne podlegają badaniu wyłącznie zarzuty, których charakter nie wykracza poza zakres określony powołanymi przepisami. Z tego względu rozstrzygnięcia zapadłe w innych postępowaniach, pozostają bez wpływu na wynik postępowania prowadzonego w trybie art. 54 u.p.e.a.. Ponadto zgodnie z art. 19 K.p.a. podnoszone okoliczności nie mogły zostać uwzględnione w postanowieniu DIS jak i postanowieniu Ministra Finansów gdyż stanowiłoby to naruszenie ram prawnych, w jakich dokonuje się oceny prawidłowości zastosowanego środka egzekucyjnego. Z tych samych względów za chybiony uznać należy zarzut naruszania art. 67 Ordynacji podatkowej, gdyż ocena wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych z wyżej wskazanych względów nie podlega badaniu w postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną. . Konkludując, Sąd podziela stanowisko Ministra Finansów wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że wskazywane przez Skarżącego okoliczności nie mogą być podstawą wniesienia skargi, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., gdyż nie dotyczą one sposobu i formy dokonania czynności egzekucyjnej, jaką było zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, oraz renty socjalnej. Nie doszło również do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania. Zdaniem Sądu organy obu instancji, jak wynika z akt sprawy, w ramach prowadzonego postępowania w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. prawidłowo oceniły sposób i formę dokonania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zawiadomienia o zajęciu . Sąd, biorąc powyższe pod uwagę, uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak również nie stwierdzając innych naruszeń prawa, skargę jako nieuzasadnioną oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.